Terapia rodzinnaArtykuł
6 min czytania
Magdalena Pliżga-Szwajgier

Autor

Magdalena Pliżga-Szwajgier

Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Terapia rodzinna po rozwodzie: kiedy ma sens i kto przychodzi na sesje

Terapia rodzinna po rozwodzie: kiedy ma sens i kto przychodzi na sesje

Czym jest terapia rodzinna po rozwodzie?

Terapia rodzinna po rozwodzie to psychoterapia, w której rodzina albo jej część pracuje nad relacjami po rozstaniu rodziców. Dotyczy tego, jak rodzice i dzieci rozmawiają, dzielą się obowiązkami i radzą sobie z nową sytuacją, a nie tego, kto zawinił w rozstaniu.

Problemy małżeńskie, w tym separacja i rozwód, należą do spraw, które mogą być tematem terapii rodzinnej. Są na tej liście także zmiany w cyklu życia rodziny oraz rodzicielstwo.

Co dane o dzieciach po rozwodzie znaczą dla terapii rodzinnej?

Dzieci rozwiedzionych rodziców mają przeciętnie niższe wyniki niż dzieci rodziców w stałym małżeństwie, na przykład w nauce, zachowaniu, samopoczuciu i relacjach z rówieśnikami. To średnia z wielu rodzin, więc nie jest prognozą dla Twojego dziecka.

Inni badacze piszą, że nastolatki rozwiedzionych rodziców częściej niż rówieśnicy z rodzin, w których rodzice są razem, mają problemy ze zdrowiem psychicznym i rzucają szkołę. Dla terapii wynika z tego jedno: rozstanie rodziców bywa dla dziecka obciążeniem, ale nie przesądza o jego losie.

PsychoLogic

Jak skutecznie regulować emocje?

Wszystkie odcinki

Czy wsparcie po rozwodzie obniża ryzyko problemów u nastolatków?

Programy dla matek i dzieci po rozwodzie, które nie były terapią rodzinną, prawie o połowę zmniejszyły odsetek rozpoznanych zaburzeń psychicznych u nastolatków. Nastolatki sprawdzono po sześciu latach od programu. To wynik dla grupy nastolatków, a nie obietnica dla każdego dziecka.

Program składał się ze spotkań grupowych dla matek, a w wersji dla matek i dzieci także z zajęć dla dzieci. Grupa porównawcza dostała tylko książki o przystosowaniu po rozwodzie. Wynik pokazuje, że wsparcie rodziny po rozwodzie może zmieniać późniejsze zdrowie psychiczne nastolatków, ale nie dowodzi skuteczności terapii rodzinnej.

Kto przychodzi na terapię rodzinną po rozstaniu rodziców?

Na terapię rodzinną po rozstaniu rodziców może przyjść cała rodzina albo jej część, a skład spotkań ustalacie z terapeutą. Nie muszą przychodzić oboje rodzice naraz ani wszystkie dzieci, jeśli któraś z osób nie chce albo nie może uczestniczyć.

Terapeuci prowadzą też osobne spotkania, na przykład z rodzicami bez dzieci. Rodzic z młodszym dzieckiem może więc zacząć od spotkania samych dorosłych.

Jakie sprawy rodziny po rozwodzie mogą być tematem terapii rodzinnej?

Terapia rodzinna po rozwodzie dotyczy relacji w rodzinie po rozstaniu rodziców, a nie sporu prawnego między nimi. Tematem mogą być na przykład separacja i rozwód, zmiany w cyklu życia rodziny oraz wzmacnianie umiejętności rodzicielskich i funkcjonowania rodziny.

Lista obejmuje też chorobę przewlekłą oraz stratę i żałobę.

  • problemy małżeńskie, w tym separacja i rozwód
  • zmiany w cyklu życia rodziny
  • rodzicielstwo i funkcjonowanie rodziny
  • zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży

Czy terapia rodzinna po rozwodzie rozstrzyga sprawy prawne?

Sprawy prawne po rozwodzie, takie jak władza rodzicielska, kontakty z dzieckiem czy alimenty, rozstrzyga sąd, a nie terapia rodzinna. Z pytaniami prawnymi idziesz do prawnika albo do sądu, a terapeuta pracuje z relacjami w rodzinie i nie rozstrzyga sporu między rodzicami.

Terapia rodzinna czy spotkania tylko dla rodzica po rozwodzie?

Po rozwodzie rodzic może wybrać terapię rodzinną albo spotkania tylko dla siebie, a wybór zależy od tego, kto chce i może przyjść. Gdy drugi rodzic nie chce albo nie może, zostaje spotkanie części rodziny albo terapia indywidualna rodzica lub nastolatka.

Kto chce przyjśćForma pomocy do rozważenia
Rodzice i nastolatekTerapia rodzinna
Jeden rodzic, drugi nie chce albo nie możeSpotkanie części rodziny albo terapia indywidualna rodzica
Nastolatek samTerapia indywidualna nastolatka
Para, która nie zdecydowała o rozstaniuTerapia par

PsychoLogic

Czy to lenistwo, czy już depresja?

Co zrobić, gdy nastolatek po rozstaniu rodziców nie chce przyjść?

Gdy nastolatek po rozstaniu rodziców nie chce przyjść na terapię rodzinną, na spotkanie może przyjść sam rodzic, bo terapia obejmuje także część rodziny. Dziecko nie musi być na pierwszym spotkaniu, a rodzic może przy okazji zapytać terapeutę, jak rozmawiać z nastolatkiem o terapii i jak przygotować go do ewentualnego przyjścia później.

Nastolatek ma też własny numer: 116 111 to anonimowy i bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży.

Co zrobić dziś, żeby zacząć terapię rodzinną po rozwodzie?

Pierwszy krok do terapii rodzinnej po rozwodzie to ustalenie, kto przyjdzie na pierwsze spotkanie, i wybór terapeuty prowadzącego terapię rodzinną. Pytania prawne zostaw prawnikowi, a na spotkaniu mów o tym, co dzieje się w rodzinie, bo to jest materiałem terapii.

  1. 1Ustal, kto z rodziny chce przyjść na pierwsze spotkanie.
  2. 2Wybierz terapeutę prowadzącego terapię rodzinną i zapisz się na pierwszą wizytę, stacjonarnie albo online.
  3. 3Pytania prawne zostaw prawnikowi, a na spotkaniu opisz to, co dzieje się w rodzinie.

Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?

Przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112, a przy przemocy w rodzinie pod Niebieską Linię, 800 120 002, bezpłatnie przez całą dobę: terapia rodzinna po rozwodzie nie jest pomocą w nagłym zagrożeniu. Gdy zagrożenia życia nie ma, a dorosły potrzebuje pilnej rozmowy, zadzwoń pod 800 70 2222 albo zgłoś się na SOR lub do izby przyjęć.

Młodzież i dzieci mogą zadzwonić pod 116 111.

Bibliografia

  1. Amato PR (2001), Children of divorce in the 1990s: an update of the Amato and Keith (1991) meta-analysis, Journal of Family Psychology 15, 355-370
  2. Wolchik SA i in. (2002), Six-year follow-up of preventive interventions for children of divorce: a randomized controlled trial, JAMA 288, 1874-1881
  3. European Family Therapy Association, What is family therapy
  4. Ministerstwo Zdrowia, gov.pl, Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną (05.12.2024)
  5. Niebieska Linia, Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani psychologiem, ani porady prawnej. Rozpoznanie medyczne i decyzje o leczeniu należą do lekarza. Przy zagrożeniu życia dzwoń pod numer 112.

Często zadawane pytania

Czy każda rodzina po rozwodzie potrzebuje terapii rodzinnej?

Nie każda rodzina po rozwodzie potrzebuje terapii. To średnie różnice między grupami dzieci, a nie los pojedynczego dziecka.

Kto powinien przyjść na terapię rodzinną po rozstaniu rodziców?

Cała rodzina albo jej część. Skład ustalacie z terapeutą.

Czy na terapię rodzinną muszą przyjść oboje rodzice?

Nie. Terapeuci prowadzą też osobne spotkania, na przykład z rodzicami bez dzieci.

Czy terapeuta pomoże w sprawie o kontakty z dzieckiem albo opiekę?

Sprawy prawne rozstrzyga sąd, a terapia rodzinna nie zastępuje porady prawnej. Takie pytania kierujesz do prawnika lub do sądu.

Dokąd może zadzwonić nastolatek po rozstaniu rodziców?

Pod 116 111, anonimowy i bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. Przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112.

Marcela Kwiecień

mgr Marcela Kwiecień

Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Prowadzę terapię par, a jako jedyna w zespole badanie ADHD metodą wywiadu DIVA-5. W pracy łączę CBT z Terapią Skoncentrowaną na Rozwiązaniach.

Tekst napisała Magdalena Pliżga-Szwajgier.

Zobacz profil
Pomagamy w tym

Ten temat leczymy u nas

Terapia par

Terapia par w Lublinie

Częste kłótnie, poczucie oddalenia, brak bliskości, terapia par to bezpieczna przestrzeń do odbudowania więzi i zrozumienia wzajemnych potrzeb.

Zobacz, jak pomagamy