DepresjaArtykuł
Aktualizacja: 4 min czytania
Magdalena Pliżga-Szwajgier

Autor

Magdalena Pliżga-Szwajgier

Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Depresja a związek: ryzyko, obciążenie partnera i seks

Depresja a związek: ryzyko, obciążenie partnera i seks

PsychoLogic

Czy to lenistwo, czy już depresja?

Wszystkie odcinki

Czy problemy w związku mogą prowadzić do depresji?

Tak, trudności w bliskiej relacji zwiększają ryzyko, że depresja się pojawi. To realny czynnik ryzyka, czyli coś więcej niż zbieg okoliczności, choć związek działa też w drugą stronę, bo depresja obciąża relację. Ciągłe kłótnie, chłód czy brak wsparcia w domu mogą więc być jednym z powodów, dla których nastrój się pogarsza.

Terapia par nie działa lepiej niż terapia indywidualna na objawy depresji, choć może bardziej zmniejszać napięcie w relacji. Pewność tego wniosku jest niska, a dotyczy głównie osób z umiarkowaną depresją.

Jak depresja obciąża partnera?

Partner osoby z depresją może dźwigać duże obciążenie, nawet gdy objawy chorego już ustąpiły. Małżonkowie osób w remisji zgłaszają znaczące obciążenie chorobą, wyższe przy gorszej ocenie dopasowania w małżeństwie, więc samo ustąpienie objawów nie zawsze od razu odciąża bliską osobę.

Obciążenie wiązało się też z radzeniem sobie głównie przez emocje, a w grupie z depresją z poczuciem, że choroba pogorszyła życie seksualne. Autorzy uznali, że małżonkom warto oferować naukę skuteczniejszych sposobów radzenia sobie z chorobą bliskiej osoby, w tym rozwiązywania problemów, by to obciążenie zmniejszać.

Czy w depresji spada zainteresowanie seksem?

Spadek zainteresowania seksem jest częsty w depresji jeszcze przed włączeniem leków: dotyczy znacznej części mężczyzn i mniej więcej połowy kobiet. Nie wiadomo, jak często zdarza się to u osób bez depresji, więc to skala problemu wśród chorych, a nie dokładny związek z chorobą.

Zaburzenia seksualne nie wiązały się z nasileniem depresji ani z konkretnymi grupami objawów. Mogą też być częstym skutkiem ubocznym leków przeciwdepresyjnych, uciążliwym i będącym jedną z głównych przyczyn nieprzestrzegania zaleceń leczenia.

Problemy seksualne w trakcie leczenia omów z lekarzem i nie zmieniaj leczenia samodzielnie, bo decyzje o lekach należą do psychiatry.

Kiedy szukać pomocy, gdy depresja wpływa na związek?

Do specjalisty warto zgłosić się, gdy obniżony nastrój, utrata zainteresowań albo zmęczenie utrzymują się i utrudniają życie, także to wspólne. Pierwszym krokiem może być lekarz rodzinny, psycholog, psychoterapeuta albo psychiatra, przy czym rozpoznanie depresji i decyzje o lekach należą do lekarza psychiatry.

Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112. Całodobowa linia wsparcia dla dorosłych to 800 70 2222, a telefon zaufania 116 123 też działa całą dobę.

Bibliografia

  1. Whisman M. A., Sbarra D. A., Beach S. R. H. (2021), Intimate Relationships and Depression: Searching for Causation in the Sea of Association, Annual Review of Clinical Psychology 17, 233-258 (przegląd krytyczny)
  2. Kennedy S. H., Dickens S. E., Eisfeld B. S., Bagby R. M. (1999), Sexual dysfunction before antidepressant therapy in major depression, Journal of Affective Disorders 56(2-3), 201-208
  3. Rothmore J. (2020), Antidepressant-induced sexual dysfunction, Medical Journal of Australia 212(7), 329-334
  4. Borowiecka-Karpiuk J., Dudek D., Siwek M., Jaeschke R. (2014), Spousal burden in partners of patients with major depressive disorder and bipolar disorder [artykuł w języku polskim], Psychiatria Polska 48(4), 773-787
  5. Barbato A., D'Avanzo B., Parabiaghi A. (2018), Couple therapy for depression, Cochrane Database of Systematic Reviews 6, CD004188

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą ani terapii. Ocenę objawów może prowadzić psycholog przygotowany do diagnostyki, ale rozpoznanie depresji i decyzje o leczeniu, w tym o lekach, należą do lekarza. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod numer 112.

Często zadawane pytania

Czy trudności w związku mają związek z zachorowaniem na depresję?

Tak. Trudności w bliskiej relacji są przyczynowym czynnikiem ryzyka zachorowania na depresję.

Czy partner osoby z depresją może być obciążony chorobą?

Małżonkowie osób z depresją w remisji objawowej, czyli gdy objawy choroby ustąpiły, zgłaszają znaczące obciążenie. Jest ono wyższe przy gorszej ocenie dopasowania w małżeństwie.

Czy zainteresowanie seksem spada w depresji jeszcze przed leczeniem?

Spadek zainteresowania seksem dotyczy znacznej części mężczyzn i mniej więcej połowy kobiet z depresją, jeszcze przed włączeniem leków przeciwdepresyjnych. Nie wiadomo, jak często zdarza się to bez depresji.

Czy terapia par pomaga w depresji?

Terapia par nie różni się od terapii indywidualnej pod względem wpływu na objawy depresji, a przy napięciu w relacji może mieć przewagę, ale pewność tego wniosku jest niska.

Magdalena Pliżga-Szwajgier

mgr Magdalena Pliżga-Szwajgier

Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Obok terapii indywidualnej jako jedyna w zespole prowadzę terapię rodzinną. Jestem też trenerką Treningu Umiejętności Społecznych.

Zobacz profil
Bezpłatny test przesiewowy

Test na depresję

Dziewięć pytań o nastrój, energię i sen w ostatnich dwóch tygodniach. Kwestionariusz PHQ-9, około 3 minut. To nie jest diagnoza, tylko punkt wyjścia do rozmowy, a wynik możesz zabrać ze sobą na pierwszą wizytę.

Zrób test
Pomagamy w tym

Ten temat leczymy u nas

Depresja

Terapia depresji w Lublinie

Obniżony nastrój, utrata energii i motywacji, problemy ze snem, to mogą być objawy depresji, które wymagają profesjonalnego wsparcia.

Zobacz, jak pomagamy