Nerwica objawy: lista objawów psychicznych i z ciała

Nerwica objawy: co zaliczamy do objawów nerwicy?

Objawy nerwicy dzielą się na dwie grupy. Psychiczne to napięcie i zamartwianie się, fizyczne to kołatanie serca, zawroty głowy czy dolegliwości żołądkowe. Te same grupy opisują NHS i WHO. Tak samo dzieli je opis lęku uogólnionego w ICD-11.

Nerwica to potoczna nazwa, a nie rozpoznanie w ICD-11. Objawy opisuje się więc przy konkretnych zaburzeniach: lęku uogólnionym, napadach paniki, natręctwach czy lęku o zdrowie.

W ICD-10 kod F45.3 opisuje objawy, które pacjent przedstawia tak, jakby wynikały z choroby narządu, a badania jej nie wskazują. Dotyczą one układu krążenia, pokarmowego, oddechowego lub moczowo-płciowego. Dawniej nazywano to „nerwicą serca” lub „nerwicą żołądka”.

Objawy psychiczne nerwicy: napięcie i zamartwianie się

Objawy psychiczne nerwicy to przede wszystkim stałe napięcie i zamartwianie się, których nie da się wyłączyć. NHS wymienia je w opisie lęku, a ICD-11 w kryteriach lęku uogólnionego.

Wspólna cecha tych objawów to ich ciągłość. W lęku uogólnionym ICD-11 wymaga, żeby utrzymywały się przez co najmniej kilka miesięcy, przez większość dni. Pojedyncze trudniejsze tygodnie to jeszcze nie to samo.

• uczucie napięcia i zdenerwowania oraz trudność z odprężeniem się
• zamartwianie się o przeszłość lub przyszłość
• lęk, że wydarzy się najgorsze
• trudność z koncentracją i podejmowaniem decyzji
• drażliwość, niepokój, uczucie bycia „na krawędzi”
• płaczliwość i kłopoty ze snem

PsychoLogic

„Nie chcę żyć”: co powiedzieć, gdy słyszysz to od swojego dziecka?

Wszystkie odcinki Subskrybuj kanał

Objawy fizyczne nerwicy: serce, oddech, brzuch, głowa

Objawy fizyczne nerwicy obejmują według NHS zawroty głowy oraz szybsze, nieregularne lub bardziej wyczuwalne bicie serca. NHS wymienia też bóle głowy i klatki piersiowej, dolegliwości żołądkowe, pocenie się, drżenie czy duszność.

Objawy z ciała przy lęku są prawdziwe i mają swój mechanizm. Dlaczego lęk daje dolegliwości z ciała, omawia tekst o objawach somatycznych lęku. Mimo tego każdy nowy objaw z ciała najpierw ocenia lekarz, a nie lęk.

• serce: szybsze, nieregularne lub mocniej wyczuwalne bicie, ucisk lub ból w klatce piersiowej
• oddech: duszność, uczucie braku powietrza
• układ pokarmowy: niestrawność, skurcze, wzdęcia, nudności, biegunka albo zaparcia, zmiany apetytu
• głowa: zawroty głowy, uczucie oszołomienia, bóle głowy
• reszta ciała: pocenie się, uczucie gorąca, drżenie, napięcie mięśni, szybkie męczenie się
• sen: trudności z zasypianiem i przespaniem nocy

Objawy nerwicy w zachowaniu: unikanie i szukanie zapewnień

Nerwica zmienia nie tylko samopoczucie, lecz także zachowanie: według WHO osoby z zaburzeniami lękowymi zwykle unikają sytuacji, które wywołują niepokój.

ICD-11 opisuje przy lęku uogólnionym także częste szukanie zapewnień i zaznacza, że takie zachowania są zwykle próbą zmniejszenia obaw lub zapobieżenia niepożądanym zdarzeniom. Wytyczne NICE zalecają lekarzowi rodzinnemu branie pod uwagę lęku uogólnionego u osób często zgłaszających się z objawami z ciała i szukających uspokojenia.

Do tych zachowań należą: sprawdzanie tętna lub ciśnienia, czytanie w internecie o chorobach, dopytywanie bliskich, odkładanie wyjścia z domu. Każde z nich może dać ulgę na chwilę, a jednocześnie utrzymywać przekonanie, że zagrożenie jest realne. To jeden z elementów, nad którymi pracuje się w terapii poznawczo-behawioralnej.

Co poza lękiem może dawać podobne objawy?

Objawy podobne do objawów nerwicy mogą dawać także choroby ciała, substancje czy leki, dlatego rozpoznanie zaburzenia lękowego poprzedza ocena lekarska. W przypadku lęku uogólnionego ICD-11 wprost wymaga, by objawy nie były skutkiem innej choroby ani działania substancji.

Prawidłowe wyniki wykonanych badań są ważną informacją, ale nie dowodzą, że nic Ci nie jest. Przyczyna może być psychiczna, somatyczna albo mieszana, a o zakresie badań decyduje lekarz.

Nerwica objawy a konkretne zaburzenia: jak je odróżnić?

Objawy nerwicy układają się w kilka wzorców, a to, co dominuje, wskazuje kierunek rozmowy z lekarzem lub psychologiem. Rozpoznanie stawia lekarz.

ICD-11 podkreśla wspólne objawy lęku uogólnionego i depresji: napięcie w ciele oraz kłopoty z koncentracją i snem. W depresji dominuje jednak obniżony nastrój lub utrata przyjemności. Oba zaburzenia mogą występować razem.

Jak długo trwają objawy nerwicy?

Objawy lęku uogólnionego utrzymują się według ICD-11 przez co najmniej kilka miesięcy, przez większość dni, a ich nasilenie często waha się w czasie. ICD-11 podaje typowy początek: wczesne i środkowe lata trzydzieste. Wcześniejszy początek wiąże się z większym upośledzeniem funkcjonowania.

Napad paniki jest krótki. NHS pisze, że większość napadów trwa od 5 do 20 minut, niektóre do godziny, i że napad nie powoduje szkody fizycznej. Ta sama strona zaznacza, że większość tych objawów może wynikać także z innych chorób, więc nowy objaw ocenia lekarz.

WHO opisuje dostępne metody leczenia jako wysoce skuteczne, a mimo to tylko około jedna na cztery osoby potrzebujące pomocy otrzymuje jakiekolwiek leczenie.

PsychoLogic

Tracisz zainteresowanie, gdy partner(ka) zaczyna się starać?

Co pomaga, gdy objawy nie ustępują: dowody i samopomoc

Na objawy nerwicy, czyli zaburzeń lękowych, najlepiej udokumentowane są według WHO psychologiczne metody oparte na terapii poznawczo-behawioralnej, w tym ekspozycja, czyli uczenie się stawiania czoła temu, co wywołuje lęk.

Metaanaliza 41 badań z losowym doborem i grupą placebo (2843 pacjentów) wykazała umiarkowany efekt CBT wobec placebo (g Hedgesa 0,56) i duży w lęku uogólnionym (Carpenter i in., 2018). Wytyczne NICE dla lęku uogólnionego przewidują CBT zwykle w 12-15 cotygodniowych spotkaniach po godzinie.

NHS wymienia kilka form wsparcia: rozmowę z zaufaną osobą, regularny ruch, regularne posiłki, spokojne oddychanie, dobry sen. Radzi też ograniczyć kofeinę i alkohol. To samo dotyczy papierosów i narkotyków. Samopomoc wspiera leczenie, ale go nie zastępuje.

Kiedy iść do lekarza, a kiedy do psychoterapeuty?

Jeśli objawy nerwicy są nowe, nasilają się albo dotyczą klatki piersiowej, najpierw idź do lekarza. Do psychoterapeuty zgłoś się, gdy badania nie wykazują przyczyny w ciele, a wracające objawy ograniczają Twoje życie.

Ból w klatce piersiowej, silna duszność, omdlenie albo bicie serca, które nie ustępuje, to powód, by dzwonić pod 112. Nie prowadź wtedy samodzielnie samochodu do szpitala.

Gdy zagrożenia życia nie ma, ale potrzebujesz pilnej rozmowy, możesz zadzwonić całą dobę pod 800 70 2222 (Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym) lub 116 123 (telefon wsparcia emocjonalnego). Numery podaje portal gov.pl. WHO zaznacza zwiększone ryzyko depresji i myśli samobójczych przy zaburzeniach lękowych. Przy takich myślach dzwoń pod 112.

Co zrobić dziś i czego spodziewać się na konsultacji CBT?

Z objawami nerwicy możesz zacząć dziś od dziennika objawów i listy pytań do lekarza. Jeśli badania nie wskazują przyczyny w ciele, dodaj konsultację psychologiczną.

1. 1Przez tydzień zapisuj w telefonie: objaw, godzinę, co działo się tuż przed nim i jaka była Twoja reakcja (sprawdzanie pulsu, wyjście z pomieszczenia, telefon do bliskiej osoby). Taki zapis przyda się lekarzowi i psychologowi.
2. 2Przygotuj dla lekarza rodzinnego listę: od kiedy trwają objawy, kiedy się nasilają, co przyjmujesz (kawa, alkohol, leki, suplementy).
3. 3Ogranicz kofeinę i alkohol, dbaj o regularny sen i posiłki. Wypróbuj spokojne, powolne oddychanie, które NHS wymienia wśród metod łagodzenia lęku.
4. 4Wypełnij test GAD-7. Wynik 10 punktów lub więcej najlepiej wyłaniał osoby z lękiem uogólnionym w badaniu Spitzera i współpracowników z 2006 roku, ale test jest przesiewowy i niczego nie rozstrzyga.
5. 5Umów konsultację w PsychoNovatis. Terapię prowadzimy w nurcie poznawczo-behawioralnym, a poprzedzają ją średnio 3-4 konsultacje, zależnie od przypadku. Sesja trwa 50 minut, wizyta jest prywatna i nie jest refundowana z NFZ (stawki w cenniku). Spotkania odbywają się w Lublinie albo online, wyłącznie przez szyfrowane kanały Medfile i ZnanyLekarz. Przyjmujemy dorosłych i młodzież od 15. roku życia. Ekspozycję prowadzimy w gabinecie i poza nim. W zespole nie ma psychiatry, a konsultację psychiatryczną zalecamy tylko wtedy, gdy psycholog widzi wskazania.