- Baza wiedzy
- Czy ratować związek? Jak podjąć decyzję i co może dać terapia par

Autor
Marcela Kwiecień
Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Czy ratować związek? Jak podjąć decyzję i co może dać terapia par
Agata mówi wieczorem: „Chyba nie chcę już tak żyć”. Bartek odpowiada, że zapisze ich na terapię. Ona pyta siebie, czy w ogóle chce w tym być. On pyta, jak związek uratować. Nie rozmawiają o tym samym. Ten przykład jest wymyślony. Pokazuje parę, w której pytanie „czy ratować związek” zadają sobie osobno.
Ten artykuł należy do przewodnika Terapia par.
Spis treści
- 01Czy ratować związek: kto o tym decyduje?
- 02Gdy jedna osoba chce odejść: czy ratować związek?
- 03Czym jest poradnictwo rozeznające dla par?
- 04Co opisują osoby, które po poradnictwie rozeznającym się rozwiodły?
- 05Terapia par a ratowanie związku: co mówią badania?
- 06Jak podjąć decyzję, czy ratować związek?
- 07Czy ratować związek po zdradzie?
- 08Kiedy ratowanie związku nie jest pierwszym krokiem?
- 09Jak pomaga terapia par w decyzji o związku?
- 10Bibliografia
- 11Często zadawane pytania
Czy ratować związek: kto o tym decyduje?
Decyzja, czy ratować związek, należy do pary, a terapeutka jej nie podejmuje.
Terapia par pomaga tę decyzję podjąć. Jej efektem może być także świadome rozstanie.
Nie obiecujemy, że związek zostanie uratowany. Terapia poprawia zadowolenie u części par, ale nie u wszystkich.
Gdy jedna osoba chce odejść: czy ratować związek?
Pary o różnym zaangażowaniu i celach terapii nazywa się w literaturze parami z mieszanymi planami (mixed-agenda).
Badacze przeanalizowali dane z dwóch zbiorów: National Couples' Health and Time Study (próba niekliniczna) oraz Marriage and Family Therapy Practice Research Network (próba kliniczna) (Tang i in., 2026).
Mieszane plany występowały u około 10 procent par w próbie nieklinicznej i u prawie 40 procent w próbie klinicznej. Autorzy piszą, że znaczna część par szukających terapii przychodzi ze sprzecznymi motywacjami.
Dla takich par opisano w literaturze osobny format poradnictwa.
Czym jest poradnictwo rozeznające dla par?
Poradnictwo rozeznające (discernment counseling) jest formatem dla par z jedną osobą skłaniającą się ku rozstaniu i drugą, która chce związek zachować (Doherty i in., 2016).
Cel to jasność i pewność co do kolejnych kroków, oparte na głębszym zrozumieniu wkładu każdej osoby. Sesje opierają się na rozmowach indywidualnych z każdym z partnerów.
Analiza 100 kolejnych przypadków wykazała, że około połowa par wybrała rozpoczęcie terapii par w celu pojednania. Większość pozostałych wybrała drogę rozwodu.
Jest to opis praktyki i analiza kolejnych przypadków, a nie badanie z grupą porównawczą. Opisujemy ten format jako przykład z literatury.
Co opisują osoby, które po poradnictwie rozeznającym się rozwiodły?
Po poradnictwie rozeznającym rozwiedzione osoby opisały w niewielkim badaniu jakościowym większą współpracę rodzicielską po rozstaniu (Emerson i in., 2021).
Badanie objęło ankietą 11 osób, z których 8 wzięło udział w pogłębionych wywiadach. Wszystkie pochodziły z par kobieta-mężczyzna.
Osoby opisywały poradnictwo jako pomocne w uzyskaniu jasności i otwartości w decyzji o rozwodzie. Doceniały też jego strukturę.
Próba była mała. Wynik nie pozwala przewidywać, jak ułożą się relacje rodzicielskie w innych parach.
Terapia par a ratowanie związku: co mówią badania?
Według przeglądu z 2020 roku z terapii behawioralnej oraz skoncentrowanej na emocjach korzysta 60-80 procent par w kryzysie (Bradbury, Bodenmann, 2020).
Efekty są słabsze w praktyce klinicznej niż w badaniach kontrolowanych. Po zakończeniu terapii słabną u około połowy par.
Metaanaliza 58 badań wykazała duży wpływ terapii par na zadowolenie ze związku (Roddy i in., 2020). Podany wynik dotyczy zadowolenia ze związku, a nie decyzji o pozostaniu razem.
Przegląd z 2026 roku nie znalazł modelu terapii par z silnym poparciem (Jackson i in., 2026). Terapii nie obiecujemy jako gwarancji ocalenia związku.
PsychoLogic
Jesienna chandra czy depresja sezonowa?
Jak podjąć decyzję, czy ratować związek?
Odpowiedzi na te same pytania, których udzielicie osobno, pokazują, czy ratowanie związku jest dla Was tym samym pytaniem. Pytania są pomocą do rozmowy, a nie kryteriami rozstrzygającymi:
Jeśli któreś pytanie budzi strach przed reakcją partnera, nie zadawajcie go razem. Przejdź do części o bezpieczeństwie.
- 1Czego każde z Was potrzebuje, żeby zostać, i czy to da się zmienić?
- 2Co z obecnych trudności wynika z sytuacji (na przykład z choroby, pracy albo małego dziecka), a co z relacji?
- 3Kiedy ostatnio w tym związku było dobrze i co wtedy robiliście?
- 4Czy każde z Was chce spróbować, czy jedno z Was chce tylko potwierdzić, że próbowaliście?
- 5Czego boisz się najbardziej, gdybyście zostali, a czego, gdybyście się rozstali?
Czy ratować związek po zdradzie?
Zdradę w związku i etapy po jej ujawnieniu opisuje osobny tekst, a decyzja o tym, czy zostać, nadal należy do pary.
Inne powody wahań opisują osobne teksty: o samotności w związku, o braku bliskości, o kłótniach.
Kiedy ratowanie związku nie jest pierwszym krokiem?
Przy przemocy w związku pytanie, czy ratować związek, ustępuje pytaniu o bezpieczeństwo osoby, która przemocy doznaje. Terapia par nie jest wtedy pierwszym krokiem.
Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoń pod 112. W sprawie przemocy zadzwoń na Niebieską Linię: 800 120 002, bezpłatnie przez całą dobę. Niebieska Linia prowadzi konsultacje telefonicznie, mailowo lub listownie, bez spotkań indywidualnych.
Gdy potrzebujesz pilnej rozmowy, a życiu nic bezpośrednio nie zagraża, zadzwoń pod 800 70 2222 albo 116 123, całodobowo. Przy myślach samobójczych dzwoń pod 112.
Jak pomaga terapia par w decyzji o związku?
Terapię par prowadzą w PsychoNovatis Marcela Kwiecień oraz Paula Kozaczuk, stacjonarnie w Lublinie albo online. Pracujemy wyłącznie w nurcie poznawczo-behawioralnym. Decyzję o przyszłości związku podejmujecie Wy.
Przed terapią właściwą odbywają się zwykle 3-4 konsultacje, zależnie od przypadku. Sesja trwa 50 minut. Online działamy wyłącznie przez szyfrowane kanały Medfile oraz ZnanyLekarz. Stawki znajdziesz w cenniku. W zespole nie ma psychiatry.
Bibliografia
- Tang Y. i in. (2026), Portraying Mixed-Agenda Couples: Insights From Large-Scale Data Sets, Journal of Marital and Family Therapy 52(4), e70165
- Doherty W. J., Harris S. M., Wilde J. L. (2016), Discernment Counseling for "Mixed-Agenda" Couples, Journal of Marital and Family Therapy 42(2), 246-255
- Emerson A. J., Harris S. M., Ahmed F. A. (2021), The impact of discernment counseling on individuals who decide to divorce: experiences of post-divorce communication and coparenting, Journal of Marital and Family Therapy 47(1), 36-51
- Bradbury T. N., Bodenmann G. (2020), Interventions for Couples, Annual Review of Clinical Psychology 16, 99-123
- Roddy M. K. i in. (2020), Meta-analysis of couple therapy: Effects across outcomes, designs, timeframes, and other moderators, Journal of Consulting and Clinical Psychology 88(7), 583-596
- Jackson J. B. i in. (2026), Empirically Supported Couple Therapy Models for Couple Relationship Distress: A Replication and Update, Journal of Marital and Family Therapy 52(4), e70162
- Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”: numer 800 120 002, formy konsultacji
- Ministerstwo Zdrowia, Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną (112, 800 70 2222, 116 123)
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji. Decyzja o przyszłości związku należy do pary. Przy przemocy w związku terapia par nie jest pierwszym krokiem, a przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia należy zadzwonić pod 112. PsychoNovatis nie prowadzi leczenia psychiatrycznego ani farmakoterapii.
Często zadawane pytania
Kto decyduje, czy ratować związek?
Decyzja należy do partnerów. Terapeutka jej nie podejmuje. Terapia par pomaga podjąć decyzję.
Co zrobić, gdy jedna osoba chce odejść, a druga zostać?
Takie pary opisano w literaturze jako pary z mieszanymi planami. Dla nich opisano poradnictwo rozeznające, oparte na rozmowach indywidualnych z każdym z partnerów. W opisie 100 kolejnych przypadków około połowa par wybrała terapię par, a większość pozostałych rozstanie.
Czy terapia par zawsze ratuje związek?
Nie. Według przeglądu z 2020 roku z terapii behawioralnej i skoncentrowanej na emocjach korzysta 60-80 procent par w kryzysie, ale efekty są słabsze w praktyce niż w badaniach kontrolowanych. Po terapii słabną u około połowy par. Podany wynik dotyczy zadowolenia ze związku, a nie decyzji o pozostaniu razem.
Czy efektem terapii par może być rozstanie?
Tak. Efektem terapii par może być także świadome rozstanie. Małe badanie jakościowe (11 osób) dotyczyło innego formatu, poradnictwa rozeznającego: osoby, które się po nim rozwiodły, opisały większą współpracę rodzicielską po rozwodzie. Wynik nie przesądza o innych parach.
Czy ratować związek, w którym jest przemoc?
Przy przemocy najpierw liczy się bezpieczeństwo osoby, która jej doznaje. Terapia par nie jest wtedy pierwszym krokiem. Przy zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoń pod 112. W sprawie przemocy zadzwoń na Niebieską Linię: 800 120 002.
Gdzie szukać wsparcia, gdy wahanie przed rozstaniem wywołuje silny kryzys?
Gdy potrzebujesz pilnej rozmowy, a życiu nic bezpośrednio nie zagraża, zadzwoń pod 800 70 2222 albo 116 123. Oba numery działają całą dobę. Przy myślach samobójczych dzwoń pod 112.




