PsychoterapiaArtykuł
Aktualizacja: 5 min czytania
Martyna Jakubiszak

Autor

Martyna Jakubiszak

Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Kobieta patrzy na ścianę z sześcioma oprawionymi ramkami, ich zawartość skrywają odbicia światła

Psycholog a psychoterapeuta: czym się różnią i do kogo iść

Czym różni się psycholog od psychoterapeuty?

Psycholog to zawód określony ustawą: wymaga dyplomu magistra psychologii oraz podyplomowego stażu zawodowego, a prawo wykonywania zawodu daje wpis na listę psychologów. Psychoterapeuta to osoba prowadząca psychoterapię po szkoleniu psychoterapeutycznym, a jedna osoba może łączyć oba zawody, ale nie musi.

Certyfikat psychoterapeuty Polskiego Towarzystwa Psychologicznego może uzyskać także osoba bez wykształcenia psychologicznego. Musi mieć wykształcenie wyższe w stopniu magistra i zdać egzamin z psychologii klinicznej przed rozpoczęciem procedury certyfikacyjnej. Dyplom z psychologii nie jest więc warunkiem certyfikatu.

KryteriumPsychologPsychoterapeuta
WykształcenieDyplom magistra psychologiiDla certyfikatu PTP: wykształcenie wyższe w stopniu magistra i szkolenie psychoterapeutyczne; przy innym kierunku niż psychologia egzamin z psychologii klinicznej
Podstawa wykonywaniaWpis na listę psychologów po podyplomowym stażu zawodowymOdrębna ustawa jest w pracach ministerialnych; przygotowanie potwierdza certyfikat towarzystwa naukowego
Czym się zajmujeDiagnoza psychologiczna, opiniowanie, orzekanie i pomoc psychologiczna; ustawa wymienia też psychoterapięProwadzi psychoterapię, czyli regularne sesje

Co robi psycholog z mocy ustawy o zawodzie psychologa?

Ustawa o zawodzie psychologa wymienia w szczególności pięć rodzajów usług psychologicznych: diagnozę psychologiczną, opiniowanie, orzekanie, jeśli tak przewidują przepisy odrębne, psychoterapię oraz udzielanie pomocy psychologicznej. Przepisywania leków na tej liście nie ma, a lista nie jest zamknięta, bo ustawa używa sformułowania w szczególności.

Prawo wykonywania zawodu powstaje z chwilą wpisu na listę psychologów Regionalnej Izby Psychologów. Warunkiem wpisu jest dyplom magistra psychologii oraz podyplomowy staż zawodowy, w trakcie którego psycholog ma ograniczone prawo wykonywania zawodu.

PsychoLogic

Terapia poznawczo-behawioralna: czyli CBT bez tajemnic

Ten sam temat w podcaście PsychoLogic

Wszystkie odcinki

Kto może nazywać się psychoterapeutą?

Zawód psychoterapeuty nie ma jeszcze odrębnej ustawy, choć prace nad nią trwają w ministerstwie, więc przygotowanie psychoterapeuty potwierdzają dziś certyfikaty towarzystw naukowych. Wydają je Polskie Towarzystwo Psychologiczne (PTP) i Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, a PTP publikuje listę certyfikowanych psychoterapeutów i superwizorów.

Certyfikat psychoterapeuty PTP wymaga między innymi:

  • wykształcenia wyższego w stopniu magistra; osoby o wykształceniu innym niż psychologiczne zdają egzamin z psychologii klinicznej
  • co najmniej 1250 godzin szkolenia teoretycznego i praktycznego w psychoterapii, w tym co najmniej 150 godzin superwizji
  • stażu klinicznego w wymiarze co najmniej 300 godzin
  • własnej psychoterapii szkoleniowej w wymiarze co najmniej 250 godzin
  • 5 lat samodzielnej pracy psychoterapeutycznej po co najmniej 10 godzin tygodniowo, w tym co najmniej 300 godzin pod superwizją

Co zmieni nowa ustawa o zawodzie psychologa?

Nowa ustawa o zawodzie psychologa zastąpi obecną i w zasadniczej części wejdzie w życie w maju 2028 roku. Do tego czasu obowiązuje dotychczasowa ustawa, a od wejścia nowej tytuł psychologa zostanie prawnie chroniony i będzie przysługiwał osobom wpisanym do Rejestru Psychologów.

Psychoterapii dotyczą w nowej ustawie dwa przepisy. Pierwszy mówi, że psycholog może prowadzić psychoterapię na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Drugi mówi, że prawo psychologa do psychoterapii nie ogranicza prawa do jej prowadzenia przez osoby bez prawa wykonywania zawodu psychologa, o ile spełniają wymagania z odrębnych przepisów.

Jakie pytania zadać psychologowi lub psychoterapeucie przed pierwszą wizytą?

Przed pierwszą wizytą u psychologa lub psychoterapeuty możesz zapytać o szkolenie psychoterapeutyczne, certyfikat i superwizję, bo warunki certyfikatu PTP są jawne. Dzięki temu odpowiedź porównasz z konkretnymi wymaganiami towarzystwa naukowego, a nie ocenisz na wyczucie. To zwykłe pytania, które zadaje się na początku współpracy.

Szkolenie do certyfikatu PTP obejmuje co najmniej 150 godzin superwizji, czyli omawiania własnej pracy z doświadczonym superwizorem, w tym co najmniej 30 godzin procesu indywidualnego u jednego superwizora. Pytania, które możesz zadać:

  1. 1Jakie szkolenie psychoterapeutyczne Pan lub Pani ukończył, a jeśli ono trwa, na jakim jest etapie?
  2. 2Czy ma Pan lub Pani certyfikat psychoterapeuty, którego towarzystwa i czy nazwisko widnieje na liście tego towarzystwa?
  3. 3Czy pracuje Pan lub Pani pod superwizją?

Do kogo iść z czym: psycholog, psychoterapeuta czy lekarz?

Do psychologa lub psychoterapeuty zgłasza się osoba, która potrzebuje rozmowy, opinii psychologicznej albo regularnej psychoterapii, a do lekarza ta, która potrzebuje rozpoznania medycznego albo decyzji o leczeniu lekami. O tym, czy leki są potrzebne, decyduje lekarz psychiatra, a nie psycholog.

W kryzysie psychicznym przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112, a całodobowa linia wsparcia to 800 70 2222.

PotrzebaDo kogo
Chcesz zrozumieć, co się dzieje, i ustalić kierunek pomocyPsycholog, który po rozmowie pomoże wybrać dalszą drogę
Potrzebujesz pisemnej opinii po badaniu diagnostycznym, na przykład przy podejrzeniu ADHD albo zaburzeń osobowościPsycholog prowadzący badanie, które kończy się pisemną opinią
Chcesz pracować nad trudnością przez dłuższy czasPsychoterapeuta, czyli regularne sesje psychoterapii
Potrzebujesz rozpoznania medycznego albo decyzji o leczeniu lekamiLekarz, na przykład psychiatra

Bibliografia

  1. Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów, tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1026, art. 4 ust. 1, art. 7 i 8
  2. Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, Dz. U. z 2026 r. poz. 187, art. 3, art. 5, art. 23 ust. 4 i 5, art. 160 i 161
  3. Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Warunki formalne i procedury uzyskiwania oraz odnawiania ważności certyfikatów psychoterapeuty i superwizora psychoterapii
  4. Polskie Towarzystwo Psychologiczne (2026), Stanowisko Zarządu Głównego z 29 czerwca 2026 r. w sprawie prac nad projektem ustawy o zawodzie psychoterapeutek i psychoterapeutów
  5. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, art. 57 ust. 2
  6. National Institute for Health and Care Excellence (2022), Depression in adults: treatment and management (NG222), rekomendacja 1.4.7

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie służy do oceny kwalifikacji konkretnej osoby. Rozpoznanie medyczne i decyzje o leczeniu, w tym o lekach, należą do lekarza. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia zadzwoń pod 112.

Często zadawane pytania

Czy psycholog może prowadzić psychoterapię?

Psychoterapię wymienia wśród usług psychologa obecna ustawa, a nowa mówi, że psycholog może ją prowadzić na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Certyfikat psychoterapeuty PTP wymaga osobnego szkolenia w wymiarze co najmniej 1250 godzin.

Czy psychoterapeuta musi być psychologiem?

Nie. Certyfikat PTP mogą uzyskać także osoby z innym wykształceniem magisterskim, jeśli zdadzą egzamin z psychologii klinicznej. Nowa ustawa również zakłada, że psychoterapię mogą prowadzić osoby bez prawa wykonywania zawodu psychologa, jeśli spełniają wymagania z odrębnych przepisów.

Czy do psychologa potrzebne jest skierowanie?

Skierowanie w ramach NFZ nie jest wymagane do świadczeń psychologa.

Czy psycholog lub psychoterapeuta przepisze leki?

Przepisywania leków nie ma na liście usług psychologa w ustawie o zawodzie psychologa. Decyzje o leczeniu lekami należą do lekarza.

Gdzie sprawdzić, czy psychoterapeuta ma certyfikat PTP?

Lista certyfikowanych psychoterapeutów i superwizorów znajduje się na stronie psych.org.pl w sekcji Certyfikaty i rekomendacje pod nazwą Listy rekomendowanych osób i placówek. Lista obejmuje osoby, które uzyskały rekomendację PTP.

Czy psychoterapeuta powinien pracować pod superwizją?

Tak. Osoba prowadząca terapię powinna regularnie korzystać z superwizji klinicznej, a jej kompetencje powinny być monitorowane. Może to obejmować przegląd nagrań pracy przez superwizora za zgodą pacjenta.

Martyna Jakubiszak

mgr Martyna Jakubiszak

Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Trauma i kryzys emocjonalny to obszary szczególnie bliskie mojej pracy. Pomagam, gdy dotychczasowe sposoby radzenia sobie przestają wystarczać.

Zobacz profil
Pomagamy w tym

Ten temat leczymy u nas

Konsultacja psychologiczna

Konsultacja psychologiczna w Lublinie

Pierwszy krok do zmiany, średnio 3–4 spotkania, które porządkują problem i wskazują najlepszą ścieżkę pomocy. W gabinetach w Lublinie i online.

Zobacz, jak pomagamy
Terapia indywidualna

Psychoterapia indywidualna w Lublinie

Regularne spotkania jeden na jeden z psychoterapeutką, dla dorosłych, seniorów i młodzieży od 15. roku życia. Najczęstsza forma pracy w naszym centrum.

Zobacz, jak pomagamy