Niska samoocena

Czym jest niska samoocena

Samoocena to nie nastrój ani chwilowe zwątpienie po nieudanym dniu. To utrwalone przekonanie o własnej wartości, które działa jak filtr: sukcesy przepuszcza jako przypadek, a porażki zatrzymuje jako dowód.

Niska samoocena nie jest zaburzeniem i nie znajdziesz jej w klasyfikacjach chorób. Jest natomiast jednym z najczęstszych podłoży depresji, zaburzeń lękowych i zaburzeń odżywiania – i jednym z najczęstszych powodów, dla których ludzie zgłaszają się na terapię.

Charakterystyczna jest odporność na argumenty. Możesz mieć dyplomy, awanse i bliskich, którzy Cię cenią, i nadal być pewnym, że to nie liczy się naprawdę. Dlatego zapewnienia z zewnątrz nie działają – zmiana musi zajść w samym mechanizmie oceniania.

Co może powodować niską samoocenę

Samoocena kształtuje się na podstawie tego, co słyszeliśmy o sobie, zanim mogliśmy to zweryfikować. Dorosły zwykle nie pamięta źródła, ale nosi wnioski.

• Krytyka i porównania w domu rodzinnym – zwłaszcza stałe zestawianie z rodzeństwem lub rówieśnikami
• Warunkowa akceptacja: uwaga i czułość przychodziły za wyniki, nie za samo bycie
• Doświadczenie odrzucenia lub przemocy rówieśniczej w szkole
• Wychowanie w rodzinie z problemem alkoholowym lub przewlekłym konfliktem – dziecko przypisuje sobie odpowiedzialność za sytuację
• Relacja dorosła z osobą krytyczną lub przemocową, która stopniowo zawęża obraz siebie

Kiedy warto umówić wizytę

Wtedy, gdy zdanie o sobie zaczyna podejmować za Ciebie decyzje – o pracy, o związku, o tym, czego nawet nie spróbujesz.

• Nie podejmujesz wyzwań, bo z góry zakładasz, że sobie nie poradzisz
• Trudno Ci przyjąć pochwałę – tłumaczysz ją uprzejmością albo pomyłką
• Przepraszasz za samą swoją obecność i masz problem z odmawianiem
• Zostajesz w relacjach albo w pracy, które Cię krzywdzą, bo „na nic lepszego nie zasługuję”
• Wewnętrzny głos komentuje Cię ostrzej, niż odezwałbyś się do kogokolwiek innego

Diagnoza – czy niską samoocenę się diagnozuje

Nie stawia się rozpoznania „niska samoocena” – to cecha, nie jednostka chorobowa. Diagnozuje się natomiast to, co często pod nią leży albo z niej wyrasta, i temu służy pierwsza wizyta.

Zacznij od konsultacji psychologicznej – nie potrzebujesz skierowania. Sprawdzamy przede wszystkim, czy nie mamy do czynienia z depresją: obniżony obraz siebie jest jej objawem, a wtedy kolejność leczenia jest inna. Jeśli tak, kierujemy do lekarza psychiatry.

• Ustalamy, od kiedy trwa – od zawsze czy od konkretnego wydarzenia; to zmienia sposób pracy
• Sprawdzamy współwystępowanie lęku społecznego, zaburzeń odżywiania i depresji
• Pomocne bywają skale samooceny, m.in. skala Rosenberga; służą do oceny nasilenia, nie do etykietowania

Leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne

Na niską samoocenę nie ma leku i nikt Ci go nie przepisze. Leczenie farmakologiczne wchodzi w grę tylko wtedy, gdy pod spodem jest depresja albo nasilony lęk – decyduje o tym lekarz psychiatra.

Metodą właściwą jest psychoterapia. W nurcie poznawczo-behawioralnym pracujemy nad przekonaniami o sobie i nad samokrytycznym głosem wewnętrznym; sprawdzamy je jak hipotezy, a nie jak fakty. W podejściach głębszych sięgamy do doświadczeń, w których te przekonania powstały.

Osobnym, praktycznym wątkiem jest zachowanie: odmawianie, proszenie o pomoc, przyjmowanie pochwały. To ćwiczenia, nie rozmowa o ćwiczeniach – samoocena zmienia się od nowych doświadczeń, nie od nowych argumentów.

Ile może trwać terapia

Jeśli obniżenie samooceny wiąże się z konkretnym okresem – trudną relacją, utratą pracy – poprawa bywa widoczna w kilkunastu spotkaniach.

Jeśli towarzyszy Ci od dzieciństwa, praca jest dłuższa i liczona raczej w miesiącach: zmienia się nie nawyk, lecz sposób myślenia o sobie. Pierwszy sygnał postępu jest zwykle zaskakująco zwyczajny – zauważasz krytyczną myśl i po raz pierwszy nie bierzesz jej za prawdę.

Leczenie niskiej samooceny w Lublinie

Przyjmujemy w dwóch gabinetach w Lublinie: na Wrotkowie przy ul. Nałkowskich 213g i w Śródmieściu przy ul. Misjonarskiej 20, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00.

Pierwsza wizyta to konsultacja – rozmowa o tym, z czym przychodzisz, bez konieczności nazywania problemu i bez zobowiązania do dalszych spotkań. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 180–200 zł, w zależności od specjalistki.

W placówce nie ma stacjonarnej recepcji – sprawy organizacyjne załatwiasz telefonicznie pod numerem 690 214 130 albo przez kalendarz online.

Terapia niskiej samooceny online – czy jest możliwa i zalecana

W PsychoNovatis każda ze specjalistek prowadzi sesje online i jest to pełnoprawna terapia, a nie wersja awaryjna. Badania nad psychoterapią prowadzoną zdalnie wskazują skuteczność porównywalną ze spotkaniami w gabinecie.

Forma zdalna sprawdza się tu dobrze, a dla części osób jest wręcz łatwiejszym początkiem – mówienie o wstydliwych rzeczach z własnego pokoju bywa mniej obciążające niż w gabinecie. Jeśli z czasem zechcesz przejść na spotkania stacjonarne, potraktujemy to jako naturalny etap, a nie warunek.

Potrzebujesz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie, i stabilnego łącza. Cena jest taka sama jak za wizytę w gabinecie.