Przewlekły stres

Czym jest przewlekły stres

Stres sam w sobie nie jest chorobą ani wrogiem, to reakcja mobilizacji, dzięki której organizm radzi sobie z wyzwaniem. Problem zaczyna się wtedy, gdy mobilizacja nie ma końca, a faza odpoczynku nigdy nie nadchodzi.

Przewlekły stres nie jest osobnym rozpoznaniem w klasyfikacjach chorób. Jest natomiast stanem, z którego wyrasta znaczna część zaburzeń, którymi zajmujemy się na tej stronie: bezsenność, zaburzenia lękowe, depresja i wypalenie zawodowe.

Klasyczny model opisuje trzy fazy: alarm, odporność i wyczerpanie. Najbardziej myląca jest faza druga, człowiek funkcjonuje, czasem nawet lepiej niż zwykle, i właśnie dlatego nie szuka pomocy. Objawy przychodzą zwykle dopiero na etapie wyczerpania, często po ustąpieniu samego obciążenia.

Rodzaje stresu

Rozróżnienie ma znaczenie praktyczne, od rodzaju stresu zależy, czy wystarczy zmiana warunków, czy potrzebna jest terapia.

• Przewlekły stres a wypalenie zawodowe: wypalenie dotyczy wyłącznie sfery zawodowej i wiąże się ze zobojętnieniem; stres bywa szerszy i utrzymuje pobudzenie
• Przewlekły stres a zaburzenie lękowe: stres ma zwykle uchwytną przyczynę zewnętrzną, lęk uogólniony trwa niezależnie od okoliczności

Kiedy warto umówić wizytę

Sygnałem jest moment, w którym odpoczynek przestaje działać, urlop nie regeneruje, a weekend nie wystarcza na powrót do siebie.

• Napięcie jest stałe, także wtedy, gdy nic się nie dzieje
• Ciało wysyła sygnały: bezsenność, bóle głowy i karku, problemy żołądkowe, kołatanie serca
• Częściej chorujesz, dłużej wracasz do zdrowia
• Reagujesz nieproporcjonalnie, wybuchem albo płaczem, na drobiazgi
• Wieczory zaczynasz od alkoholu albo leków, żeby w ogóle zejść z obrotów

Diagnoza: co ustalamy na pierwszej wizycie

„Przewlekłego stresu” się nie diagnozuje, bo nie jest jednostką chorobową. Konsultacja służy czemu innemu: ustaleniu, czy stres jest jeszcze stresem, czy doprowadził już do zaburzenia, lękowego, depresyjnego, bezsenności albo wypalenia. To rozróżnienie decyduje o dalszym postępowaniu.

Zacznij od konsultacji psychologicznej, nie potrzebujesz skierowania. Jeśli dominują objawy z ciała, warto mieć wykonane podstawowe badania, przede wszystkim hormonów tarczycy i morfologię. Nie po to, żeby odesłać Cię z kwitkiem, tylko żeby nie leczyć stresu tam, gdzie działa niedoczynność tarczycy albo anemia.

• Ustalamy źródła obciążenia: praca, opieka nad bliskim, sytuacja finansowa, relacje
• Sprawdzamy sen: to on zwykle psuje się pierwszy i najszybciej nasila resztę objawów
• Pomocne bywają skale odczuwanego stresu, m.in. PSS-10; mierzą nasilenie, nie stawiają rozpoznania

Leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne

Przewlekłego stresu nie leczy się farmakologicznie i nie powinno się tego robić. Leki uspokajające z grupy benzodiazepin przynoszą szybką ulgę, ale przy dłuższym stosowaniu uzależniają, dlatego zaleca się je wyłącznie krótkoterminowo i wyłącznie z decyzji lekarza. Farmakoterapia wchodzi w grę wtedy, gdy rozwinęła się już depresja albo zaburzenie lękowe.

Podstawą jest praca psychologiczna nad przyczyną, a nie nad objawem. W nurcie poznawczo-behawioralnym zajmujemy się przekonaniami podtrzymującymi przeciążenie, „muszę wszystko ogarnąć”, „odpoczynek trzeba sobie zasłużyć”, oraz konkretnymi umiejętnościami: stawianiem granic, odmawianiem, delegowaniem.

Skuteczność mają też metody oparte na uważności (MBSR) i techniki regulacji układu nerwowego. Działają jednak wtedy, gdy towarzyszy im realna zmiana obciążenia, żadna technika oddechowa nie zrównoważy pracy ponad siły, i mówimy o tym wprost.

Ile może trwać terapia

Przy stresie o uchwytnej, możliwej do zmiany przyczynie wystarcza zwykle od kilku do kilkunastu spotkań, często jest to praca krótkoterminowa, nastawiona na konkret.

Dłużej trwa wtedy, gdy przeciążenie utrzymuje się latami albo gdy źródła nie da się usunąć, jak przy opiece nad chorym bliskim. Pracujemy wtedy nad tym, co jest w zasięgu: regeneracją, granicami i wsparciem. Pierwsze, co zwykle wraca, to sen, i to po nim najłatwiej poznać, że coś drgnęło.

Leczenie przewlekłego stresu w Lublinie

Przyjmujemy w dwóch gabinetach w Lublinie: na Wrotkowie przy ul. Nałkowskich 213g i w Śródmieściu przy ul. Misjonarskiej 20, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00.

Pierwsza wizyta to konsultacja, rozmowa o tym, z czym przychodzisz, bez konieczności nazywania problemu i bez zobowiązania do dalszych spotkań. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 180–200 zł, w zależności od specjalistki.

W placówce nie ma stacjonarnej recepcji, sprawy organizacyjne załatwiasz telefonicznie pod numerem 690 214 130 albo przez kalendarz online.

Terapia przewlekłego stresu online: czy jest możliwa i zalecana

W PsychoNovatis każda ze specjalistek prowadzi sesje online i jest to pełnoprawna terapia, a nie wersja awaryjna. Badania nad psychoterapią prowadzoną zdalnie wskazują skuteczność porównywalną ze spotkaniami w gabinecie.

Forma zdalna sprawdza się tu bardzo dobrze i dla wielu osób jest jedynym realnym rozwiązaniem, przy przeciążeniu sam dojazd do gabinetu bywa kolejnym obciążeniem, przez które terapia nie zaczyna się wcale.

Potrzebujesz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie, i stabilnego łącza. Cena jest taka sama jak za wizytę w gabinecie.