Zaburzenia odżywiania

Czym są zaburzenia odżywiania

To zaburzenia psychiczne, w których jedzenie przestaje być kwestią głodu, a staje się sposobem radzenia sobie z emocjami i poczuciem kontroli. Objawy dotyczą ciała, ale mechanizm jest psychiczny – i dlatego same diety czy plany żywieniowe nie wystarczają.

Wbrew rozpowszechnionemu wyobrażeniu nie rozpoznaje się ich po wyglądzie. Osoba z zaburzeniem odżywiania może mieć każdą masę ciała, a jej wyniki badań mogą być długo prawidłowe.

To grupa zaburzeń o najpoważniejszych konsekwencjach somatycznych spośród wszystkich zaburzeń psychicznych – dlatego leczenie prowadzi się zespołowo: psychoterapeuta, lekarz, często dietetyk.

Rodzaje zaburzeń odżywiania

Pod jedną nazwą kryje się kilka odrębnych obrazów. Terapia wygląda inaczej w każdym z nich.

• Obrazy potrafią przechodzić jeden w drugi – anoreksja bywa poprzedzana lub zastępowana bulimią
• Zaburzeniom odżywiania bardzo często towarzyszy depresja lub zaburzenie lękowe

Kiedy warto umówić wizytę

Sygnałem nie jest waga, tylko ilość miejsca, jaką jedzenie zajmuje w Twojej głowie.

• Myślisz o jedzeniu, kaloriach albo sylwetce przez większą część dnia
• Jesz w ukryciu, kłamiesz na temat posiłków albo unikasz jedzenia przy ludziach
• Po jedzeniu pojawia się wstyd, poczucie winy albo potrzeba „naprawienia” tego wysiłkiem czy głodówką
• Ważysz się wielokrotnie w ciągu dnia, a wynik decyduje o Twoim nastroju
• Bliscy zaczęli komentować Twoje jedzenie, a Ty reagujesz złością albo zaprzeczaniem

Diagnoza zaburzeń odżywiania

Tak, diagnozuje się je – na podstawie wywiadu klinicznego według kryteriów ICD-11 i DSM-5: co, kiedy i w jakich okolicznościach jesz, jakie towarzyszą temu myśli i jak wygląda relacja z własnym ciałem.

Zacznij od konsultacji psychologicznej – nie potrzebujesz skierowania. Równolegle potrzebna jest ocena stanu somatycznego u lekarza: morfologia, elektrolity, praca tarczycy, u kobiet cykl miesiączkowy. Nie jest to formalność – to warunek bezpiecznego prowadzenia terapii.

• Pomocne bywają kwestionariusze przesiewowe, m.in. EAT-26; mierzą nasilenie, nie zastępują rozpoznania
• Przy znacznym niedoborze masy ciała leczenie zaczyna się od stabilizacji stanu zdrowia, nie od psychoterapii
• Sprawdzamy też, czy nie współwystępuje depresja, zaburzenie lękowe albo samookaleczenia

Leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne

Podstawą jest psychoterapia – w zaburzeniach odżywiania najlepiej udokumentowana jest terapia poznawczo-behawioralna w wersji przeznaczonej dla tych zaburzeń (CBT-E). Pracujemy nad przywróceniem regularnego jedzenia, nad przekonaniami o ciele i wadze oraz nad emocjami, które napędzają objawy.

Leczenie farmakologiczne ma tu rolę pomocniczą i dotyczy głównie zaburzeń współistniejących – depresji czy lęku. Decyduje o nim lekarz psychiatra; my leków nie przepisujemy.

Trzeci filar to opieka somatyczna – kontrola stanu zdrowia, a często również współpraca z dietetykiem klinicznym. Terapia prowadzona w oderwaniu od stanu ciała bywa nieskuteczna, a przy niedowadze wręcz ryzykowna.

Ile może trwać terapia

To jedna z dłuższych terapii. Protokoły CBT-E przewidują zwykle od 20 do 40 sesji, a przy znacznej niedowadze pracę rozłożoną na wiele miesięcy.

Pierwsze zmiany dotyczą zachowań – regularności posiłków – i bywają widoczne stosunkowo szybko. Zmiana relacji z własnym ciałem trwa najdłużej i jest tym, co realnie chroni przed nawrotem. Pośpiech na tym etapie zwykle się mści.

Leczenie zaburzeń odżywiania w Lublinie

Przyjmujemy w dwóch gabinetach w Lublinie: na Wrotkowie przy ul. Nałkowskich 213g i w Śródmieściu przy ul. Misjonarskiej 20, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00.

Pierwsza wizyta to konsultacja – rozmowa o tym, z czym przychodzisz, bez konieczności nazywania problemu i bez zobowiązania do dalszych spotkań. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 180–200 zł, w zależności od specjalistki.

W placówce nie ma stacjonarnej recepcji – sprawy organizacyjne załatwiasz telefonicznie pod numerem 690 214 130 albo przez kalendarz online.

Terapia zaburzeń odżywiania online – czy jest możliwa i zalecana

W PsychoNovatis każda ze specjalistek prowadzi sesje online i jest to pełnoprawna terapia, a nie wersja awaryjna. Badania nad psychoterapią prowadzoną zdalnie wskazują skuteczność porównywalną ze spotkaniami w gabinecie.

Forma zdalna sprawdza się dobrze, w tym w pracy nad regularnością posiłków. Warunkiem jest stabilny stan somatyczny i stała kontrola lekarska – przy znacznym niedoborze masy ciała potrzebny jest kontakt bezpośredni i powiemy o tym otwarcie.

Potrzebujesz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie, i stabilnego łącza. Cena jest taka sama jak za wizytę w gabinecie.