Objawy depresji u kobiet: co o nich wiadomo i kiedy szukać pomocy

Jakie są objawy depresji u kobiet?

Objawy depresji u kobiet to obniżony nastrój, utrata przyjemności z dawnych zajęć, poczucie winy oraz zmęczenie lub brak energii, które utrudniają codzienne życie. Kryteria rozpoznania epizodu depresyjnego są takie same dla kobiet i mężczyzn, a różni się głównie to, jak objawy przejawiają się w codzienności.

Żaden z tych objawów nie rozstrzyga osobno o depresji: liczy się ich połączenie i czas trwania. Jeśli kilka z nich utrzymuje się od tygodni, porozmawiaj z psychologiem lub lekarzem. U części osób towarzyszy im lęk, który opisują objawy depresji lękowej; pełną listę objawów, bez podziału na płeć, daje wpis o objawach depresji.

• Obniżony nastrój: płacz bez wyraźnego powodu, który zaskakuje także Ciebie.
• Utrata przyjemności: rozmowa z przyjaciółką, spacer albo ulubiony serial przestają cieszyć.
• Poczucie winy: nadmierne lub nieuzasadnione przekonanie, że zawodzisz dzieci, partnera albo rodziców.
• Brak energii: coraz trudniej starczyć sił na codzienne obowiązki.
• Niepokój: ciągłe zamartwianie się zdrowiem bliskich, pieniędzmi albo tym, czy wszystko jest zrobione dobrze.

Jak często kobiety chorują na depresję i od kiedy?

Kobiety chorują na depresję częściej niż mężczyźni: szacunkowo około sześciu na sto dorosłych kobiet na świecie ma depresję, wobec czterech na sto dorosłych mężczyzn. To szacunki dotyczące występowania, a nie liczby rozpoznań, więc nie wiadomo, czy oddają całą różnicę.

Pytanie, czy w przypadku mężczyzn depresja jest rzadziej zauważana, omawia wpis o depresji u mężczyzn.

Wyższa częstość depresji u kobiet wynika z większego ryzyka pierwszego zachorowania, a nie z dłuższego trwania czy częstszych nawrotów. Różnica między płciami pojawia się w okresie pokwitania.

PsychoLogic

Czy to lenistwo, czy już depresja?

Wszystkie odcinki Subskrybuj kanał

Czy zmiany hormonalne wyjaśniają depresję u kobiet?

Zmiany hormonalne mogą mieć znaczenie dla depresji u kobiet, ale dane nie są w tej sprawie zgodne. Część obserwacji pokazuje, że w okresie przejścia menopauzalnego kobiety bez wcześniejszej depresji znacznie częściej miały nasilone objawy depresyjne, a inne nie wykazują istotnego wpływu zmian hormonalnych na dużą depresję.

Przy długiej obserwacji związek z menopauzą utrzymywał się po uwzględnieniu uderzeń gorąca i złego snu, a szanse na rozpoznane zaburzenie depresyjne były w tym okresie wyraźnie wyższe niż wcześniej. Inne ujęcie uznaje natomiast, że zmiany hormonów płciowych związane z ciążą, menopauzą, antykoncepcją czy terapią hormonalną nie wpływają istotnie na dużą depresję.

Z tej rozbieżności wynika ostrożny wniosek: hormony mogą być jednym z czynników, ale same nie wyjaśniają depresji. Przy obniżonym nastroju, utracie zainteresowań albo kłopotach ze snem w okolicach menopauzy nie zakładaj z góry, że winne są wyłącznie hormony. Jeśli objawy utrzymują się tygodniami, powiedz o nich lekarzowi, który oceni, czy to epizod depresyjny, i sprawdzi inne możliwe przyczyny.

Osobne tematy to depresja w ciąży i depresja poporodowa. Gdy obniżony nastrój pojawia się przed miesiączką albo trwa także po niej, omów to z lekarzem zamiast tłumaczyć go samym cyklem.

Czy to depresja, czy zmęczenie obowiązkami?

Zmęczenie obowiązkami i depresja mogą dawać podobne objawy, dlatego ich przyczynę ocenia lekarz lub psycholog, a nie lista pytań. Osoba, która pracuje, wychowuje dzieci lub opiekuje się rodzicami, może przez miesiące tłumaczyć sobie objawy przeciążeniem. Pytania pomagają opisać specjalistowi, co się zmieniło, ale nie rozstrzygają przyczyny.

Odpowiedzi warto zapisać i zabrać na rozmowę.

Pracujesz i radzisz sobie z obowiązkami, a mimo to czujesz się źle? Tak bywa przy depresji wysokofunkcjonującej. Gdy dominują dolegliwości z ciała, możliwa jest depresja maskowana lub fizyczne objawy depresji.

• Od jak dawna tak jest: od kilku dni czy od tygodni?
• Czy odpoczynek, urlop albo dobry dzień cokolwiek zmieniają?
• Czy cieszy Cię jeszcze cokolwiek z tego, co dawniej sprawiało przyjemność?
• Czy masz poczucie winy lub bezwartościowości, którego nie umiesz uzasadnić?
• Czy te zmiany utrudniają Ci pracę, dom albo kontakty z bliskimi?

Co zrobić, jeśli rozpoznajesz u siebie objawy depresji?

Pierwszym krokiem jest rozmowa z psychologiem lub lekarzem, na którą nie musisz mieć ani pewności, ani gotowej diagnozy. Psycholog przygotowany do diagnostyki może ocenić objawy, a rozpoznanie medyczne i decyzje o leczeniu należą do lekarza. Nie czekaj na najgorszy moment.

Przy myślach samobójczych, planie odebrania sobie życia albo poczuciu, że nie zapewnisz sobie bezpieczeństwa, zadzwoń pod 112 albo, jeśli dojazd jest bezpieczny i nie jedziesz sam, zgłoś się na SOR lub do izby przyjęć szpitala psychiatrycznego. Gdy zagrożenia życia nie ma, ale potrzebujesz pilnej rozmowy, możesz zadzwonić na całodobową linię wsparcia 800 70 2222 albo na telefon zaufania 116 123. Obecność bliskiej osoby pomaga, ale nie zastępuje kontaktu z pomocą. Więcej o tym, gdzie szukać pomocy w kryzysie, jest w osobnym wpisie.

Kroki, które pomagają zacząć:

1. 1Zapisz, co się zmieniło i od kiedy: nastrój, sen, apetyt, energię, przyjemność z codziennych zajęć. Zanotuj też, co utrudnia Ci funkcjonowanie.
2. 2Wypełnij bezpłatny test przesiewowy PHQ-9, który pomaga ocenić nasilenie objawów, ale nie jest rozpoznaniem.
3. 3Zgłoś się do psychologa lub psychoterapeuty, który oceni objawy i podpowie dalsze kroki, albo do lekarza rodzinnego lub psychiatry, który ocenia, czy objawy spełniają kryteria rozpoznania, na przykład epizodu depresyjnego.
4. 4Powiedz lekarzowi o zmęczeniu, kłopotach ze snem i bólach: mogą mieć też przyczyny somatyczne, które trzeba sprawdzić równolegle.
5. 5Plan leczenia omów z lekarzem; psycholog lub psychoterapeuta może pomóc ustalić cele pracy psychologicznej. Szczegóły opisują wpisy o diagnozie depresji, psychoterapii depresji i lekach na depresję; o lekach decyduje lekarz psychiatra.