Terapia wypalenia zawodowego

Czym jest wypalenie zawodowe

W klasyfikacji ICD-11 wypalenie zawodowe nie jest chorobą, tylko zjawiskiem zawodowym, stanem wynikającym z przewlekłego stresu w pracy, z którym nie udało się poradzić. To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne: nie leczy się go samym urlopem, bo źródło zostaje na miejscu.

Opisuje się je trzema wymiarami i dopiero wszystkie trzy razem tworzą wypalenie:

• Wyczerpanie, zmęczenie, którego nie usuwa weekend ani dłuższy odpoczynek
• Dystans i cynizm wobec pracy, zobojętnienie, drażliwość, poczucie bezsensu obowiązków
• Spadek poczucia skuteczności, wrażenie, że nic nie robisz dobrze, mimo że wyniki mówią co innego

Co może powodować wypalenie zawodowe

Wypalenie nie bierze się z lenistwa ani ze słabej odporności. Najczęściej dotyka osoby zaangażowane, te, które długo dawały z siebie więcej, niż wymagała sytuacja.

Szczególnie narażone są zawody oparte na kontakcie z ludźmi i odpowiedzialności za nich: medycyna, edukacja, pomoc społeczna, obsługa klienta, IT z presją terminów, a także osoby prowadzące własną działalność, gdzie nie ma granicy między pracą a domem.

• Przeciążenie ilością obowiązków utrzymujące się miesiącami, nie tygodniami
• Brak wpływu na sposób i tempo wykonywania pracy
• Niesprawiedliwość i brak uznania, wysiłek, którego nikt nie zauważa
• Konflikt wartości, robienie rzeczy sprzecznych z tym, co uważasz za słuszne
• Czynniki po Twojej stronie: perfekcjonizm, trudność z odmawianiem, branie cudzych zadań

Kiedy warto umówić wizytę

Praktyczny sygnał to moment, w którym odpoczynek przestaje działać. Jeśli po urlopie wracasz równie wyczerpany, problem nie jest już w liczbie godzin.

• Zmęczenie utrzymuje się mimo weekendów i dłuższych przerw
• Praca budzi niechęć albo obojętność, choć wcześniej dawała satysfakcję
• Objawy przenoszą się poza pracę: sen, drażliwość w domu, brak energii na życie prywatne
• Pojawiają się dolegliwości ciała: bóle głowy, napięcie, problemy żołądkowe

Diagnoza wypalenia zawodowego

Wypalenie nie ma osobnego rozpoznania klinicznego, dlatego diagnoza polega przede wszystkim na odróżnieniu go od depresji. To najważniejszy powód, żeby przyjść na konsultację, zamiast diagnozować się samodzielnie.

Wypalenie jest zwykle przypisane do pracy: w urlopie albo po zmianie stanowiska widać wyraźną poprawę. Depresja idzie za Tobą wszędzie, obejmuje też życie prywatne, sen, apetyt i zdolność do odczuwania przyjemności. Granica bywa cienka, a nieleczone wypalenie często przechodzi w depresję.

Zacznij od konsultacji psychologicznej. Sprawdzamy na niej również, czy pod wyczerpaniem nie kryje się przyczyna somatyczna, niedoczynność tarczycy czy anemia dają bardzo podobny obraz. Jeśli podstawowych badań nie było, powiemy o tym wprost.

Leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne

Podstawą jest psychoterapia i zmiany w organizacji pracy, nie leki. Farmakoterapia wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy wypalenie przeszło w depresję albo w zaburzenie lękowe, i wtedy decyduje o niej lekarz psychiatra.

Pracujemy na dwóch poziomach naraz. Pierwszy to odbudowa zasobów: sen, rytm dnia, realny odpoczynek, bez tego nie ma z czego czerpać energii na zmiany. Drugi to mechanizmy, które do wypalenia doprowadziły: trudność z odmawianiem, perfekcjonizm, brak granicy między pracą a domem.

Bez tej drugiej części zmiana pracy zwykle kończy się powtórką tego samego scenariusza po roku. Terapia nie polega na przekonywaniu Cię do odejścia ani do zostania, decyzja należy do Ciebie, a naszym zadaniem jest doprowadzić Cię do stanu, w którym podejmujesz ją z jasną głową, a nie z wyczerpania.

Ile może trwać terapia

Przy wypaleniu pierwszą ulgę widać zwykle szybko, już samo nazwanie stanu i uporządkowanie obowiązków obniża napięcie. Trwała zmiana wymaga jednak pracy nad wzorcami, które do niego doprowadziły, a to liczy się w miesiącach.

Realistycznie: kilkanaście spotkań przy wypaleniu rozpoznanym wcześnie, dłużej, gdy stan trwa od lat albo przeszedł już w depresję.

Leczenie wypalenia zawodowego w Lublinie

Przyjmujemy w dwóch gabinetach w Lublinie: na Wrotkowie przy ul. Nałkowskich 213g i w Śródmieściu przy ul. Misjonarskiej 20, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00.

Pierwsza wizyta to konsultacja, rozmowa o tym, z czym przychodzisz, bez konieczności nazywania problemu i bez zobowiązania do dalszych spotkań. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 180–200 zł, w zależności od specjalistki.

W placówce nie ma stacjonarnej recepcji, sprawy organizacyjne załatwiasz telefonicznie pod numerem 690 214 130 albo przez kalendarz online.

Terapia wypalenia zawodowego online: czy jest możliwa i zalecana

Tak. W PsychoNovatis każda ze specjalistek prowadzi sesje online i jest to pełnoprawna terapia, a nie wersja awaryjna. Badania nad terapią poznawczo-behawioralną prowadzoną zdalnie wskazują skuteczność porównywalną ze spotkaniami w gabinecie.

Przy wypaleniu forma zdalna bywa decydująca: brak dojazdu oznacza, że sesja mieści się w przerwie albo tuż po pracy, a jednym z objawów jest właśnie to, że na nic już nie starcza energii.

Formę można zmieniać w trakcie. Potrzebujesz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie, i stabilnego łącza. Cena jest taka sama jak za wizytę w gabinecie.