Terapia w spektrum autyzmu w Lublinie
Spektrum autyzmu to zaburzenie neurorozwojowe oznaczające trwałe trudności w komunikacji i relacjach oraz inny sposób przetwarzania bodźców, nie jest chorobą i nie ma leku, który je usuwa. Wspieramy osoby z diagnozą i w trakcie procesu w Lublinie i online, ale psychologicznej diagnostyki spektrum nie prowadzimy.
Objawy i oznaki
Silne przeciążenie po kontaktach społecznych
Nadwrażliwość na bodźce: dźwięk, światło, dotyk
Trudność w odczytywaniu intencji i niedopowiedzeń
Wyczerpanie związane z maskowaniem
Potrzeba przewidywalności i rutyny
Trudności w środowisku pracy lub szkoły

Metody pracy
Psychoedukacja o własnym profilu funkcjonowania
Rozpoznawanie sygnałów przeciążenia i regeneracja
Praca nad kosztami maskowania
Układanie środowiska pracy i relacji pod własne potrzeby
Wsparcie w chorobach współwystępujących, np. lęku

Do gabinetu trafiają zarówno osoby z postawioną diagnozą, jak i takie, które dopiero rozważają, czy spektrum autyzmu tłumaczy ich doświadczenia. Praca terapeutyczna nie polega tu na „naprawianiu", celem jest lepsze rozumienie własnego sposobu przetwarzania bodźców, radzenie sobie z przeciążeniem sensorycznym i społecznym oraz układanie relacji i pracy tak, żeby nie kosztowały więcej niż trzeba. Diagnozy w kierunku spektrum nie stawiamy.
Czym jest spektrum autyzmu?
Spektrum autyzmu to zaburzenie neurorozwojowe, które charakteryzuje się trwałymi trudnościami w komunikacji i interakcjach społecznych oraz ograniczonymi, powtarzalnymi i nieelastycznymi wzorcami zachowań, zainteresowań lub czynności. Jest obecne od wczesnego dzieciństwa i nie jest skutkiem wychowania.
Słowo spektrum nie jest tu ozdobnikiem: obrazy bywają skrajnie różne. Jedna osoba potrzebuje stałego wsparcia w codzienności, inna kończy studia, pracuje i przez lata nie ma pojęcia, dlaczego wszystko wymaga od niej takiego wysiłku.
Kluczowym pojęciem u dorosłych jest maskowanie, wyuczone ukrywanie własnych reakcji i naśladowanie zachowań społecznych. Pozwala funkcjonować, ale kosztuje ogromnie dużo energii i jest jedną z głównych przyczyn wyczerpania oraz późnych diagnoz, szczególnie u kobiet.
Co powoduje spektrum autyzmu?
Spektrum autyzmu jest uwarunkowane głównie biologicznie i rozwija się przed urodzeniem. Piszemy o tym konkretnie, bo wokół przyczyn narosło wiele szkodliwych nieporozumień.
- Główną rolę odgrywają czynniki genetyczne: badania nad rodzinami i bliźniętami wskazują na wysoką dziedziczność
- Znaczenie mają też czynniki wpływające na rozwój układu nerwowego w okresie prenatalnym
- Spektrum autyzmu nie jest skutkiem szczepień. Praca, która to sugerowała, została wycofana jako sfałszowana, a późniejsze badania na milionach dzieci nie wykazały żadnego związku
- Nie powodują go metody wychowawcze ani „chłodne” rodzicielstwo, to teoria z połowy XX wieku, dawno obalona i przez dekady niepotrzebnie obciążająca rodziców
- Nie jest też skutkiem diety, cukru ani korzystania z ekranów
Kiedy warto umówić wizytę
Wtedy, gdy codzienne funkcjonowanie kosztuje Cię nieproporcjonalnie dużo, albo gdy masz już diagnozę i potrzebujesz wsparcia w rozumieniu siebie.
- Kontakty społeczne wyczerpują Cię tak, że po nich potrzebujesz wielu godzin lub dni na regenerację
- Bodźce, hałas, światło, tłum, faktury ubrań, bywają nie do wytrzymania
- Zmiany planów i nieprzewidziane sytuacje wywołują silny stres
- Od zawsze masz poczucie bycia obok, choć nauczyłeś się dobrze udawać, że jest inaczej
- Masz diagnozę i chcesz zrozumieć, co z niej wynika dla pracy, relacji i codzienności
Gdzie postawić diagnozę spektrum autyzmu?
Psychologicznej diagnostyki spektrum autyzmu w PsychoNovatis nie prowadzimy, a konsultacje dotyczące diagnostyki spektrum u dorosłych prowadzi lekarka psychiatra. Mówimy o tym od razu, żeby oszczędzić Ci wizyty w niewłaściwym miejscu. Pełna diagnoza wymaga zespołu specjalistów w ośrodku prowadzącym diagnostykę neurorozwojową, zwykle psychologa, psychiatry i lekarza.
Proces obejmuje ustrukturyzowane narzędzia, takie jak ADOS-2 i ADI-R, wywiad dotyczący wczesnego rozwoju, często z udziałem rodziców, oraz wykluczenie innych przyczyn. U dorosłych diagnoza bywa trudniejsza właśnie z powodu maskowania: wyuczone zachowania społeczne potrafią przykryć obraz.
To, w czym pomagamy, to wszystko poza samym rozpoznaniem: uporządkowanie obserwacji przed wizytą diagnostyczną, wskazanie właściwego ośrodka, a po diagnozie, wsparcie psychologiczne. Pomagamy też wtedy, gdy diagnozy nie chcesz; nie jest ona warunkiem korzystania z terapii.
Leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne
Zacznijmy od rzeczy najważniejszej: spektrum autyzmu nie jest chorobą i nie ma leku, który je usuwa. Każda oferta „wyleczenia autyzmu”, dietami, suplementami, terapiami oczyszczającymi, jest niepoparta badaniami, a bywa niebezpieczna.
Leczenie farmakologiczne dotyczy wyłącznie trudności współistniejących, lęku, depresji, bezsenności, objawów ADHD. Bywa bardzo pomocne, ale nie zmienia samego spektrum. Decyduje o nim lekarz psychiatra.
Wsparciem właściwym jest psychoterapia dostosowana do sposobu funkcjonowania osoby w spektrum, bardziej konkretna, bez domyślników, z jasną strukturą sesji. Pracujemy nad regulacją przeciążenia sensorycznego, kosztami maskowania, komunikowaniem własnych potrzeb i akceptacją siebie. Celem nie jest upodobnienie Cię do osób neurotypowych, tylko życie, które nie wymaga ciągłego udawania.
Ile może trwać terapia
Tu nie mówimy o leczeniu z datą końca, bo spektrum nie jest stanem przejściowym. Mówimy o wsparciu dopasowanym do etapu życia.
Po świeżej diagnozie zwykle potrzeba kilkunastu spotkań na uporządkowanie tego, co ona zmienia, w rozumieniu siebie, w pracy, w relacjach. Praca nad kosztami maskowania i przeciążeniem bywa dłuższa. Wiele osób wraca później na krótkie serie spotkań przy większych zmianach życiowych i jest to sensowny sposób korzystania z terapii.
Wsparcie dla osób w spektrum autyzmu: gabinety w Lublinie
Przyjmujemy w trzech gabinetach w Lublinie: na Wrotkowie przy ul. Nałkowskich 213g, w Śródmieściu przy ul. Misjonarskiej 20 i przy ul. Chmielnej 2A. Gabinety na Wrotkowie i przy Misjonarskiej są czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00.
Pierwsza wizyta to konsultacja, rozmowa o tym, z czym przychodzisz, bez konieczności nazywania problemu i bez zobowiązania do dalszych spotkań. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 200 zł. Jeśli potrzebujesz informacji o przebiegu sesji przed wizytą, napisz lub zadzwoń, opiszemy wszystko wcześniej.
W placówce nie ma stacjonarnej recepcji, sprawy organizacyjne załatwiasz telefonicznie pod numerem 690 214 130 albo przez kalendarz online.
Czy terapia online jest zalecana w spektrum autyzmu?
W PsychoNovatis każda ze specjalistek prowadzi sesje online i jest to pełnoprawna terapia, a nie wersja awaryjna.
Przy spektrum autyzmu forma zdalna bywa nie tylko wygodniejsza, ale wprost lepsza. Odpada dojazd, obce miejsce i nieprzewidywalne bodźce; jesteś we własnym, przewidywalnym otoczeniu. Nie musisz też utrzymywać kontaktu wzrokowego, jeśli tak Ci wygodniej, możesz wyłączyć kamerę i jest to całkowicie w porządku.
Potrzebujesz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie, i stabilnego łącza. Cena jest taka sama jak za wizytę w gabinecie.
Źródła
- Tick B. i in. Heritability of autism spectrum disorders: a meta-analysis of twin studies. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 2016. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26709141
- National Health Service (NHS). What is autism?, strona informacyjna dla pacjentów. nhs.uk/conditions/autism/what-is-autism
Często zadawane pytania
Czy stawiacie diagnozę autyzmu?
Psychologicznej diagnostyki spektrum nie prowadzimy. Konsultacje dotyczące diagnostyki spektrum u dorosłych prowadzi lekarka psychiatra, a pełną diagnozę stawia zwykle zespół specjalizujący się w diagnostyce spektrum. Wspieramy też osoby z diagnozą oraz w trakcie procesu diagnostycznego.
Czy terapia ma zmienić moje zachowanie na „bardziej typowe"?
Nie. Celem jest lepsze rozumienie siebie i zmniejszenie kosztów funkcjonowania, a nie dopasowanie się za wszelką cenę.
Czy pracujecie z nastolatkami?
Tak, od 15. roku życia, za zgodą rodzica lub opiekuna prawnego.
Specjalistki w tej dziedzinie




Posłuchaj i przeczytaj
Nie musisz radzić sobie sam.
Pierwsza wizyta to zwykła rozmowa, bez oceniania, we własnym tempie. Wybierz specjalistkę i termin, który Ci pasuje. Stacjonarnie w Lublinie lub online.



