- Baza wiedzy
- Objawy przewlekłego stresu: co zauważysz i kiedy iść do lekarza

Autor
Paula Kozaczuk
Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Objawy przewlekłego stresu: co zauważysz i kiedy iść do lekarza
Anna od miesięcy kończy dzień z napiętym karkiem i bólem głowy. W pracy zapomina, o co chciała zapytać, a wieczorem przegląda pocztę zamiast zasnąć. Nic wielkiego się nie wydarzyło. Ona od dawna nie czuje się sobą. Ten przykład jest wymyślony.
Spis treści
- 01Czym jest przewlekły stres i czym różni się od zwykłego napięcia?
- 02Jakie objawy z ciała daje przewlekły stres?
- 03Jak stres wpływa na myślenie i nastrój?
- 04Jak stres zmienia sen, jedzenie i zachowanie?
- 05Czy objawy przewlekłego stresu to to samo co objawy depresji?
- 06Kiedy z objawami stresu iść do lekarza?
- 07Co zrobić dziś, gdy objawy stresu trwają?
- 08Czy przewlekły stres w pracy to już wypalenie zawodowe?
- 09Jak pracujemy z przewlekłym stresem w PsychoNovatis?
- 10Bibliografia
- 11Często zadawane pytania
Czym jest przewlekły stres i czym różni się od zwykłego napięcia?
Przewlekły stres to stres, który trwa bez przerwy, a NHS opisuje stres jako reakcję na presję psychiczną lub emocjonalną. Część osób uznaje stres za pomocny, a nawet motywujący, ale stres odczuwany stale staje się problemem. Przy lęku lub strachu organizm uwalnia adrenalinę i kortyzol. Stres może pojawić się nawet bez oczywistej przyczyny.
Liczby tygodni, po której stres staje się przewlekły, NHS nie podaje. Jako sygnał problemu opisuje trudność w radzeniu sobie i brak skutku własnych sposobów. Granica jest więc opisowa, nie liczbowa.
Jakie objawy z ciała daje przewlekły stres?
NHS wymienia pięć objawów z ciała, które towarzyszą stresowi: bóle lub zawroty głowy, napięcie lub ból mięśni, problemy żołądkowe, ból w klatce piersiowej lub szybsze bicie serca oraz kłopoty seksualne. Samo wystąpienie jednego z nich nie dowodzi, że przyczyną jest stres.
Nagły ból w klatce piersiowej, silna duszność albo omdlenie wymagają telefonu pod 112, także gdy od dawna żyjesz w stresie. Nowy lub zmieniony objaw z ciała najpierw ocenia lekarz. Przyczyną nie musi być stres. Pierwsza ocena należy do lekarza.
Jak stres wpływa na myślenie i nastrój?
Objawy psychiczne przewlekłego stresu to według NHS trudność z koncentracją, kłopot z podejmowaniem decyzji, poczucie przytłoczenia, ciągłe zamartwianie się i zapominanie. NHS umieszcza je na liście objawów psychicznych obok objawów z ciała i zmian w zachowaniu. Lista dotyczy stresu w ogóle, a nie osobnego stanu o nazwie przewlekły stres.
Na przykład osoba czyta ten sam e-mail po raz trzeci i nie umie zdecydować, czy odpisać od razu, czy jutro. Opisuje w ten sposób dwa objawy z listy NHS: kłopot z koncentracją i z decyzją.
Ten temat dotyczy Ciebie albo bliskiej osoby?
Omów go na konsultacji w Lublinie albo online.
Jak stres zmienia sen, jedzenie i zachowanie?
W zachowaniu przewlekły stres widać według NHS w drażliwości, w śnie, w jedzeniu, w unikaniu miejsc lub ludzi i w częstszym piciu lub paleniu. Sen i jedzenie mogą zmienić się w obu kierunkach, bo NHS pisze o spaniu i jedzeniu zbyt dużo lub zbyt mało.
Częstsze sięganie po alkohol, papierosy, hazard lub narkotyki NHS zalicza do sposobów, których należy unikać, bo mogą pogorszyć zdrowie psychiczne. Jeśli zauważasz u siebie taki wzorzec i sobie nie radzisz, NHS radzi zgłosić się do lekarza.
Czy objawy przewlekłego stresu to to samo co objawy depresji?
Objawy przewlekłego stresu pokrywają się z objawami depresji w opisach NHS, więc sama lista objawów nie rozstrzyga, który z tych stanów występuje. Rozstrzyga to ocena lekarska, której tabela nie zastępuje. Zestawienie obejmuje siedem objawów z dwóch stron NHS: o stresie i o depresji.
Obniżony nastrój i utrata przyjemności z życia należą według WHO do dwóch podstawowych objawów depresji. Epizod depresji trwa według WHO przez większość dnia, niemal codziennie, przez co najmniej dwa tygodnie. To jeden z warunków, a rozpoznanie stawia lekarz.
| Objaw | NHS o stresie | NHS o depresji |
|---|---|---|
| Kłopoty ze snem | Tak: za dużo lub za mało snu | Tak: zaburzony sen |
| Drażliwość | Tak | Tak: drażliwość i nietolerancja wobec innych |
| Kłopot z podejmowaniem decyzji | Tak | Tak |
| Zamartwianie się | Tak: ciągłe martwienie się | Tak: lęk lub zamartwianie się |
| Niewyjaśnione bóle | Tak: napięcie lub ból mięśni | Tak: niewyjaśnione bóle |
| Brak energii | Nie ma na liście | Tak |
| Stały smutek i brak radości z życia | Nie ma na liście | Tak: stale obniżony nastrój, brak przyjemności z życia |
PsychoLogic
Jak skutecznie regulować emocje?
Kiedy z objawami stresu iść do lekarza?
Do lekarza rodzinnego radzi NHS zgłosić się wtedy, gdy przewlekły stres przerasta Twoje możliwości radzenia sobie, gdy własne sposoby nie pomagają albo gdy wolisz mieć skierowanie od lekarza. To trzy osobne powody opisane na jednej stronie NHS. Strona NHS nie wiąże żadnego z tych powodów z określoną liczbą tygodni.
Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112. Bez takiego zagrożenia możesz zgłosić się na SOR lub do izby przyjęć albo zadzwonić na całodobową bezpłatną linię wsparcia 800 70 2222. Bliska osoba nie zastępuje pomocy profesjonalnej. Drogę do pomocy opisuje tekst o kryzysie psychicznym.
Ten temat dotyczy Ciebie albo bliskiej osoby?
Omów go na konsultacji w Lublinie albo online.
Co zrobić dziś, gdy objawy stresu trwają?
Po zauważeniu u siebie objawów przewlekłego stresu najpierw wykluczasz zagrożenie, a potem wybierasz jeden prosty krok. Cztery kroki wynikają ze stron NHS o stresie i o dobrostanie psychicznym. Pierwszy krok dotyczy bezpieczeństwa, bo objawy z ciała mają też przyczyny niezwiązane ze stresem.
- 1Sprawdź, czy któryś objaw z ciała nie wymaga pilnej oceny: ból w klatce piersiowej, silna duszność lub omdlenie to powód, by dzwonić pod 112.
- 2Nie używaj alkoholu, papierosów, hazardu ani narkotyków jako sposobu na stres, bo NHS wiąże je z pogorszeniem zdrowia psychicznego.
- 3Jeśli własne sposoby nie pomagają albo sobie nie radzisz, umów wizytę u lekarza rodzinnego.
- 4Wybierz jeden z pięciu kroków NHS dla dobrostanu psychicznego, opisanych w tekście o dbaniu o zdrowie psychiczne.
Czy przewlekły stres w pracy to już wypalenie zawodowe?
Wypalenie zawodowe to według WHO zespół wynikający z przewlekłego stresu w miejscu pracy, z którym nie udało się skutecznie poradzić. WHO opisuje trzy wymiary wypalenia. Pojęcie dotyczy wyłącznie pracy i nie opisuje doświadczeń z innych obszarów życia. Przewlekły stres bez związku z pracą nie jest więc wypaleniem zawodowym w rozumieniu WHO.
Stres w pracy, z którym nie udało się poradzić, jest według definicji WHO punktem wyjścia wypalenia.
- poczucie wyczerpania energii
- narastający dystans psychiczny lub negatywizm albo cynizm wobec pracy
- obniżona skuteczność zawodowa
Jak pracujemy z przewlekłym stresem w PsychoNovatis?
Nad przewlekłym stresem pracują w PsychoNovatis psycholożki i psychoterapeutki w trakcie szkolenia, w nurcie poznawczo-behawioralnym, stacjonarnie w Lublinie lub online. Przyjmujemy dorosłych i młodzież od 15 roku życia. Sesja trwa 50 minut. Przed terapią właściwą odbywają się średnio 3-4 konsultacje, a na ostatniej omawiamy kierunek terapii.
Sesje online prowadzimy wyłącznie przez Medfile i ZnanyLekarz. Koszt sesji opisuje cennik. Decyzje o lekach należą do lekarza, a farmakoterapia odbywa się poza naszą placówką.
Bibliografia
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie służy do rozpoznawania stresu ani innych zaburzeń u siebie lub u bliskich. Nowy lub zmieniony objaw z ciała najpierw ocenia lekarz, a formalne rozpoznanie medyczne i decyzje o leczeniu należą do lekarza. Przy nagłym bólu w klatce piersiowej, silnej duszności, omdleniu albo bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112. PsychoNovatis nie prowadzi leczenia psychiatrycznego ani farmakoterapii.
Często zadawane pytania
Czy przewlekły stres może powodować ból w klatce piersiowej?
Ból w klatce piersiowej lub szybsze bicie serca wymienia NHS wśród objawów stresu. Nagły ból w klatce piersiowej wymaga jednak telefonu pod 112, a nie zakładania, że przyczyną jest stres. Przyczynę ustala lekarz.
Czy łagodny stres jest szkodliwy?
Według NHS część osób uznaje stres za pomocny, a nawet motywujący, a problemem staje się stres odczuwany stale. NHS nie podaje progu czasowego, po którym stres uznaje się za przewlekły.
Czy przewlekły stres może pojawić się bez wyraźnej przyczyny?
Tak. NHS pisze, że stres może czasem nie mieć oczywistej przyczyny.
Czy przewlekły stres to depresja?
Stres i depresję opisuje NHS osobnymi listami objawów, które częściowo się pokrywają. Do podstawowych objawów depresji WHO zalicza obniżony nastrój i utratę przyjemności z życia. Rozpoznanie stawia lekarz.
Czy alkohol pomaga rozładować stres?
Nie. NHS radzi nie używać alkoholu, papierosów, hazardu ani narkotyków jako sposobu na stres, bo mogą one pogorszyć zdrowie psychiczne.




