Wsparcie w spektrum autyzmu

Czym jest spektrum autyzmu

Spektrum autyzmu to odmienny sposób funkcjonowania układu nerwowego, obecny od urodzenia. Dotyczy przede wszystkim komunikacji społecznej oraz przetwarzania bodźców, nie jest chorobą, którą się leczy, ani skutkiem wychowania.

Słowo spektrum nie jest tu ozdobnikiem: obrazy bywają skrajnie różne. Jedna osoba potrzebuje stałego wsparcia w codzienności, inna kończy studia, pracuje i przez lata nie ma pojęcia, dlaczego wszystko wymaga od niej takiego wysiłku.

Kluczowym pojęciem u dorosłych jest maskowanie, wyuczone ukrywanie własnych reakcji i naśladowanie zachowań społecznych. Pozwala funkcjonować, ale kosztuje ogromnie dużo energii i jest jedną z głównych przyczyn wyczerpania oraz późnych diagnoz, szczególnie u kobiet.

Co powoduje spektrum autyzmu

Spektrum autyzmu jest uwarunkowane głównie biologicznie i rozwija się przed urodzeniem. Piszemy o tym konkretnie, bo wokół przyczyn narosło wiele szkodliwych nieporozumień.

• Główną rolę odgrywają czynniki genetyczne: badania nad rodzinami i bliźniętami wskazują na wysoką dziedziczność
• Znaczenie mają też czynniki wpływające na rozwój układu nerwowego w okresie prenatalnym
• Spektrum autyzmu nie jest skutkiem szczepień. Praca, która to sugerowała, została wycofana jako sfałszowana, a późniejsze badania na milionach dzieci nie wykazały żadnego związku
• Nie powodują go metody wychowawcze ani „chłodne” rodzicielstwo, to teoria z połowy XX wieku, dawno obalona i przez dekady niepotrzebnie obciążająca rodziców
• Nie jest też skutkiem diety, cukru ani korzystania z ekranów

Kiedy warto umówić wizytę

Wtedy, gdy codzienne funkcjonowanie kosztuje Cię nieproporcjonalnie dużo, albo gdy masz już diagnozę i potrzebujesz wsparcia w rozumieniu siebie.

• Kontakty społeczne wyczerpują Cię tak, że po nich potrzebujesz wielu godzin lub dni na regenerację
• Bodźce, hałas, światło, tłum, faktury ubrań, bywają nie do wytrzymania
• Zmiany planów i nieprzewidziane sytuacje wywołują silny stres
• Od zawsze masz poczucie bycia obok, choć nauczyłeś się dobrze udawać, że jest inaczej
• Masz diagnozę i chcesz zrozumieć, co z niej wynika dla pracy, relacji i codzienności

Diagnoza spektrum autyzmu: gdzie ją postawić

Diagnozy spektrum autyzmu w PsychoNovatis nie stawiamy i mówimy o tym od razu, żeby oszczędzić Ci wizyty w niewłaściwym miejscu. Pełna diagnoza wymaga zespołu specjalistów w ośrodku prowadzącym diagnostykę neurorozwojową, zwykle psychologa, psychiatry i lekarza.

Proces obejmuje ustrukturyzowane narzędzia, takie jak ADOS-2 i ADI-R, wywiad dotyczący wczesnego rozwoju, często z udziałem rodziców, oraz wykluczenie innych przyczyn. U dorosłych diagnoza bywa trudniejsza właśnie z powodu maskowania: wyuczone zachowania społeczne potrafią przykryć obraz.

To, w czym pomagamy, to wszystko poza samym rozpoznaniem: uporządkowanie obserwacji przed wizytą diagnostyczną, wskazanie właściwego ośrodka, a po diagnozie, wsparcie psychologiczne. Pomagamy też wtedy, gdy diagnozy nie chcesz; nie jest ona warunkiem korzystania z terapii.

Leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne

Zacznijmy od rzeczy najważniejszej: spektrum autyzmu nie jest chorobą i nie ma leku, który je usuwa. Każda oferta „wyleczenia autyzmu”, dietami, suplementami, terapiami oczyszczającymi, jest niepoparta badaniami, a bywa niebezpieczna.

Leczenie farmakologiczne dotyczy wyłącznie trudności współistniejących, lęku, depresji, bezsenności, objawów ADHD. Bywa bardzo pomocne, ale nie zmienia samego spektrum. Decyduje o nim lekarz psychiatra.

Wsparciem właściwym jest psychoterapia dostosowana do sposobu funkcjonowania osoby w spektrum, bardziej konkretna, bez domyślników, z jasną strukturą sesji. Pracujemy nad regulacją przeciążenia sensorycznego, kosztami maskowania, komunikowaniem własnych potrzeb i akceptacją siebie. Celem nie jest upodobnienie Cię do osób neurotypowych, tylko życie, które nie wymaga ciągłego udawania.

Ile może trwać terapia

Tu nie mówimy o leczeniu z datą końca, bo spektrum nie jest stanem przejściowym. Mówimy o wsparciu dopasowanym do etapu życia.

Po świeżej diagnozie zwykle potrzeba kilkunastu spotkań na uporządkowanie tego, co ona zmienia, w rozumieniu siebie, w pracy, w relacjach. Praca nad kosztami maskowania i przeciążeniem bywa dłuższa. Wiele osób wraca później na krótkie serie spotkań przy większych zmianach życiowych i jest to sensowny sposób korzystania z terapii.

Wsparcie dla osób w spektrum autyzmu w Lublinie

Przyjmujemy w dwóch gabinetach w Lublinie: na Wrotkowie przy ul. Nałkowskich 213g i w Śródmieściu przy ul. Misjonarskiej 20, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00.

Pierwsza wizyta to konsultacja, rozmowa o tym, z czym przychodzisz, bez konieczności nazywania problemu i bez zobowiązania do dalszych spotkań. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 180–200 zł, w zależności od specjalistki. Jeśli potrzebujesz informacji o przebiegu sesji przed wizytą, napisz lub zadzwoń, opiszemy wszystko wcześniej.

W placówce nie ma stacjonarnej recepcji, sprawy organizacyjne załatwiasz telefonicznie pod numerem 690 214 130 albo przez kalendarz online.

Terapia online dla osób w spektrum autyzmu: czy jest zalecana

W PsychoNovatis każda ze specjalistek prowadzi sesje online i jest to pełnoprawna terapia, a nie wersja awaryjna.

Przy spektrum autyzmu forma zdalna bywa nie tylko wygodniejsza, ale wprost lepsza. Odpada dojazd, obce miejsce i nieprzewidywalne bodźce; jesteś we własnym, przewidywalnym otoczeniu. Nie musisz też utrzymywać kontaktu wzrokowego, jeśli tak Ci wygodniej, możesz wyłączyć kamerę i jest to całkowicie w porządku.

Potrzebujesz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie, i stabilnego łącza. Cena jest taka sama jak za wizytę w gabinecie.