Nastolatek nie chce się uczyć: kiedy brak motywacji to dojrzewanie, a kiedy sygnał problemu

Kiedy brak motywacji do nauki u nastolatka to sygnał problemu?

Brak motywacji do nauki wymaga uwagi, gdy trwa długo albo łączy się z innymi zmianami, bo NFZ opisuje kryzys psychiczny jako kilka zmian naraz albo zmiany utrzymujące się dłużej. NFZ zaznacza, że nie każdy gorszy dzień oznacza kryzys, ale zmiany nasilające się lub wpływające na codzienne funkcjonowanie wymagają reakcji. Wśród sygnałów wymienia pogorszenie wyników w szkole oraz spadek zaangażowania.

Według WHO lęk oraz depresja mogą zakłócać naukę i chodzenie do szkoły. NFZ radzi uważnie obserwować dziecko i nie czekać, aż problem sam minie.

Zapisz czas trwania zmiany, przedmioty, w których ją widać, oraz inne zmiany poza szkołą. Takie notatki ułatwiają rozmowę z nastolatkiem i ze specjalistą.

Co może stać za tym, że nastolatek nie chce się uczyć?

Za brakiem motywacji do nauki mogą stać depresja, ADHD, lęk, trudności w uczeniu się lub zaburzenia snu; trudności w uczeniu się diagnozuje poradnia psychologiczno-pedagogiczna, a rozpoznanie medyczne należy do lekarza. Wśród sygnałów kryzysu psychicznego u młodzieży NFZ wymienia bezsenność oraz ciągłe zmęczenie lub nadmierną senność, którym sprzyja też światło ekranów.

Depresja ma osobny tekst. NHS opisuje ją między innymi przez utratę zainteresowań oraz wycofanie z kontaktów. ADHD też ma osobny tekst. NHS opisuje je przez trudności z uwagą i nadmiar energii, a także kłopoty z kontrolą impulsów.

Lęk może przejawiać się unikaniem szkoły. Pracownicy opieki zdrowotnej i oświaty powinni według NICE zwracać uwagę na młodych ludzi, którzy unikają szkoły, zajęć grupowych lub rozmów w sytuacjach społecznych. Lęk związany z chodzeniem do szkoły opisuje osobny tekst o lęku szkolnym.

PsychoLogic

Lęk przed szkołą. Jak wspierać dzieci i nastolatków?

Wszystkie odcinki Subskrybuj kanał

Czy za niechęcią do nauki mogą stać trudności w uczeniu się?

Brak motywacji do nauki może wynikać z trudności w uczeniu się, na przykład z dysleksji, która według NHS utrudnia czytanie lub pisanie, ale nie obniża inteligencji. Dziecko z dysleksją może czuć frustrację. NHS pisze, że taka frustracja może prowadzić do zachowań zakłócających albo do wycofania w szkole lub w domu.

W Polsce trudności ucznia diagnozuje poradnia psychologiczno-pedagogiczna. Według MEN diagnoza i opinia powstają na wniosek rodzica lub pełnoletniego ucznia. Pomoc publicznej poradni jest dobrowolna i nieodpłatna.

NHS dodaje, że lekarz może sprawdzić inne przyczyny gorszych wyników, na przykład słuch. Może też zaproponować badanie wzroku.

Jak rozmawiać z nastolatkiem, który przestał się uczyć?

Rozmowę o motywacji do nauki zaczynasz od opisania tego, co zauważyłeś, a nie od oceny lub założenia, co jest nie tak. NHS radzi zadawać pytania otwarte, na przykład „Jak minął dzień?”. Ciągłe bezpośrednie wypytywanie może wywołać poczucie zagrożenia. Według NHS ciągłe zrzędzenie o drobiazgach sprawia, że nastolatki przestają słuchać.

Gdy nastolatek odmawia spotkania ze specjalistą, osobny tekst opisuje, co wtedy zrobić.

1. 1Spisz, co zauważasz: od kiedy trwa spadek, których przedmiotów dotyczy, co zmieniło się poza szkołą.
2. 2Powiedz nastolatkowi, co zauważyłeś, i zapytaj, co się dzieje. NHS radzi nie zakładać z góry, co jest nie tak.
3. 3Porozmawiaj z wychowawcą, pedagogiem albo psychologiem szkolnym. NFZ pisze, że pomoc psychologiczno-pedagogiczną w szkole organizuje dyrektor.
4. 4Gdy zmiany trwają mimo rozmowy, umów konsultację z psychologiem albo lekarzem. Do poradni zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży nie trzeba skierowania.
5. 5Pozwól nastolatkowi wybrać, z kim porozmawia: NHS wymienia lekarza, zaprzyjaźnioną osobę dorosłą albo doradcę szkolnego.

Kto pomoże nastolatkowi, który stracił motywację do nauki?

Nastolatkowi, który stracił motywację do nauki, pomaga szkoła, poradnia psychologiczno-pedagogiczna, poradnia zdrowia psychicznego albo prywatny gabinet. NFZ wskazuje szkołę jako pierwszy kontakt. Gdy rozmowa nie wystarcza, psycholog lub pedagog szkolny może skierować dziecko dalej. Według poradnika NFZ w placówkach z umową z funduszem pracują psycholog i psychoterapeuta, a w razie potrzeby psychiatra.

Kiedy brak motywacji do nauki wymaga pilnej pomocy?

Gdy brak motywacji do nauki łączy się z mówieniem o odebraniu sobie życia lub z samookaleczeniem, nastolatek potrzebuje pilnej pomocy, a przy zagrożeniu życia pierwszą czynnością jest telefon pod 112. Bez zagrożenia tu i teraz nastolatek dzwoni pod 116 111, a rodzic w kryzysie pod 800 70 2222, linię dla dorosłych. Dalsze drogi pomocy opisuje tekst o kryzysie psychicznym.

Czy PsychoNovatis przyjmuje nastolatków, którzy nie chcą się uczyć?

Nastolatka, który stracił motywację do nauki, przyjmujemy na konsultację psychologiczną od 15. roku życia. Dzieci poniżej 15 lat nie przyjmujemy. Pracujemy w nurcie poznawczo-behawioralnym. Na pierwszej wizycie identyfikujemy problem i przedstawiamy przebieg procesu. Na dwóch kolejnych go zgłębiamy, a na czwartej podsumowujemy.

Konsultacji odbywa się średnio 3 do 4, zależnie od przypadku. Sesja trwa 50 minut. Wizyta jest prywatna i nie jest refundowana z NFZ. W zespole nie ma psychiatry, więc decyzje o lekach zapadają u lekarza poza placówką. Za małoletniego zgodę wyraża przedstawiciel ustawowy, a nastolatek od 16 lat ma również własne prawo zgody (artykuł 17 ustawy o prawach pacjenta).