
Choroba afektywna dwubiegunowa
Choroba afektywna dwubiegunowa to zaburzenie, w którym nastrój przechodzi między epizodami obniżenia a okresami wzmożonej energii i aktywności. Podstawą leczenia jest opieka psychiatryczna, a psychoterapia jest jej uzupełnieniem: pomaga rozpoznawać wczesne sygnały zmiany fazy, utrzymywać rytm dnia, radzić sobie ze skutkami epizodów w relacjach i pracy oraz wytrwać przy leczeniu w okresach dobrego samopoczucia.
Objawy i oznaki
Okresy znacznie obniżonego nastroju i braku energii
Okresy wzmożonej aktywności, gadatliwości i mniejszej potrzeby snu
Impulsywne decyzje podejmowane w fazie wzmożenia
Wyraźne wahania poczucia własnej wartości
Trudność w utrzymaniu rytmu dnia
Skutki epizodów odbijające się na relacjach i pracy

Metody pracy
Psychoedukacja o przebiegu choroby
Rozpoznawanie wczesnych zwiastunów zmiany fazy
Stabilizacja rytmu dobowego i aktywności
Praca nad wytrwaniem przy leczeniu psychiatrycznym
Odbudowa relacji naruszonych w trakcie epizodów
Czym jest choroba afektywna dwubiegunowa
To zaburzenie nastroju, w którym okresy depresji przeplatają się z epizodami manii lub hipomanii – stanami podwyższonego nastroju, energii i aktywności. Między epizodami wiele osób funkcjonuje w pełni normalnie, co bywa mylące zarówno dla otoczenia, jak i dla samego pacjenta.
Kluczowa różnica wobec zwykłej zmienności nastroju polega na tym, że epizod trwa dniami lub tygodniami, a nie godzinami, i wyraźnie zmienia zachowanie: sen, tempo mowy, ocenę ryzyka, wydawanie pieniędzy.
To choroba, którą leczy psychiatra – psychoterapia jest tu ważnym, ale uzupełniającym elementem. Piszemy o tym wprost, bo od tej kolejności zależy bezpieczeństwo leczenia.
Rodzaje choroby afektywnej dwubiegunowej
Rozpoznanie nie jest jedno – od typu zależy dobór leków i sposób pracy terapeutycznej.
- Typ II bywa latami mylony z depresją nawracającą, bo hipomanii pacjent zwykle nie zgłasza – czuje się wtedy dobrze
- Rozpoznanie stawia lekarz psychiatra; my możemy je podejrzewać i skierować
| Typ | Na czym polega |
|---|---|
| Typ I | Pełne epizody manii, często wymagające hospitalizacji, przeplatane epizodami depresji |
| Typ II | Epizody hipomanii (łagodniejszej niż mania) i nawracające, zwykle ciężkie epizody depresji |
| Cyklotymia | Przewlekłe, łagodniejsze wahania nastroju trwające co najmniej dwa lata, bez pełnych epizodów |
| Przebieg z szybką zmianą faz | Cztery lub więcej epizodów w ciągu roku; wymaga szczególnie ostrożnego doboru leczenia |
Kiedy warto umówić wizytę
Jeśli rozpoznajesz u siebie naprzemienne okresy załamania i nienaturalnie wysokiej energii – nie czekaj na kolejny epizod.
- Po okresie depresji przychodzą kilkudniowe stany, w których prawie nie potrzebujesz snu
- W tych okresach podejmujesz decyzje, których potem żałujesz: wydatki, rezygnacje z pracy, ryzykowne zachowania
- Bliscy mówią, że „to już nie byłeś Ty”, a Ty pamiętasz to jako czas świetnej formy
- Leczysz się na depresję, a leki przeciwdepresyjne dają nietypową reakcję – pobudzenie zamiast poprawy
Diagnoza choroby afektywnej dwubiegunowej
Tak, diagnozuje się ją – ale rozpoznanie stawia wyłącznie lekarz psychiatra, na podstawie wywiadu obejmującego całą historię nastroju, nie tylko obecny stan.
Nasza rola jest inna i równie ważna: w trakcie konsultacji psychologicznej wychwytujemy sygnały epizodów hipomanii, o których pacjent sam nie wspomina, bo nie uznaje ich za problem. Jeśli takie sygnały widzimy, kierujemy do psychiatry, zanim zaczniemy terapię.
- Wywiad obejmuje też relację bliskiej osoby – to ona zwykle pamięta epizody lepiej
- Pomocne bywają przesiewowe kwestionariusze nastroju, m.in. MDQ; nie zastępują rozpoznania lekarskiego
- Ważne jest wykluczenie przyczyn somatycznych, m.in. zaburzeń pracy tarczycy
Leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne
Tu kolejność jest odwrotna niż w większości trudności: podstawą jest farmakoterapia. Leki normotymiczne (stabilizatory nastroju) prowadzone przez psychiatrę są leczeniem pierwszego wyboru i nie da się ich zastąpić psychoterapią.
Psychoterapia jest uzupełnieniem o udowodnionej wartości – zmniejsza ryzyko nawrotów. Pracujemy nad rozpoznawaniem wczesnych objawów epizodu, regularnością rytmu dnia i snu oraz nad tym, co epizody zdążyły zrobić z relacjami i pracą.
Nie prowadzimy terapii zamiast leczenia psychiatrycznego przy tym rozpoznaniu. Jeśli zgłosisz się do nas jako pierwszych, powiemy to otwarcie i pomożemy zaplanować kolejne kroki.
Ile może trwać terapia
Choroba afektywna dwubiegunowa ma charakter przewlekły i nawrotowy, więc mówimy raczej o długofalowej opiece niż o terapii z datą końca. Leczenie farmakologiczne bywa wieloletnie.
Część psychoterapeutyczna to zwykle kilkanaście do kilkudziesięciu spotkań, często w mniejszej częstotliwości między epizodami. Najwięcej daje praca w okresie stabilizacji – wtedy da się spokojnie zbudować plan na wypadek nawrotu.
Leczenie choroby afektywnej dwubiegunowej w Lublinie
Przyjmujemy w dwóch gabinetach w Lublinie: na Wrotkowie przy ul. Nałkowskich 213g i w Śródmieściu przy ul. Misjonarskiej 20, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00.
Pierwsza wizyta to konsultacja – rozmowa o tym, z czym przychodzisz, bez konieczności nazywania problemu i bez zobowiązania do dalszych spotkań. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 180–200 zł, w zależności od specjalistki.
W placówce nie ma stacjonarnej recepcji – sprawy organizacyjne załatwiasz telefonicznie pod numerem 690 214 130 albo przez kalendarz online.
Terapia choroby afektywnej dwubiegunowej online – czy jest możliwa i zalecana
W PsychoNovatis każda ze specjalistek prowadzi sesje online i jest to pełnoprawna terapia, a nie wersja awaryjna. Badania nad psychoterapią prowadzoną zdalnie wskazują skuteczność porównywalną ze spotkaniami w gabinecie.
Forma zdalna dobrze sprawdza się w okresach stabilnych – jako regularny kontakt podtrzymujący. W trakcie epizodu, zwłaszcza maniakalnego, potrzebny jest kontakt bezpośredni i pilna konsultacja psychiatryczna – powiemy o tym wprost, jeśli taki moment nastąpi.
Potrzebujesz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie, i stabilnego łącza. Cena jest taka sama jak za wizytę w gabinecie.
Nie musisz wiedzieć, od czego zacząć. Wystarczy, że się odezwiesz – resztę ustalimy razem.
Często zadawane pytania
Czy psychoterapia zastąpi leki?
Nie. Przy chorobie afektywnej dwubiegunowej podstawą jest leczenie psychiatryczne, a psychoterapia je uzupełnia.
Kiedy zacząć terapię?
Najlepiej w okresie względnej stabilizacji – wtedy najłatwiej pracować nad rozpoznawaniem zwiastunów i utrzymaniem rytmu.
Czy bliscy mogą uczestniczyć?
Zakres udziału bliskich ustalamy indywidualnie; bywa on pomocny zwłaszcza przy rozpoznawaniu wczesnych sygnałów nawrotu.
Specjalistki w tej dziedzinie



Inne obszary wsparcia

Depresja

ADHD

Terapia par

Ataki paniki

Trauma

PTSD

Przewlekły stres

Zaburzenia osobowości

Terapia DDA

Bezsenność

Nerwica

Lęk uogólniony

Fobie

OCD (zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne)

Żałoba po stracie

Niska samoocena

Spektrum autyzmu

AuDHD (autyzm i ADHD razem)

Wypalenie zawodowe

Zaburzenia odżywiania

Lęk przed odrzuceniem (osobowość unikająca)

Narcystyczne zaburzenie osobowości

Osobowość zależna emocjonalnie

Perfekcjonizm (osobowość anankastyczna)

Borderline

Terapia indywidualna

Badanie SCID-5-PD z opinią

Badanie ADHD (DIVA-5) z opinią

Diagnoza psychologiczna z opinią

Psychoterapia poznawczo-behawioralna

Psychoterapia psychodynamiczna

Konsultacja psychologiczna
Nie musisz radzić sobie sam.
Pierwsza wizyta to zwykła rozmowa – bez oceniania, we własnym tempie. Wybierz specjalistkę i termin, który Ci pasuje. Stacjonarnie w Lublinie lub online.


