- Baza wiedzy
- Terapia rodzinna z nastolatkiem: kiedy ma sens i kto przychodzi na sesje

Autor
Izabela Stanowska
Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

- 01Pierwsza sesja terapii rodzinnej
- 02Terapia rodzinna online
- 03Terapia rodzinna NFZ czy prywatnie
- 04Terapia rodzinna czy terapia par
- 05Terapia rodzinna po rozwodzie
- 06Terapia rodzinna z nastolatkiem
- 07Terapia rodzinna przy anoreksji i bulimii u młodzieży
- 08Konflikty w rodzinie
- 09Terapia rodzinna zlecona przez sąd
Terapia rodzinna z nastolatkiem: kiedy ma sens i kto przychodzi na sesje
Wiktoria ma szesnaście lat i od kilku tygodni nie wychodzi z pokoju. Jej rodzice nie wiedzą, czy mają przyjść na terapię razem z nią, czy najpierw sami. Ten przykład jest wymyślony. Odpowiedź zależy od tego, jakich trudności dotyczy sprawa. Liczy się też, kto z rodziny chce rozmawiać. Znaczenie ma także wiek nastolatka.
Ten artykuł należy do przewodnika Terapia rodzinna.
Spis treści
- 01Czym jest terapia rodzinna z nastolatkiem?
- 02Co zalecają wytyczne NICE o terapii rodzinnej u nastolatków z depresją?
- 03Czy terapia rodzinna pomaga przy myślach samobójczych nastolatka?
- 04Kto przychodzi na terapię rodzinną z nastolatkiem?
- 05Czym terapia rodzinna z nastolatkiem różni się od terapii młodzieży?
- 06Co zrobić, gdy nastolatek nie chce przyjść na terapię rodzinną?
- 07Czy w PsychoNovatis prowadzicie terapię rodzinną z nastolatkiem?
- 08Co zrobić dziś, jeśli myślisz o terapii rodzinnej z nastolatkiem?
- 09Kiedy potrzebna jest pilna pomoc dla nastolatka?
- 10Bibliografia
- 11Często zadawane pytania
Czym jest terapia rodzinna z nastolatkiem?
Terapia rodzinna z nastolatkiem to psychoterapia z udziałem nastolatka i jego rodziców albo opiekunów, którzy pracują nad trudnościami związanymi z relacjami w rodzinie. Europejskie Stowarzyszenie Terapii Rodzin wymienia zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży wśród spraw, które mogą być tematem terapii rodzinnej.
Co zalecają wytyczne NICE o terapii rodzinnej u nastolatków z depresją?
Wytyczne NICE o depresji u dzieci i młodzieży (NG134) zalecają 12-18-latkom z umiarkowaną lub ciężką depresją zaoferować indywidualną terapię poznawczo-behawioralną przez co najmniej 3 miesiące. Terapię rodzinną, opartą na przywiązaniu albo systemową, zalecają rozważyć, gdy ta terapia nie odpowiada na potrzeby nastolatka albo jest nieodpowiednia w jego sytuacji.
Wytyczne są brytyjskie i dotyczą depresji, a nie wszystkich problemów nastolatków. Mówią też, że specjaliści powinni starać się zaangażować nastolatka i jego rodziców albo opiekunów w decyzje o leczeniu.
| Nasilenie depresji u 12-18-latka | Co NICE zaleca najpierw | Gdzie pojawia się terapia rodzinna |
|---|---|---|
| Łagodna, utrzymująca się po 2 tygodniach czujnego oczekiwania | Zaoferować wybór terapii psychologicznych na około 2-3 miesiące, między innymi cyfrową i grupową terapię poznawczo-behawioralną (1.5.7) | Rozważyć terapię rodzinną opartą na przywiązaniu albo indywidualną terapię poznawczo-behawioralną, gdy te opcje nie odpowiadają na potrzeby albo są nieodpowiednie (1.5.8) |
| Umiarkowana lub ciężka | Zaoferować indywidualną terapię poznawczo-behawioralną przez co najmniej 3 miesiące (1.6.5) | Rozważyć terapię rodzinną (opartą na przywiązaniu albo systemową) lub inne opcje, gdy ta terapia nie odpowiada na potrzeby albo jest nieodpowiednia (1.6.6) |
Czy terapia rodzinna pomaga przy myślach samobójczych nastolatka?
Terapia rodzinna obniżyła myśli samobójcze nastolatków bardziej niż inne psychoterapie w metaanalizie Waraan i współpracowników z 2023 roku. Metaanaliza objęła 10 badań z losowym przydziałem, w których porównano terapię rodzinną z innym aktywnym leczeniem. Myśli samobójcze mierzono w czterech z nich.
Przy depresji nie wykryto różnicy między terapią rodzinną a innymi psychoterapiami. Autorzy oceniają jakość dowodów dla depresji jako niską i wskazują potrzebę dalszych badań.
Myśli samobójcze nastolatka wymagają pilnej pomocy. Przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
Ten temat dotyczy Ciebie albo bliskiej osoby?
Omów go na konsultacji w Lublinie albo online.
Kto przychodzi na terapię rodzinną z nastolatkiem?
Na terapię rodzinną z nastolatkiem może przyjść cała rodzina albo jej część, a skład spotkań ustalacie z terapeutką. Cennik PsychoNovatis opisuje usługę jako spotkanie dla całej rodziny albo jej części z jednym terapeutą. Zdaniem Europejskiego Stowarzyszenia Terapii Rodzin terapeuci prowadzą też sesje indywidualne i osobne spotkania, na przykład z rodzicami bez dzieci, gdy jest to właściwe.
Czym terapia rodzinna z nastolatkiem różni się od terapii młodzieży?
W terapii rodzinnej z nastolatkiem praca skupia się na rodzinie jako układzie, a w terapii młodzieży prowadzonej indywidualnie na samym nastolatku. Europejskie Stowarzyszenie Terapii Rodzin zestawia terapię rodzinną z podejściami, które skupiają się na jednostce, takimi jak terapia psychodynamiczna i poznawczo-behawioralna.
| Cecha | Terapia rodzinna z nastolatkiem | Terapia młodzieży indywidualna |
|---|---|---|
| Kto przychodzi | Cała rodzina albo jej część | Nastolatek |
| Wiek nastolatka | Od 15. roku życia | Od 15. roku życia |
| Skupienie pracy | Rodzina jako jednostka społeczna | Pojedyncza osoba |
| Nurt w PsychoNovatis | Poznawczo-behawioralny | Poznawczo-behawioralny |
| Pierwszy wybór NICE przy umiarkowanej lub ciężkiej depresji 12-18-latka | Opcja do rozważenia | Indywidualna terapia poznawczo-behawioralna |
PsychoLogic
Czy czujesz niepokój nawet wtedy, gdy nic się nie dzieje?
Co zrobić, gdy nastolatek nie chce przyjść na terapię rodzinną?
Gdy nastolatek nie chce przyjść na terapię rodzinną, na pierwsze spotkanie może przyjść sam rodzic, bo usługa obejmuje także część rodziny. Jak rozmawiać z nastolatkiem o terapii i czego nie robić, opisuje osobny tekst. Wytyczne NICE o depresji u młodzieży zalecają angażować nastolatka w decyzje o leczeniu.
Ten temat dotyczy Ciebie albo bliskiej osoby?
Omów go na konsultacji w Lublinie albo online.
Czy w PsychoNovatis prowadzicie terapię rodzinną z nastolatkiem?
Terapię rodzinną z nastolatkiem w PsychoNovatis prowadzi Magdalena Pliżga-Szwajgier, a nastolatków przyjmujemy od 15. roku życia. Dzieci młodszych nie przyjmujemy. Magdalena jest psycholożką w trakcie szkolenia z psychoterapii poznawczo-behawioralnej, w którego nurcie pracujemy. Sesja trwa 50 minut, a stawkę znajdziesz w cenniku.
Przed terapią odbywają się średnio 3-4 konsultacje, zależnie od przypadku, a na ostatniej omawiamy kierunek terapii. Sesje online prowadzimy wyłącznie przez szyfrowane kanały Medfile i ZnanyLekarz.
Co zrobić dziś, jeśli myślisz o terapii rodzinnej z nastolatkiem?
Pierwszy krok do terapii rodzinnej z nastolatkiem to ustalenie, kto z rodziny przyjdzie na pierwszą konsultację, i rezerwacja terminu. Nastolatek nie musi być na pierwszym spotkaniu, bo usługa obejmuje także część rodziny. Wizyta jest prywatna i nie jest refundowana z NFZ.
- 1Przeczytaj, jak rozmawiać z nastolatkiem o terapii, w tekście o nastolatku, który nie chce iść do psychologa.
- 2Ustal, kto z rodziny może przyjść na pierwsze spotkanie.
- 3Zobacz zespół i cennik, a potem zarezerwuj konsultację rodzinną w kalendarzu na stronie.
- 4Na konsultacjach omów kierunek terapii: rodzinną, indywidualną dla nastolatka albo obie.
Kiedy potrzebna jest pilna pomoc dla nastolatka?
Przy zagrożeniu życia nastolatka, na przykład przy próbie samobójczej, zatruciu albo utracie przytomności, dzwoń pod 112: terapia rodzinna nie zastępuje pomocy w nagłym zagrożeniu. Gdy zagrożenia życia nie ma, a nastolatek potrzebuje pilnej rozmowy, może zadzwonić pod 116 111, bezpłatny i anonimowy telefon zaufania dla dzieci i młodzieży.
Dorosły w kryzysie może zadzwonić pod 800 70 2222, bezpłatnie przez całą dobę, albo zgłosić się na SOR lub do izby przyjęć. Dalsze drogi pomocy opisuje tekst o kryzysie psychicznym.
Bibliografia
- NICE (2019), Depression in children and young people: identification and management (NG134), rekomendacje 1.1.2, 1.5.7, 1.5.8, 1.6.5 i 1.6.6
- Waraan L i in. (2023), Family therapy for adolescents with depression and suicidal ideation: A systematic review and meta-analysis, Clinical Child Psychology and Psychiatry 28, 831-849
- European Family Therapy Association, What is family therapy
- PsychoNovatis, Cennik: terapia rodzinna
- Ministerstwo Zdrowia, gov.pl, Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną (05.12.2024)
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani psychologiem. Rozpoznanie medyczne i decyzje o leczeniu, w tym o lekach, należą do lekarza. Przy zagrożeniu życia nastolatka dzwoń pod numer 112. PsychoNovatis nie prowadzi leczenia psychiatrycznego ani farmakoterapii.
Często zadawane pytania
Czy terapia rodzinna jest pierwszym wyborem przy depresji nastolatka?
Nie. Wytyczne NICE zalecają 12-18-latkom z umiarkowaną lub ciężką depresją zaoferować najpierw indywidualną terapię poznawczo-behawioralną. Terapię rodzinną zalecają rozważyć, gdy ta terapia nie odpowiada na potrzeby nastolatka albo jest nieodpowiednia.
Czy nastolatek musi przyjść na każde spotkanie rodzinne?
Cennik opisuje usługę jako spotkanie dla całej rodziny albo jej części. Europejskie Stowarzyszenie Terapii Rodzin pisze, że terapeuci prowadzą też sesje indywidualne i osobne spotkania, na przykład z rodzicami bez dzieci. Skład ustalacie z terapeutką.
Od jakiego wieku przyjmujecie nastolatków na terapię rodzinną?
Od 15. roku życia. Dzieci młodszych nie przyjmujemy.
Czy terapia rodzinna pomaga przy myślach samobójczych nastolatka?
W metaanalizie Waraan i współpracowników (2023) terapia rodzinna obniżyła myśli samobójcze bardziej niż inne psychoterapie. Przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
Dokąd nastolatek może zadzwonić sam?
Pod 116 111, bezpłatny i anonimowy telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. Przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
Ile trwa sesja terapii rodzinnej i ile kosztuje?
Sesja trwa 50 minut. Stawkę terapii rodzinnej znajdziesz w cenniku.
Czy terapia rodzinna z nastolatkiem może odbywać się online?
Tak, stacjonarnie albo online. Sesje online prowadzimy wyłącznie przez szyfrowane kanały Medfile i ZnanyLekarz.
Czy terapia rodzinna z nastolatkiem jest dostępna na NFZ?
Wizyta w PsychoNovatis jest prywatna i nie jest refundowana z NFZ. Zasady terapii rodzinnej na NFZ opisuje osobny tekst.

mgr Marcela Kwiecień
Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)
Prowadzę terapię par, a jako jedyna w zespole badanie ADHD metodą wywiadu DIVA-5. W pracy łączę CBT z Terapią Skoncentrowaną na Rozwiązaniach.
Tekst napisała Izabela Stanowska.




