Żałoba po stracie

Czym jest żałoba

Żałoba to naturalna reakcja na stratę, a nie zaburzenie psychiczne. Zaczynamy od tego zdania, bo najczęstsza krzywda wyrządzana osobom w żałobie polega na traktowaniu normalnego procesu jak choroby do szybkiego wyleczenia.

Nie ma jednego prawidłowego przebiegu. Znane etapy żałoby to model opisowy, a nie harmonogram – rzadko następują po kolei, potrafią wracać i nie kończą się w wyznaczonym terminie. Fale smutku przychodzące po miesiącach nie oznaczają, że coś poszło źle.

Żałoba dotyczy też strat innych niż śmierć: rozstania, poronienia, utraty zdrowia, pracy albo wyobrażenia o własnym życiu. Te straty bywają lekceważone przez otoczenie, a przeżywa się je podobnie.

Co może powodować, że żałoba się przedłuża

Większość osób przechodzi żałobę bez pomocy specjalisty. Pewne okoliczności zwiększają jednak ryzyko, że proces się zatrzyma – warto je znać, bo nie są kwestią słabości.

• Śmierć nagła, gwałtowna albo taka, przy której nie było możliwości pożegnania
• Strata dziecka lub osoby, wokół której zorganizowane było całe życie
• Relacja pełna konfliktu lub niedokończonych spraw – żałoba miesza się wtedy z poczuciem winy i złością
• Brak wsparcia albo strata nieuznawana społecznie: poronienie, śmierć byłego partnera, samobójstwo bliskiego
• Wcześniejsza depresja lub kolejne straty następujące jedna po drugiej

Kiedy warto umówić wizytę

Nie ma obowiązku chodzić na terapię po stracie. Warto się zgłosić wtedy, gdy po wielu miesiącach nic nie drgnęło albo gdy przestajesz sobie radzić z codziennością.

• Po roku ból jest równie ostry jak na początku, a życie stoi w miejscu
• Nie możesz wrócić do pracy, obowiązków ani kontaktu z ludźmi
• Unikasz wszystkiego, co przypomina o zmarłym – albo przeciwnie, nie potrafisz zmienić niczego w jego rzeczach
• Nie odstępuje Cię poczucie winy: że można było zrobić więcej, zauważyć wcześniej, zdążyć
• Pojawiają się myśli, że nie chcesz dłużej żyć – wtedy zgłoś się od razu, nie czekaj

Diagnoza – kiedy żałoba przestaje być tylko żałobą

Samej żałoby się nie diagnozuje, bo nie jest zaburzeniem. ICD-11 wyróżnia natomiast przedłużającą się reakcję żałoby: utrzymującą się ponad pół roku po stracie, o nasileniu wyraźnie wykraczającym poza normy kulturowe i uniemożliwiającą funkcjonowanie.

Zacznij od konsultacji psychologicznej – nie potrzebujesz skierowania. Na pierwszej wizycie ustalamy przede wszystkim jedno: czy to jest żałoba, czy rozwinęła się już depresja. To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne, bo depresję leczy się inaczej i często z udziałem psychiatry.

• W żałobie smutek przychodzi falami i wiąże się ze stratą; w depresji jest stały i obejmuje wszystko
• W żałobie zwykle zachowana jest zdolność do chwilowej ulgi i kontaktu z bliskimi
• Poczucie własnej bezwartościowości i myśli samobójcze przemawiają za depresją – wymagają pilnej konsultacji

Leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne

Żałoby się nie leczy farmakologicznie i nie należy tego robić. Smutek po stracie nie jest objawem do usunięcia. Leki wchodzą w grę wtedy, gdy rozwinęła się depresja albo utrwalona bezsenność – decyduje o tym lekarz psychiatra.

Wsparciem właściwym jest psychoterapia – i nie polega ona na przyspieszaniu żałoby ani na przekonywaniu, że pora iść dalej. Daje miejsce, w którym można mówić o zmarłym bez oszczędzania rozmówcy, i pomaga uporządkować to, co najtrudniejsze: poczucie winy, złość, ulgę, o której wstyd powiedzieć.

Przy przedłużającej się reakcji żałoby stosuje się metody o potwierdzonej skuteczności, m.in. terapię skoncentrowaną na żałobie i podejście poznawczo-behawioralne. Celem nie jest zapomnienie ani zamknięcie tematu, tylko odzyskanie możliwości życia razem z tą stratą.

Ile może trwać terapia

Żałoba nie ma terminu ważności i nikt nie powie Ci, ile powinna trwać. Terapia jest krótsza niż sama żałoba – często wystarcza kilka do kilkunastu spotkań, żeby proces ruszył z miejsca.

Przy przedłużającej się reakcji żałoby albo przy stracie splecionej z traumą praca bywa dłuższa. Miarą postępu nie jest przestanie tęsknić – tęsknota zostaje. Jest nią to, że wraca miejsce na resztę życia obok niej.

Leczenie żałoby w Lublinie

Przyjmujemy w dwóch gabinetach w Lublinie: na Wrotkowie przy ul. Nałkowskich 213g i w Śródmieściu przy ul. Misjonarskiej 20, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00.

Pierwsza wizyta to konsultacja – rozmowa o tym, z czym przychodzisz, bez konieczności nazywania problemu i bez zobowiązania do dalszych spotkań. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 180–200 zł, w zależności od specjalistki.

W placówce nie ma stacjonarnej recepcji – sprawy organizacyjne załatwiasz telefonicznie pod numerem 690 214 130 albo przez kalendarz online.

Terapia żałoby online – czy jest możliwa i zalecana

W PsychoNovatis każda ze specjalistek prowadzi sesje online i jest to pełnoprawna terapia, a nie wersja awaryjna. Badania nad psychoterapią prowadzoną zdalnie wskazują skuteczność porównywalną ze spotkaniami w gabinecie.

Forma zdalna jest w pełni skuteczna i przy żałobie bywa szczególnie potrzebna – w pierwszych tygodniach po stracie sam dojazd do gabinetu potrafi być ponad siły. Możliwość rozmowy z domu obniża próg wejścia wtedy, gdy jest najtrudniej.

Potrzebujesz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie, i stabilnego łącza. Cena jest taka sama jak za wizytę w gabinecie.