DepresjaArtykuł
Aktualizacja: 6 min czytania
Izabela Stanowska

Autor

Izabela Stanowska

Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Niepościelone łóżko w pustej sypialni widziane przez uchylone drzwi, okno z zasłonami i kaloryfer

Fizyczne objawy depresji: jakie są i kiedy iść do lekarza

Zmęczenie, które trwa mimo snu. Ból pleców bez wyraźnej przyczyny. Apetyt, który zniknął albo wzrósł. Depresja nie mieszka tylko w głowie, ale objaw z ciała najpierw ocenia lekarz, a część objawów nie może czekać. Ocena nastroju może iść równolegle. Poniżej: które objawy z ciała może dawać depresja, które wymagają pilnej pomocy, co zrobić, gdy badania wychodzą prawidłowo, a dolegliwości zostają.

Ten artykuł należy do przewodnika Depresja.

Jakie są fizyczne objawy depresji?

Fizyczne objawy depresji to dolegliwości z ciała, które mogą towarzyszyć obniżonemu nastrojowi: zmęczenie, zaburzenia snu, zmiany apetytu, ból, spowolnienie lub pobudzenie ruchowe. ICD-11 wymienia część z nich wśród objawów epizodu depresyjnego (kod 6A70), więc należą one do jego obrazu, a nie są dodatkiem.

Każdy objaw z tabeli ma też przyczyny niezwiązane z nastrojem. Nowy, silny albo narastający objaw omów więc najpierw z lekarzem. Ocena nastroju może iść równolegle z badaniami, ale ich nie zastępuje.

Objawy psychiczne, takie jak obniżony nastrój, opisuje artykuł o objawach depresji, a problemy ze snem artykuł o bezsenności. Gdy objawy z ciała przesłaniają nastrój, mówi się potocznie o depresji maskowanej, która nie jest osobnym rozpoznaniem z klasyfikacji. Napięcie w ciele przy lęku to osobny temat: objawy somatyczne lęku.

Objaw z ciałaJak może się objawiać w depresjiCo omówić z lekarzem
ZmęczenieMoże utrzymywać się mimo snu i odpoczynku. Proste czynności, jak prysznic czy odpisanie na wiadomość, mogą wymagać większego wysiłku.Lekarz dobiera diagnostykę do objawów, chorób i przyjmowanych leków.
SenBezsenność albo nadmierna senność. Sen nie daje poczucia regeneracji.Zmiany snu omów z lekarzem. Szerzej opisuje je artykuł o bezsenności.
BólBól głowy, pleców albo brzucha, napięcie mięśni. Ból pozostaje realny niezależnie od przyczyny.Ból nowy, silny, budzący w nocy, promieniujący albo zmieniający charakter oceń u lekarza w pierwszej kolejności.
Apetyt i masa ciałaSpadek apetytu i brak przyjemności z jedzenia albo wzrost apetytu.Wyraźny, niezamierzony spadek masy ciała wymaga oceny lekarskiej.
Tempo ruchówSpowolnienie (wolniejsza mowa i ruchy) albo pobudzenie (trudność z usiedzeniem, chodzenie po pokoju).Nagłe nasilenie, splątanie albo drżenie wymagają pilnej oceny lekarskiej.
Żołądek i jelitaNudności, uczucie ciężkości, biegunki albo zaparcia.Dolegliwości mogą mieć też samodzielne przyczyny gastroenterologiczne. Związek opisany w literaturze nie dowodzi, że to depresja u konkretnej osoby.

Które objawy z ciała wymagają pilnej pomocy, zanim pomyślisz o depresji?

Ból w klatce piersiowej, duszność, omdlenie, nagłe silne kołatanie serca, nagłe osłabienie jednej strony ciała albo zaburzenia mowy wymagają natychmiastowej pomocy medycznej, niezależnie od tego, czy podejrzewasz depresję: zadzwoń pod 112. Te objawy nie należą do listy częstych objawów depresji i nie wolno ich tłumaczyć nastrojem.

Pilnej oceny lekarskiej, bez czekania na poprawę nastroju, wymagają też sytuacje z poniższej listy. Samo podejrzenie depresji nie zwalnia z diagnostyki medycznej.

  • Silny ból głowy o nietypowym charakterze.
  • Krwawienie.
  • Gorączka bez wyjaśnienia.
  • Niezamierzony spadek masy ciała.
  • Nagłe nasilenie spowolnienia albo pobudzenia ruchowego, zwłaszcza ze splątaniem lub drżeniem.

PsychoLogic

Czy to lenistwo, czy już depresja?

Ten sam temat w podcaście PsychoLogic

Wszystkie odcinki

Ile osób z depresją zgłasza objawy z ciała i dlaczego?

W międzynarodowym badaniu WHO z 1999 roku, w 15 ośrodkach w 14 krajach, osoby spełniające kryteria dużej depresji zgłaszały lekarzowi wyłącznie dolegliwości z ciała w 45 do 95 procent przypadków, średnio w 69 procentach. Badanie objęło pacjentów lekarza pierwszego kontaktu. Mówi więc o tym, z czym ludzie przychodzą do gabinetu, a nie o częstości objawów z ciała w całej populacji.

Współwystępowanie bólu i depresji jest częste. Przegląd Baira i współpracowników z 2003 roku wskazuje, że ból zgłasza około 65 procent osób z depresją. Odsetek osób z depresją wśród pacjentów leczonych z powodu bólu wynosi w tych badaniach od 5 do 85 procent, zależnie od miejsca leczenia.

Jednym z możliwych wyjaśnień jest niższy próg odczuwania bólu w depresji i inne przetwarzanie sygnałów z ciała (Kapfhammer, 2006). Ból nie jest przez to wyimaginowany. Pozostaje realny niezależnie od tego, czy jego źródłem jest uraz, choroba ciała, depresja, czy kilka tych czynników naraz.

Bezpłatny test przesiewowyTest na depresjęKwestionariusz PHQ-9, około 3 minut. To nie jest diagnoza, tylko punkt wyjścia.

Co zrobić, gdy badania wychodzą prawidłowo, a objawy z ciała zostają?

Prawidłowy wynik wykonanych badań nie jest dowodem, że nic Ci nie jest, ani że to depresja: pokazuje tylko, że w sprawdzonym zakresie nie znaleziono przyczyny w ciele. Dolegliwość nie jest przez to wymyślona. Przyczyna może być psychiczna, somatyczna albo mieszana, a rozstrzyga o tym ocena kliniczna lekarza, nie domysł.

Diagnostyka medyczna i ocena nastroju nie wykluczają się. Mogą iść równolegle, a żadna nie musi czekać na wynik drugiej. Rozpoznana depresja nie zwalnia też z badań, gdy pojawia się nowy objaw z ciała.

  1. 1Wróć do lekarza z wynikami i powiedz, że objawy trwają. Zapytaj, czy potrzebne są kolejne badania albo obserwacja w czasie.
  2. 2Opisz, jak śpisz, jaki masz nastrój i energię oraz czy zniknęła przyjemność z rzeczy, które zwykle ją dawały.
  3. 3Zapytaj, czy warto ocenić nastrój. Ocenę objawów może prowadzić psycholog przygotowany do diagnostyki albo lekarz psychiatra, a rozpoznanie stawia lekarz.
  4. 4Nowy objaw, który pojawi się w trakcie leczenia depresji, oceń u lekarza tak samo jak wcześniej.

Czy fizyczne objawy depresji ustępują po leczeniu?

Fizyczne objawy depresji mogą zmieniać się w miarę leczenia depresji. Tempo oraz kolejność poprawy różnią się między osobami, a gwarancji, że każdy objaw ustąpi, nie ma. Jeśli dolegliwość z ciała utrzymuje się mimo poprawy nastroju albo pojawia się nowa, wymaga osobnej oceny lekarskiej, także w trakcie terapii.

Leczenie depresji opisują osobne artykuły o psychoterapii depresji i o lekach na depresję.

Kiedy zgłosić się do PsychoNovatis z objawami z ciała?

Do PsychoNovatis możesz zgłosić się na konsultację psychologiczną, gdy objawy z ciała zostały już ocenione przez lekarza albo gdy robisz to równolegle z badaniami, a podejrzewasz depresję. Konsultacja nie zastępuje diagnostyki medycznej i nie jest rozpoznaniem. Przyjmujemy dorosłych oraz młodzież od 15 roku życia.

Spotkania odbywają się stacjonarnie w Lublinie albo online. Sesja trwa 50 minut. Wizyta jest prywatna i nie jest refundowana z NFZ. Terapię prowadzą psycholożki i psychoterapeutki w trakcie szkolenia. Farmakoterapię prowadzi lekarz psychiatra spoza naszego zespołu.

Przy myślach o odebraniu sobie życia nie czekaj na wizytę: zadzwoń pod 112 albo, jeśli dojazd jest bezpieczny i nie jedziesz sam, zgłoś się na SOR lub do izby przyjęć. Gdy zagrożenia życia nie ma, ale potrzebujesz pilnej rozmowy, możesz zadzwonić na całodobową linię wsparcia 800 70 2222. Więcej o pomocy w kryzysie znajdziesz w osobnym artykule.

Bibliografia

  1. WHO ICD-11 MMS 2026-01, 6A70 Single episode depressive disorder
  2. Simon G. E., VonKorff M., Piccinelli M., Fullerton C., Ormel J. (1999), An international study of the relation between somatic symptoms and depression, New England Journal of Medicine 341(18), 1329-1335
  3. Bair M. J., Robinson R. L., Katon W., Kroenke K. (2003), Depression and pain comorbidity: a literature review, Archives of Internal Medicine 163(20), 2433-2445
  4. Kapfhammer H. P. (2006), Somatic symptoms in depression, Dialogues in Clinical Neuroscience 8(2), 227-239

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie służy do samodzielnego stawiania rozpoznania. Objawy z ciała wymagają oceny lekarskiej, zwłaszcza gdy są nowe, silne albo narastają, a ból w klatce piersiowej, duszność i nagłe silne kołatanie serca wymagają pilnej pomocy medycznej. Prawidłowy wynik badań nie dowodzi, że nic Ci nie jest. W PsychoNovatis nie prowadzimy farmakoterapii i nie stawiamy diagnoz medycznych.

Często zadawane pytania

Czy w depresji można zgłaszać lekarzowi tylko dolegliwości z ciała?

Tak. W badaniu WHO z 1999 roku w podstawowej opiece zdrowotnej osoby spełniające kryteria dużej depresji zgłaszały lekarzowi wyłącznie dolegliwości z ciała średnio w 69 procentach przypadków. Badanie dotyczyło pacjentów lekarza pierwszego kontaktu, a nie całej populacji.

Czy chroniczne zmęczenie zawsze oznacza depresję?

Zmęczenie może towarzyszyć depresji, ale ma też przyczyny niezwiązane z nastrojem, w chorobach ciała albo w przyjmowanych lekach. Nowe lub nasilające się zmęczenie wymaga najpierw oceny lekarskiej.

Czy ból bez wyraźnej przyczyny może być objawem depresji?

U części osób depresji towarzyszy ból. Przegląd Baira i współpracowników z 2003 roku wskazuje, że zgłasza go około 65 procent osób z depresją. Ból pozostaje jednak realny niezależnie od przyczyny, a gdy jest nowy, silny albo zmienia charakter, najpierw ocenia go lekarz.

Czy prawidłowe wyniki badań wykluczają depresję?

Sam wynik badań nie rozstrzyga o depresji. Ocenia się ją na podstawie rozmowy z lekarzem i objawów. Prawidłowy wynik pokazuje tylko, że w sprawdzonym zakresie nie znaleziono przyczyny w ciele. Nie dowodzi też, że nic Ci nie jest.

Do jakiego lekarza iść z objawami z ciała, gdy podejrzewam depresję?

Możesz zacząć od lekarza rodzinnego. Może on zlecić badania dobrane do objawów. Ból w klatce piersiowej, duszność, omdlenie, nagłe silne kołatanie serca, nagłe osłabienie jednej strony ciała albo zaburzenia mowy to powód, by zadzwonić pod 112.

Czy rozpoznana depresja zwalnia z badań, gdy pojawi się nowy objaw z ciała?

Rozpoznana depresja nie zwalnia z badań. Nowy, silny albo narastający objaw wymaga oceny lekarskiej tak samo w trakcie leczenia depresji, jak przed jego rozpoczęciem. Poprawa nastroju nie zastępuje diagnostyki, jeśli dolegliwość z ciała jej wymaga.

Izabela Stanowska

mgr Izabela Stanowska

Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Doświadczenie zbierałam w placówkach oświatowych z oddziałami integracyjnymi, w centrum medycznym i na oddziale dziennym. Dziś pracuję też z ADHD i spektrum autyzmu.

Zobacz profil
Bezpłatny test przesiewowy

Test na depresję

Dziewięć pytań o nastrój, energię i sen w ostatnich dwóch tygodniach. Kwestionariusz PHQ-9, około 3 minut. To nie jest diagnoza, tylko punkt wyjścia do rozmowy, a wynik możesz zabrać ze sobą na pierwszą wizytę.

Zrób test