Psycholog a psychoterapeuta: czym się różnią i do kogo iść

Czym różni się psycholog od psychoterapeuty?

Psycholog to zawód określony ustawą: wymaga dyplomu magistra psychologii oraz podyplomowego stażu zawodowego, a prawo wykonywania zawodu daje wpis na listę psychologów. Psychoterapeuta to osoba prowadząca psychoterapię po szkoleniu psychoterapeutycznym. Jedna osoba może łączyć oba zawody, ale nie musi tego robić.

Certyfikat psychoterapeuty Polskiego Towarzystwa Psychologicznego może uzyskać także osoba bez wykształcenia psychologicznego. Musi mieć wykształcenie wyższe w stopniu magistra i zdać egzamin z psychologii klinicznej przed rozpoczęciem procedury certyfikacyjnej. Dyplom z psychologii nie jest więc warunkiem certyfikatu.

Co robi psycholog według ustawy o zawodzie psychologa?

Ustawa o zawodzie psychologa wymienia w szczególności pięć rodzajów usług psychologicznych: diagnozę psychologiczną; opiniowanie; orzekanie, jeśli tak przewidują przepisy odrębne; psychoterapię; udzielanie pomocy psychologicznej. Przepisywania leków na tej liście nie ma, a lista nie jest zamknięta, bo ustawa używa sformułowania w szczególności.

Prawo wykonywania zawodu powstaje z chwilą wpisu na listę psychologów Regionalnej Izby Psychologów. Warunkiem wpisu jest dyplom magistra psychologii oraz podyplomowy staż zawodowy, w trakcie którego psycholog ma ograniczone prawo wykonywania zawodu.

O tym, kto wystawia zwolnienie lekarskie, mówi osobny tekst.

PsychoLogic

Terapia poznawczo-behawioralna: czyli CBT bez tajemnic

Ten sam temat w podcaście PsychoLogic

Wszystkie odcinki Subskrybuj kanał

Kto może nazywać się psychoterapeutą?

Odrębna ustawa o zawodzie psychoterapeuty jest w pracach ministerialnych, a Polskie Towarzystwo Psychologiczne w stanowisku z 29 czerwca 2026 roku poparło potrzebę systemowej regulacji psychoterapii. Postuluje też jednolite standardy kształcenia podyplomowego oraz jawny rejestr psychoterapeutek i psychoterapeutów. Przygotowanie psychoterapeuty potwierdzają dziś certyfikaty towarzystw naukowych.

Polskie Towarzystwo Psychologiczne publikuje listę certyfikowanych psychoterapeutów i superwizorów. Certyfikaty wydaje też Polskie Towarzystwo Psychiatryczne.

Certyfikat psychoterapeuty PTP wymaga między innymi:

• wykształcenia wyższego w stopniu magistra; osoby o wykształceniu innym niż psychologiczne zdają egzamin z psychologii klinicznej
• co najmniej 1250 godzin szkolenia teoretycznego i praktycznego w psychoterapii, w tym co najmniej 150 godzin superwizji
• stażu klinicznego w wymiarze co najmniej 300 godzin
• własnej psychoterapii szkoleniowej w wymiarze co najmniej 250 godzin
• 5 lat samodzielnej pracy psychoterapeutycznej po co najmniej 10 godzin tygodniowo, w tym co najmniej 300 godzin pod superwizją

Co zmieni nowa ustawa o zawodzie psychologa?

Ustawa z 23 stycznia 2026 roku o zawodzie psychologa zastąpi ustawę z 2001 roku i w zasadniczej części wejdzie w życie 19 maja 2028 roku. Ogłoszono ją w Dzienniku Ustaw 18 lutego 2026 roku pod pozycją 187. Do tego czasu obowiązuje ustawa z 2001 roku.

Nowa ustawa chroni prawnie tytuł zawodowy psycholog, którym może posługiwać się osoba z prawem wykonywania zawodu. Prawo to będzie powstawać z wpisem do Rejestru Psychologów.

Psychoterapii dotyczą w niej dwa przepisy. Pierwszy mówi, że psycholog może prowadzić psychoterapię na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Drugi mówi, że prawo psychologa do psychoterapii nie ogranicza prawa do jej prowadzenia przez osoby bez prawa wykonywania zawodu psychologa, o ile spełniają wymagania z odrębnych przepisów.

Jakie pytania zadać psychologowi przed pierwszą wizytą?

Przed pierwszą wizytą u psychologa lub psychoterapeuty możesz zapytać o szkolenie psychoterapeutyczne oraz o certyfikat, bo warunki certyfikatu PTP są jawne. Możesz zapytać także o superwizję. Odpowiedź da się wtedy porównać z konkretnymi wymaganiami towarzystwa naukowego, a nie ocenić na wyczucie.

Szkolenie do certyfikatu PTP obejmuje co najmniej 150 godzin superwizji, w tym co najmniej 30 godzin procesu indywidualnego u jednego superwizora. Pytania, które możesz zadać:

1. 1Jakie szkolenie psychoterapeutyczne Pan lub Pani ukończył, a jeśli ono trwa, na jakim jest etapie?
2. 2Czy ma Pan lub Pani certyfikat psychoterapeuty, którego towarzystwa i czy nazwisko widnieje na liście tego towarzystwa?
3. 3Czy pracuje Pan lub Pani pod superwizją?

Do kogo iść z czym: psycholog, psychoterapeuta czy lekarz?

Do psychologa lub psychoterapeuty zgłasza się osoba, która potrzebuje rozmowy, opinii psychologicznej albo regularnej psychoterapii. Do lekarza zgłasza się osoba po rozpoznanie medyczne albo decyzję o leczeniu lekami. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112, a całodobowa linia wsparcia to 800 70 2222.

Kto prowadzi sesje w PsychoNovatis?

Wszystkie specjalistki PsychoNovatis są psycholożkami i psychoterapeutkami w trakcie szkolenia, a żadna z nich nie ma jeszcze ukończonej certyfikacji. Prowadzimy psychoterapię stacjonarnie w Lublinie oraz online, a sesja trwa 50 minut. Przyjmujemy dorosłych oraz młodzież od 15. roku życia, dzieci nie przyjmujemy.

Przed terapią właściwą odbywa się średnio 3 do 4 konsultacji, zależnie od przypadku. Na ostatniej z nich omawiamy kierunek terapii.

Prowadzimy badania diagnostyczne zakończone pisemną opinią psychologiczną: DIVA-5 przy podejrzeniu ADHD oraz SCID-5-PD przy zaburzeniach osobowości. Rozpoznanie medyczne i decyzje o leczeniu należą do lekarza. Leczenia psychiatrycznego ani farmakoterapii nie prowadzimy.