
Leczenie zaburzeń odżywiania
Zaburzenia odżywiania rzadko dotyczą samego jedzenia. Pod spodem znajduje się zwykle potrzeba kontroli, radzenie sobie z emocjami albo obraz siebie zbudowany wokół wyglądu. Anoreksja, bulimia i kompulsywne objadanie się mają różny przebieg, ale wspólny mechanizm: sposób jedzenia staje się narzędziem regulowania czegoś zupełnie innego. Leczenie wymaga zwykle współpracy psychoterapeuty, lekarza i dietetyka.
Objawy i oznaki
Silna koncentracja na wadze, kaloriach i wyglądzie
Restrykcje żywieniowe albo napady objadania się
Zachowania kompensacyjne po jedzeniu
Poczucie winy i wstydu związane z jedzeniem
Unikanie posiłków w towarzystwie
Wahania nastroju powiązane z jedzeniem i wagą

Metody pracy
Zrozumienie funkcji, jaką pełni sposób jedzenia
Praca z obrazem ciała i przekonaniami o wyglądzie
Nauka regulowania emocji bez udziału jedzenia
Stopniowe odbudowywanie regularności posiłków
Współpraca z lekarzem i dietetykiem, gdy jest potrzebna
Czym są zaburzenia odżywiania
To zaburzenia psychiczne, w których jedzenie przestaje być kwestią głodu, a staje się sposobem radzenia sobie z emocjami i poczuciem kontroli. Objawy dotyczą ciała, ale mechanizm jest psychiczny, i dlatego same diety czy plany żywieniowe nie wystarczają.
Wbrew rozpowszechnionemu wyobrażeniu nie rozpoznaje się ich po wyglądzie. Osoba z zaburzeniem odżywiania może mieć każdą masę ciała, a jej wyniki badań mogą być długo prawidłowe.
To grupa zaburzeń o najpoważniejszych konsekwencjach somatycznych spośród wszystkich zaburzeń psychicznych, dlatego leczenie prowadzi się zespołowo: psychoterapeuta, lekarz, często dietetyk.
Rodzaje zaburzeń odżywiania
Pod jedną nazwą kryje się kilka odrębnych obrazów. Terapia wygląda inaczej w każdym z nich.
- Obrazy potrafią przechodzić jeden w drugi: anoreksja bywa poprzedzana lub zastępowana bulimią
- Zaburzeniom odżywiania bardzo często towarzyszy depresja lub zaburzenie lękowe
| Rodzaj | Na czym polega |
|---|---|
| Anoreksja (jadłowstręt psychiczny) | Ograniczanie jedzenia, silny lęk przed przytyciem, zaburzony obraz własnego ciała |
| Bulimia | Napady objadania się, po których następują zachowania kompensacyjne: wymioty, głodówki, nadmierny wysiłek |
| Napadowe objadanie się (BED) | Powtarzające się epizody objadania bez zachowań kompensacyjnych, z poczuciem utraty kontroli |
| ARFID | Unikanie pokarmów z powodu obrzydzenia, lęku lub wybiórczości, bez motywu sylwetki |
| Ortoreksja | Obsesyjne skupienie na „zdrowym” jedzeniu, prowadzące do coraz węższej diety i wycofania z życia społecznego |
Kiedy warto umówić wizytę
Sygnałem nie jest waga, tylko ilość miejsca, jaką jedzenie zajmuje w Twojej głowie.
- Myślisz o jedzeniu, kaloriach albo sylwetce przez większą część dnia
- Jesz w ukryciu, kłamiesz na temat posiłków albo unikasz jedzenia przy ludziach
- Po jedzeniu pojawia się wstyd, poczucie winy albo potrzeba „naprawienia” tego wysiłkiem czy głodówką
- Ważysz się wielokrotnie w ciągu dnia, a wynik decyduje o Twoim nastroju
- Bliscy zaczęli komentować Twoje jedzenie, a Ty reagujesz złością albo zaprzeczaniem
Diagnoza zaburzeń odżywiania
Tak, diagnozuje się je, na podstawie wywiadu klinicznego według kryteriów ICD-11 i DSM-5: co, kiedy i w jakich okolicznościach jesz, jakie towarzyszą temu myśli i jak wygląda relacja z własnym ciałem.
Zacznij od konsultacji psychologicznej, nie potrzebujesz skierowania. Równolegle potrzebna jest ocena stanu somatycznego u lekarza: morfologia, elektrolity, praca tarczycy, u kobiet cykl miesiączkowy. Nie jest to formalność, to warunek bezpiecznego prowadzenia terapii.
- Pomocne bywają kwestionariusze przesiewowe, m.in. EAT-26; mierzą nasilenie, nie zastępują rozpoznania
- Przy znacznym niedoborze masy ciała leczenie zaczyna się od stabilizacji stanu zdrowia, nie od psychoterapii
- Sprawdzamy też, czy nie współwystępuje depresja, zaburzenie lękowe albo samookaleczenia
Leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne
Podstawą jest psychoterapia, w zaburzeniach odżywiania najlepiej udokumentowana jest terapia poznawczo-behawioralna w wersji przeznaczonej dla tych zaburzeń (CBT-E). Pracujemy nad przywróceniem regularnego jedzenia, nad przekonaniami o ciele i wadze oraz nad emocjami, które napędzają objawy.
Leczenie farmakologiczne ma tu rolę pomocniczą i dotyczy głównie zaburzeń współistniejących, depresji czy lęku. Decyduje o nim lekarz psychiatra; my leków nie przepisujemy.
Trzeci filar to opieka somatyczna, kontrola stanu zdrowia, a często również współpraca z dietetykiem klinicznym. Terapia prowadzona w oderwaniu od stanu ciała bywa nieskuteczna, a przy niedowadze wręcz ryzykowna.
Ile może trwać terapia
To jedna z dłuższych terapii. Protokoły CBT-E przewidują zwykle od 20 do 40 sesji, a przy znacznej niedowadze pracę rozłożoną na wiele miesięcy.
Pierwsze zmiany dotyczą zachowań, regularności posiłków, i bywają widoczne stosunkowo szybko. Zmiana relacji z własnym ciałem trwa najdłużej i jest tym, co realnie chroni przed nawrotem. Pośpiech na tym etapie zwykle się mści.
Leczenie zaburzeń odżywiania w Lublinie
Przyjmujemy w dwóch gabinetach w Lublinie: na Wrotkowie przy ul. Nałkowskich 213g i w Śródmieściu przy ul. Misjonarskiej 20, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00.
Pierwsza wizyta to konsultacja, rozmowa o tym, z czym przychodzisz, bez konieczności nazywania problemu i bez zobowiązania do dalszych spotkań. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 180–200 zł, w zależności od specjalistki.
W placówce nie ma stacjonarnej recepcji, sprawy organizacyjne załatwiasz telefonicznie pod numerem 690 214 130 albo przez kalendarz online.
Terapia zaburzeń odżywiania online: czy jest możliwa i zalecana
W PsychoNovatis każda ze specjalistek prowadzi sesje online i jest to pełnoprawna terapia, a nie wersja awaryjna. Badania nad psychoterapią prowadzoną zdalnie wskazują skuteczność porównywalną ze spotkaniami w gabinecie.
Forma zdalna sprawdza się dobrze, w tym w pracy nad regularnością posiłków. Warunkiem jest stabilny stan somatyczny i stała kontrola lekarska, przy znacznym niedoborze masy ciała potrzebny jest kontakt bezpośredni i powiemy o tym otwarcie.
Potrzebujesz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie, i stabilnego łącza. Cena jest taka sama jak za wizytę w gabinecie.
Często zadawane pytania
Czy sama psychoterapia wystarczy?
Przy zaburzeniach odżywiania konieczna bywa równoległa opieka lekarska i dietetyczna, zwłaszcza gdy stan somatyczny jest zagrożony.
Czy muszę mieć postawioną diagnozę, żeby przyjść?
Nie. Wystarczy, że sposób jedzenia zaczyna organizować Twoje życie i chcesz to zmienić.
Od czego zaczynamy?
Od rozmowy o tym, jak wygląda sytuacja teraz, i oceny, czy potrzebna jest równoległa opieka medyczna.
Specjalistki w tej dziedzinie




Inne obszary wsparcia

Terapia depresji

Terapia ADHD

Terapia par

Leczenie napadów paniki

Terapia traumy

Terapia PTSD

Terapia przewlekłego stresu

Terapia zaburzeń osobowości

Terapia DDA

Leczenie bezsenności

Leczenie nerwicy

Terapia lęku

Leczenie fobii

Terapia OCD

Terapia choroby dwubiegunowej

Pomoc w żałobie

Terapia niskiej samooceny

Wsparcie w spektrum autyzmu

Terapia AuDHD

Terapia wypalenia zawodowego

Terapia lęku przed odrzuceniem

Narcystyczne zaburzenie osobowości

Terapia zależności emocjonalnej

Perfekcjonizm

Terapia borderline

Terapia indywidualna

Badanie SCID-5-PD z opinią

Badanie ADHD DIVA-5 z opinią

Diagnoza psychologiczna z opinią

Terapia poznawczo-behawioralna

Psychoterapia psychodynamiczna

Konsultacja psychologiczna
Nie musisz radzić sobie sam.
Pierwsza wizyta to zwykła rozmowa, bez oceniania, we własnym tempie. Wybierz specjalistkę i termin, który Ci pasuje. Stacjonarnie w Lublinie lub online.


