Perfekcjonizm

Czym jest perfekcjonizm

Perfekcjonizm nie jest zaburzeniem, nie ma go w klasyfikacjach chorób. Jest cechą, która w umiarkowanym nasileniu bywa atutem, a w silnym staje się źródłem przewlekłego napięcia, prokrastynacji i wypalenia.

Granica przebiega w jednym miejscu: czy wysokie standardy Ci służą, czy Tobą rządzą. Zdrowa ambicja pozwala cieszyć się osiągnięciem. Perfekcjonizm kliniczny sprawia, że sukces przynosi ulgę na godzinę, a błąd, wstyd na tygodnie.

Nie pracujemy nad obniżeniem Twoich standardów. Pracujemy nad tym, żeby przestały kosztować Cię zdrowie.

Co może powodować perfekcjonizm

Perfekcjonizm rzadko bierze się z próżni. Najczęściej jest wyuczoną strategią przetrwania, kiedyś skuteczną, dziś zbyt kosztowną.

• Warunkowa akceptacja w dzieciństwie, uwaga i pochwała przychodziły za wyniki, nie za samo bycie
• Krytyczny rodzic lub nauczyciel, którego głos został w środku jako stały komentator
• Rola „tego zdolnego”, raz zdobyta, wymagała ciągłego potwierdzania
• Środowisko o wysokiej presji: rywalizacyjna szkoła, korporacja, sport wyczynowy
• Perfekcjonizm jako obrona przed wstydem, dopóki wszystko jest bez zarzutu, nikt mnie nie przyłapie

Kiedy warto umówić wizytę

Wtedy, gdy dążenie do doskonałości zaczyna przynosić odwrotny skutek, mniej zrobionych rzeczy, mniej satysfakcji, więcej napięcia.

• Odkładasz zadania, bo boisz się, że nie zrobisz ich wystarczająco dobrze
• Poprawiasz w nieskończoność i nie potrafisz uznać czegoś za skończone
• Sukces nie cieszy, najwyżej przynosi chwilową ulgę, po której pojawia się kolejny cel
• Boisz się oceny na tyle, że unikasz nowych wyzwań albo pokazywania swojej pracy
• Napięcie odbija się na ciele: bezsenność, bóle głowy, ciągłe zmęczenie

Diagnoza: czy perfekcjonizm się diagnozuje

Nie stawia się rozpoznania „perfekcjonizm”, to cecha, a nie jednostka chorobowa. Diagnozuje się natomiast to, co zdążył wywołać, i to jest realny cel pierwszej wizyty.

Zacznij od konsultacji psychologicznej, nie potrzebujesz skierowania. Sprawdzamy, jak wysoko sięga nasilenie i czy nie doszło już do depresji, zaburzenia lękowego, wypalenia albo zaburzeń odżywiania, w których perfekcjonizm jest częstym podłożem.

• Ustalamy obszary, w których perfekcjonizm działa: praca, wygląd, relacje, rodzicielstwo
• Odróżniamy perfekcjonizm od zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego i od osobowości anankastycznej: to inne rozpoznania i inna praca
• Pomocne bywają kwestionariusze mierzące nasilenie perfekcjonizmu; służą do oceny, nie do etykietowania

Leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne

Perfekcjonizmu nie leczy się farmakologicznie, nie ma leku na cechę osobowości i nikt takiego nie zaproponuje. Leki bywają potrzebne wtedy, gdy doszło już do depresji albo nasilonego lęku; decyduje o tym lekarz psychiatra.

Metodą z wyboru jest psychoterapia poznawczo-behawioralna. Pracujemy nad przekonaniami typu „wartość zależy od wyniku”, nad samokrytycznym głosem wewnętrznym i nad zachowaniami, które perfekcjonizm podtrzymują: sprawdzaniem, poprawianiem, odkładaniem.

Ważnym elementem są eksperymenty behawioralne, zaplanowane próby zrobienia czegoś „wystarczająco dobrze” i sprawdzenia, co się naprawdę stanie. Zwykle nie dzieje się nic z tego, czego się obawiasz, i to jest najmocniejszy argument.

Ile może trwać terapia

Gdy perfekcjonizm dotyczy jednego obszaru, najczęściej pracy, wyraźną zmianę widać zwykle w kilkunastu spotkaniach.

Gdy jest wpleciony w sposób myślenia o sobie od dzieciństwa, praca trwa dłużej, bo zmienia się nie nawyk, lecz przekonanie o własnej wartości. Miarą postępu nie jest zniknięcie wysokich standardów, tylko możliwość ich świadomego wyłączenia wtedy, gdy nie są potrzebne.

Leczenie perfekcjonizmu w Lublinie

Przyjmujemy w dwóch gabinetach w Lublinie: na Wrotkowie przy ul. Nałkowskich 213g i w Śródmieściu przy ul. Misjonarskiej 20, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00.

Pierwsza wizyta to konsultacja, rozmowa o tym, z czym przychodzisz, bez konieczności nazywania problemu i bez zobowiązania do dalszych spotkań. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 180–200 zł, w zależności od specjalistki.

W placówce nie ma stacjonarnej recepcji, sprawy organizacyjne załatwiasz telefonicznie pod numerem 690 214 130 albo przez kalendarz online.

Terapia perfekcjonizmu online: czy jest możliwa i zalecana

W PsychoNovatis każda ze specjalistek prowadzi sesje online i jest to pełnoprawna terapia, a nie wersja awaryjna. Badania nad psychoterapią prowadzoną zdalnie wskazują skuteczność porównywalną ze spotkaniami w gabinecie.

Forma zdalna sprawdza się tu bardzo dobrze, wśród naszych pacjentów z tym problemem znaczną część stanowią osoby o dużym obciążeniu pracą, dla których sesja bez dojazdu jest realną różnicą między terapią a jej odkładaniem. Uwaga praktyczna: sesja online też zasługuje na osobne 50 minut, nie między spotkaniami, z wyciszonym telefonem.

Potrzebujesz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie, i stabilnego łącza. Cena jest taka sama jak za wizytę w gabinecie.