Zespół Aspergera: objawy autyzmu u nastolatków i co dziś znaczy ta nazwa

Czy zespół Aspergera nadal jest rozpoznaniem?

Zespół Aspergera nie ma osobnej pozycji w ICD-11, w której istnieje jedna kategoria: zaburzenie ze spektrum autyzmu (6A02). Wykaz WHO nazywa ją autism spectrum disorder. Starsza klasyfikacja ICD-10 opisywała zespół Aspergera (Asperger syndrome) pod kodem F84.5. Rozpoznanie stawia zespół specjalistów, który ocenia, czy objawy spełniają kryteria autyzmu.

Kod F84.5 w ICD-10 oznacza zaburzenie o niepewnej trafności nozologicznej. Występują w nim takie same nieprawidłowości w relacjach społecznych jak w autyzmie oraz ograniczone zainteresowania i powtarzalne czynności. Od autyzmu odróżniał go brak ogólnego opóźnienia rozwoju mowy i funkcji poznawczych.

Podkategorie spektrum autyzmu w ICD-11 (6A02.0 i następne) różnią się rozwojem intelektualnym i językiem funkcjonalnym. NICE zaleca, by ocena młodej osoby opierała się na cechach zgodnych z kryteriami ICD-11 lub DSM-5.

Jakie są objawy autyzmu u nastolatka według NICE i NHS?

NICE opisuje u młodzieży powyżej 11 lat cechy sugerujące możliwy autyzm w dwóch grupach, komunikacji i relacjach oraz zainteresowaniach i zachowaniach, a nie jako listę objawów do odhaczenia. Cechy mają pomóc zauważyć wzór trudności w relacjach i komunikacji razem z nietypowymi, powtarzalnymi zachowaniami. Pojedyncza cecha niczego nie rozstrzyga.

NHS dodaje, że młodzi ludzie w spektrum mogą mówić formalnym językiem. Mogą też mieć bogate słownictwo. Trudna może być dla nich zmiana rutyny, na przykład przejście do nowej szkoły.

PsychoLogic

Tracisz zainteresowanie, gdy partner(ka) zaczyna się starać?

Wszystkie odcinki Subskrybuj kanał

Czy nastolatek może mieć autyzm, jeśli patrzy w oczy i okazuje uczucia?

Nastolatek może mieć autyzm mimo dobrego kontaktu wzrokowego i uśmiechu, bo NICE zaleca nie wykluczać autyzmu z tych powodów. Wytyczne wymieniają też okazywanie uczuć bliskim, opisaną zabawę w udawanie i prawidłowy rozwój mowy w dzieciństwie. Trudności, które ustępują w sprzyjającym otoczeniu, również go nie wykluczają.

Starszy nastolatek może zgłosić się po raz pierwszy z cechami, które wcześniej ukrywały jego sposoby radzenia sobie albo wspierające otoczenie. NHS nazywa to maskowaniem i podaje, że przez maskowanie codzienne czynności mogą męczyć i stresować. Maskować mogą dziewczęta i chłopcy, a NICE ostrzega, że u dziewcząt autyzm może być rozpoznawany za rzadko.

Z czym zespół diagnostyczny porównuje autyzm u nastolatka?

Przy podejrzeniu autyzmu u nastolatka zespół diagnostyczny sprawdza, czy objawy wynikają z autyzmu, z innej trudności, czy z obu naraz. NICE wymienia wśród rozpoznań różnicowych między innymi ADHD, zaburzenia nastroju, zaburzenia lękowe i zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD). Rozróżnienie należy do specjalistów, nie do rodzica. Ocena obejmuje też sprawdzenie chorób, które mogą występować razem z autyzmem.

Według NICE młodzi ludzie z ADHD mają autyzm częściej niż rówieśnicy bez ADHD. NHS podaje, że u osób autystycznych częściej występują też epilepsja, lęk, zaburzenia odżywiania lub depresja.

Kto stawia diagnozę autyzmu u nastolatka i jak ona przebiega?

Diagnozę autyzmu u nastolatka według NICE prowadzi wielospecjalistyczny zespół, a narzędzi przesiewowych nie wolno używać do stawiania ani wykluczania rozpoznania. W podstawowym składzie zespołu NICE wymienia pediatrę lub psychiatrę dzieci i młodzieży oraz logopedę. Trzecią osobą jest psycholog z doświadczeniem w pracy z autystycznymi dziećmi i młodzieżą.

Według gov.pl rodzic w Polsce zaczyna od rozmowy z lekarzem. Lekarz oceni stan dziecka i skieruje na dalsze badania. Informacje o miejscach udzielania świadczeń podaje całodobowa Telefoniczna Informacja Pacjenta pod numerem 800 190 590.

Gdy rodzice albo nastolatek nie zgadzają się z wynikiem, NICE zaleca rozważyć drugą opinię.

• rozmowa o obawach rodziców i nastolatka oraz o jego życiu w domu i w szkole
• wywiad o rozwoju od dzieciństwa
• ocena umiejętności społecznych i komunikacji w rozmowie i obserwacji
• wywiad medyczny i badanie fizykalne
• sprawdzenie chorób, które mogą występować razem z autyzmem
• profil mocnych stron i potrzeb, na którym opiera się plan wsparcia

PsychoLogic

Jesienna chandra czy depresja sezonowa?

Co zrobić dziś, gdy podejrzewasz autyzm u nastolatka?

Gdy podejrzewasz autyzm u nastolatka, zacznij od notatek o tym, co widzisz, a potem umów wizytę u lekarza. Lekarz, który rozważa skierowanie do zespołu diagnostycznego, bierze według NICE pod uwagę nasilenie cech i czas ich trwania, ich obecność w domu i w szkole, wpływ na życie rodziny oraz obawy rodziców i nastolatka.

NICE zaleca omawiać obawy także z samym nastolatkiem i podkreślać, że jego zachowanie może mieć wiele wyjaśnień. Podniesienie tej kwestii może wywołać niepokój, jeśli nastolatek nie podejrzewał autyzmu.

1. 1Zapisz, co widzisz, i od kiedy to trwa.
2. 2Zaznacz, gdzie to widać: w domu, w szkole, wśród rówieśników.
3. 3Opisz, jak bardzo utrudnia to nastolatkowi i rodzinie codzienne życie.
4. 4Porozmawiaj z nastolatkiem spokojnie i bez oceniania o tym, co jest dla niego trudne.
5. 5Umów wizytę u lekarza i zabierz notatki.
6. 6Zapytaj w szkole o wsparcie, bo pomoc psychologiczno-pedagogiczną w szkole organizuje dyrektor.

Czy autyzm można wyleczyć i co pomaga nastolatkowi?

Autyzm nie jest chorobą i nie ma na niego leczenia ani sposobu wyleczenia, podaje NHS. Człowiek rodzi się z autyzmem. Są jednak sposoby radzenia sobie z autyzmem oraz uzyskiwania wsparcia. NHS podaje, że u osób autystycznych częściej występuje lęk lub depresja.

Przegląd Cochrane z 2020 roku nie znalazł spójnych różnic w wynikach terapii poznawczo-behawioralnej lęku u młodych ludzi z autyzmem i bez niego, a autorzy zaznaczają, że jakość dowodów jest ograniczona. Decyzje o lekach należą do lekarza psychiatry.

Co oferuje PsychoNovatis nastolatkom w spektrum autyzmu?

PsychoNovatis nie stawia diagnozy autyzmu u młodzieży, ale wspiera nastolatków od 15. roku życia, którzy mają rozpoznanie albo czekają na diagnozę. Pomagamy uporządkować obserwacje przed wizytą diagnostyczną i wskazać właściwy ośrodek. Celem jest lepsze rozumienie własnego funkcjonowania, a diagnoza nie jest warunkiem korzystania z terapii.

Pracujemy w nurcie poznawczo-behawioralnym nad przeciążeniem sensorycznym i społecznym. Pracujemy też nad kosztami maskowania. Celem nie jest upodobnienie nastolatka do rówieśników.

Przed terapią właściwą odbywają się średnio 3-4 konsultacje, zależnie od przypadku. Konsultacje mają cztery etapy. Na pierwszej wizycie identyfikujemy problem i przedstawiamy przebieg procesu. Na dwóch kolejnych zgłębiamy problem. Na czwartej podsumowujemy. Sesja trwa 50 minut. Online pracujemy wyłącznie przez Medfile i ZnanyLekarz.

Zgodę na leczenie małoletniego wyraża jego przedstawiciel ustawowy. Pacjent po ukończeniu 16 lat ma też prawo do własnej zgody i do sprzeciwu. Sprzeciw wobec zgody rodzica wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego (art. 17 ustawy o prawach pacjenta). Wizyta jest prywatna, a stawki znajdziesz w cenniku. W zespole nie ma psychiatry, a farmakoterapia odbywa się poza placówką.

Kiedy nastolatek w spektrum autyzmu potrzebuje pilnej pomocy?

Przy zagrożeniu życia nastolatka z autyzmem lub z podejrzeniem autyzmu, na przykład przy próbie samobójczej, zatruciu albo utracie przytomności, dzwoń pod 112. Telefon zaufania 116 111 dla dzieci i młodzieży jest anonimowy i bezpłatny. Gdy zagrożenia życia nie ma, ale potrzebna jest pilna rozmowa, nastolatek może tam zadzwonić.

Gdy nastolatek potrzebuje pilnej pomocy psychiatrycznej, możesz pojechać z nim na SOR albo do izby przyjęć szpitala, w którym jest oddział psychiatryczny. Rodzic w kryzysie psychicznym może zadzwonić pod całodobowy i bezpłatny numer 800 70 2222 dla dorosłych. Dalsze drogi pomocy opisuje tekst o kryzysie psychicznym.