AuDHD (autyzm i ADHD razem)

Czym jest AuDHD

AuDHD to potoczna nazwa współwystępowania spektrum autyzmu i ADHD u jednej osoby. Nie jest osobnym rozpoznaniem – formalnie stawia się dwie diagnozy naraz, co stało się możliwe dopiero po zmianie klasyfikacji w 2013 roku. Wcześniej obowiązywał zakaz łączenia tych rozpoznań i to jest jeden z powodów, dla których wiele dorosłych osób ma dziś tylko jedną z nich.

Współwystępowanie jest częste, a nie wyjątkowe – badania wskazują, że dotyczy znacznej części osób z każdym z tych rozpoznań.

Istota problemu nie polega na sumowaniu objawów. Polega na tym, że oba profile mają przeciwstawne potrzeby, a osoba z AuDHD nosi je w sobie jednocześnie. Stąd bierze się charakterystyczne wrażenie ciągłego szarpania się ze sobą – i stąd wynika, że rady skuteczne przy samym ADHD albo samym autyzmie tu często zawodzą.

Co powoduje wrażenie ciągłej sprzeczności

Najlepiej widać to zestawione obok siebie. Każdy wiersz opisuje dwie realne potrzeby tej samej osoby, między którymi trudno o kompromis.

• Skutkiem bywa **paraliż decyzyjny i poczucie, że żadne rozwiązanie nie jest dobre**
• **Jeden profil potrafi maskować drugi** – autystyczna potrzeba struktury bywa myląco skuteczna i przykrywa trudności z uwagą, przez co diagnoza ADHD nie zostaje postawiona
• Częstym skutkiem jest wyczerpanie – **koszt jednoczesnego maskowania obu profili jest wyższy niż każdego z osobna**

Kiedy warto umówić wizytę

Najczęstszy powód zgłoszenia brzmi: mam diagnozę, stosuję zalecenia i połowa z nich do mnie nie pasuje.

• Masz jedną diagnozę, ale część opisów wyraźnie do Ciebie nie pasuje, a inne pasują aż za dobrze
• Strategie zalecane przy ADHD zderzają się u Ciebie z potrzebą spokoju – albo odwrotnie
• Budujesz systemy i rutyny, które działają tydzień, po czym rozsypują się z nudy
• Jesteś wyczerpany funkcjonowaniem, mimo że z zewnątrz wszystko wygląda dobrze
• Masz poczucie ciągłego wewnętrznego konfliktu, którego nie umiesz nazwać

Diagnoza AuDHD – gdzie ją postawić

Diagnozy w tym zakresie w PsychoNovatis nie stawiamy – ani autyzmu, ani ADHD. Mówimy o tym od razu, żeby oszczędzić Ci niepotrzebnej wizyty. Potrzebny jest ośrodek prowadzący diagnostykę neurorozwojową u dorosłych, z zespołem obejmującym lekarza.

Warto wiedzieć, że AuDHD nie jest osobnym rozpoznaniem – stawia się dwie diagnozy, często w dwóch osobnych procesach. Jeśli masz już jedną z nich i podejrzewasz drugą, powiedz o tym wprost w ośrodku diagnostycznym; przy istniejącej diagnozie druga bywa przeoczana, bo objawy tłumaczy się tą już znaną.

To, w czym pomagamy, to wszystko poza samym rozpoznaniem: uporządkowanie obserwacji przed diagnozą, wskazanie właściwego miejsca oraz wsparcie psychologiczne – także wtedy, gdy diagnozy nie masz i nie planujesz.

Leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne

Farmakoterapia dotyczy części ADHD – leki poprawiające możliwość skupienia uwagi bywają skuteczne również u osób w spektrum. Prowadzi je lekarz psychiatra; my leków nie przepisujemy. Na spektrum autyzmu leku nie ma i nikt takiego nie zaproponuje.

Wsparcie psychologiczne musi tu wyglądać inaczej niż przy każdym z profili osobno. Nie da się po prostu połączyć zaleceń dla ADHD z zaleceniami dla autyzmu, bo w wielu punktach są sprzeczne. Szukamy rozwiązań pośrednich: struktury, która ma w sobie zaplanowane miejsce na zmienność – jak stały plan dnia z zaplanowanym blokiem na cokolwiek.

Drugim wątkiem jest gospodarowanie energią: rozpoznawanie wczesnych oznak przeciążenia i planowanie regeneracji, zanim przyjdzie wyczerpanie. Trzecim – odbudowa obrazu siebie, bo większość osób z AuDHD spędziła lata w przekonaniu, że jest po prostu niekonsekwentna.

Ile może trwać wsparcie

AuDHD jest cechą neurorozwojową, a nie stanem przejściowym – nie mówimy więc o terapii z datą końca, tylko o wsparciu dopasowanym do etapu życia.

Po diagnozie zwykle potrzeba kilkunastu do kilkudziesięciu spotkań, żeby wypracować działające strategie i uporządkować to, co diagnoza zmienia. Systemy organizacji bywają skuteczne stosunkowo szybko, choć wymagają regularnego przebudowywania – to normalne przy tym profilu, a nie oznaka porażki. Najdłużej trwa odbudowa obrazu siebie.

Wsparcie przy AuDHD w Lublinie

Przyjmujemy w dwóch gabinetach w Lublinie: na Wrotkowie przy ul. Nałkowskich 213g i w Śródmieściu przy ul. Misjonarskiej 20, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00.

Pierwsza wizyta to konsultacja – rozmowa o tym, z czym przychodzisz, bez konieczności nazywania problemu i bez zobowiązania do dalszych spotkań. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 180–200 zł, w zależności od specjalistki.

W placówce nie ma stacjonarnej recepcji – sprawy organizacyjne załatwiasz telefonicznie pod numerem 690 214 130 albo przez kalendarz online.

Wsparcie przy AuDHD online – czy jest możliwe i zalecane

W PsychoNovatis każda ze specjalistek prowadzi sesje online i jest to pełnoprawna forma pracy, a nie wersja awaryjna.

Przy AuDHD forma zdalna łączy zalety istotne dla obu profili: znika dojazd, przez który wizyty najczęściej wypadają z kalendarza, i znika obce, nieprzewidywalne otoczenie. Kamerę możesz wyłączyć, jeśli kontakt wzrokowy Cię obciąża.

Potrzebujesz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie, i stabilnego łącza. Praktyczna wskazówka: ustaw przypomnienie na 15 minut przed sesją. Cena jest taka sama jak za wizytę w gabinecie.