- Baza wiedzy
- Psycholog a psychoterapeuta: czym się różnią i do kogo iść

Autor
Martyna Jakubiszak
Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

W artykule
- Czym różni się psycholog od psychoterapeuty?
- Co robi psycholog z mocy ustawy o zawodzie psychologa?
- Kto może nazywać się psychoterapeutą?
- Co zmieni nowa ustawa o zawodzie psychologa?
- Jakie pytania zadać psychologowi lub psychoterapeucie przed pierwszą wizytą?
- Do kogo iść z czym: psycholog, psychoterapeuta czy lekarz?
- Bibliografia
- Często zadawane pytania
Psycholog a psychoterapeuta: czym się różnią i do kogo iść
Spis treści
- 01Czym różni się psycholog od psychoterapeuty?
- 02Co robi psycholog z mocy ustawy o zawodzie psychologa?
- 03Kto może nazywać się psychoterapeutą?
- 04Co zmieni nowa ustawa o zawodzie psychologa?
- 05Jakie pytania zadać psychologowi lub psychoterapeucie przed pierwszą wizytą?
- 06Do kogo iść z czym: psycholog, psychoterapeuta czy lekarz?
- 07Bibliografia
- 08Często zadawane pytania
Czym różni się psycholog od psychoterapeuty?
Psycholog to zawód określony ustawą: wymaga dyplomu magistra psychologii oraz podyplomowego stażu zawodowego, a prawo wykonywania zawodu daje wpis na listę psychologów. Psychoterapeuta to osoba prowadząca psychoterapię po szkoleniu psychoterapeutycznym, a jedna osoba może łączyć oba zawody, ale nie musi.
Certyfikat psychoterapeuty Polskiego Towarzystwa Psychologicznego może uzyskać także osoba bez wykształcenia psychologicznego. Musi mieć wykształcenie wyższe w stopniu magistra i zdać egzamin z psychologii klinicznej przed rozpoczęciem procedury certyfikacyjnej. Dyplom z psychologii nie jest więc warunkiem certyfikatu.
| Kryterium | Psycholog | Psychoterapeuta |
|---|---|---|
| Wykształcenie | Dyplom magistra psychologii | Dla certyfikatu PTP: wykształcenie wyższe w stopniu magistra i szkolenie psychoterapeutyczne; przy innym kierunku niż psychologia egzamin z psychologii klinicznej |
| Podstawa wykonywania | Wpis na listę psychologów po podyplomowym stażu zawodowym | Odrębna ustawa jest w pracach ministerialnych; przygotowanie potwierdza certyfikat towarzystwa naukowego |
| Czym się zajmuje | Diagnoza psychologiczna, opiniowanie, orzekanie i pomoc psychologiczna; ustawa wymienia też psychoterapię | Prowadzi psychoterapię, czyli regularne sesje |
Co robi psycholog z mocy ustawy o zawodzie psychologa?
Ustawa o zawodzie psychologa wymienia w szczególności pięć rodzajów usług psychologicznych: diagnozę psychologiczną, opiniowanie, orzekanie, jeśli tak przewidują przepisy odrębne, psychoterapię oraz udzielanie pomocy psychologicznej. Przepisywania leków na tej liście nie ma, a lista nie jest zamknięta, bo ustawa używa sformułowania w szczególności.
Prawo wykonywania zawodu powstaje z chwilą wpisu na listę psychologów Regionalnej Izby Psychologów. Warunkiem wpisu jest dyplom magistra psychologii oraz podyplomowy staż zawodowy, w trakcie którego psycholog ma ograniczone prawo wykonywania zawodu.
PsychoLogic
Terapia poznawczo-behawioralna: czyli CBT bez tajemnic
Ten sam temat w podcaście PsychoLogic
Kto może nazywać się psychoterapeutą?
Zawód psychoterapeuty nie ma jeszcze odrębnej ustawy, choć prace nad nią trwają w ministerstwie, więc przygotowanie psychoterapeuty potwierdzają dziś certyfikaty towarzystw naukowych. Wydają je Polskie Towarzystwo Psychologiczne (PTP) i Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, a PTP publikuje listę certyfikowanych psychoterapeutów i superwizorów.
Certyfikat psychoterapeuty PTP wymaga między innymi:
- wykształcenia wyższego w stopniu magistra; osoby o wykształceniu innym niż psychologiczne zdają egzamin z psychologii klinicznej
- co najmniej 1250 godzin szkolenia teoretycznego i praktycznego w psychoterapii, w tym co najmniej 150 godzin superwizji
- stażu klinicznego w wymiarze co najmniej 300 godzin
- własnej psychoterapii szkoleniowej w wymiarze co najmniej 250 godzin
- 5 lat samodzielnej pracy psychoterapeutycznej po co najmniej 10 godzin tygodniowo, w tym co najmniej 300 godzin pod superwizją
Co zmieni nowa ustawa o zawodzie psychologa?
Nowa ustawa o zawodzie psychologa zastąpi obecną i w zasadniczej części wejdzie w życie w maju 2028 roku. Do tego czasu obowiązuje dotychczasowa ustawa, a od wejścia nowej tytuł psychologa zostanie prawnie chroniony i będzie przysługiwał osobom wpisanym do Rejestru Psychologów.
Psychoterapii dotyczą w nowej ustawie dwa przepisy. Pierwszy mówi, że psycholog może prowadzić psychoterapię na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Drugi mówi, że prawo psychologa do psychoterapii nie ogranicza prawa do jej prowadzenia przez osoby bez prawa wykonywania zawodu psychologa, o ile spełniają wymagania z odrębnych przepisów.
Jakie pytania zadać psychologowi lub psychoterapeucie przed pierwszą wizytą?
Przed pierwszą wizytą u psychologa lub psychoterapeuty możesz zapytać o szkolenie psychoterapeutyczne, certyfikat i superwizję, bo warunki certyfikatu PTP są jawne. Dzięki temu odpowiedź porównasz z konkretnymi wymaganiami towarzystwa naukowego, a nie ocenisz na wyczucie. To zwykłe pytania, które zadaje się na początku współpracy.
Szkolenie do certyfikatu PTP obejmuje co najmniej 150 godzin superwizji, czyli omawiania własnej pracy z doświadczonym superwizorem, w tym co najmniej 30 godzin procesu indywidualnego u jednego superwizora. Pytania, które możesz zadać:
- 1Jakie szkolenie psychoterapeutyczne Pan lub Pani ukończył, a jeśli ono trwa, na jakim jest etapie?
- 2Czy ma Pan lub Pani certyfikat psychoterapeuty, którego towarzystwa i czy nazwisko widnieje na liście tego towarzystwa?
- 3Czy pracuje Pan lub Pani pod superwizją?
Do kogo iść z czym: psycholog, psychoterapeuta czy lekarz?
Do psychologa lub psychoterapeuty zgłasza się osoba, która potrzebuje rozmowy, opinii psychologicznej albo regularnej psychoterapii, a do lekarza ta, która potrzebuje rozpoznania medycznego albo decyzji o leczeniu lekami. O tym, czy leki są potrzebne, decyduje lekarz psychiatra, a nie psycholog.
W kryzysie psychicznym przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112, a całodobowa linia wsparcia to 800 70 2222.
| Potrzeba | Do kogo |
|---|---|
| Chcesz zrozumieć, co się dzieje, i ustalić kierunek pomocy | Psycholog, który po rozmowie pomoże wybrać dalszą drogę |
| Potrzebujesz pisemnej opinii po badaniu diagnostycznym, na przykład przy podejrzeniu ADHD albo zaburzeń osobowości | Psycholog prowadzący badanie, które kończy się pisemną opinią |
| Chcesz pracować nad trudnością przez dłuższy czas | Psychoterapeuta, czyli regularne sesje psychoterapii |
| Potrzebujesz rozpoznania medycznego albo decyzji o leczeniu lekami | Lekarz, na przykład psychiatra |
Bibliografia
- Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów, tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1026, art. 4 ust. 1, art. 7 i 8
- Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, Dz. U. z 2026 r. poz. 187, art. 3, art. 5, art. 23 ust. 4 i 5, art. 160 i 161
- Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Warunki formalne i procedury uzyskiwania oraz odnawiania ważności certyfikatów psychoterapeuty i superwizora psychoterapii
- Polskie Towarzystwo Psychologiczne (2026), Stanowisko Zarządu Głównego z 29 czerwca 2026 r. w sprawie prac nad projektem ustawy o zawodzie psychoterapeutek i psychoterapeutów
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, art. 57 ust. 2
- National Institute for Health and Care Excellence (2022), Depression in adults: treatment and management (NG222), rekomendacja 1.4.7
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie służy do oceny kwalifikacji konkretnej osoby. Rozpoznanie medyczne i decyzje o leczeniu, w tym o lekach, należą do lekarza. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia zadzwoń pod 112.
Często zadawane pytania
Czy psycholog może prowadzić psychoterapię?
Psychoterapię wymienia wśród usług psychologa obecna ustawa, a nowa mówi, że psycholog może ją prowadzić na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Certyfikat psychoterapeuty PTP wymaga osobnego szkolenia w wymiarze co najmniej 1250 godzin.
Czy psychoterapeuta musi być psychologiem?
Nie. Certyfikat PTP mogą uzyskać także osoby z innym wykształceniem magisterskim, jeśli zdadzą egzamin z psychologii klinicznej. Nowa ustawa również zakłada, że psychoterapię mogą prowadzić osoby bez prawa wykonywania zawodu psychologa, jeśli spełniają wymagania z odrębnych przepisów.
Czy do psychologa potrzebne jest skierowanie?
Skierowanie w ramach NFZ nie jest wymagane do świadczeń psychologa.
Czy psycholog lub psychoterapeuta przepisze leki?
Przepisywania leków nie ma na liście usług psychologa w ustawie o zawodzie psychologa. Decyzje o leczeniu lekami należą do lekarza.
Gdzie sprawdzić, czy psychoterapeuta ma certyfikat PTP?
Lista certyfikowanych psychoterapeutów i superwizorów znajduje się na stronie psych.org.pl w sekcji Certyfikaty i rekomendacje pod nazwą Listy rekomendowanych osób i placówek. Lista obejmuje osoby, które uzyskały rekomendację PTP.
Czy psychoterapeuta powinien pracować pod superwizją?
Tak. Osoba prowadząca terapię powinna regularnie korzystać z superwizji klinicznej, a jej kompetencje powinny być monitorowane. Może to obejmować przegląd nagrań pracy przez superwizora za zgodą pacjenta.




