Terapia parArtykuł

21 października 2026 6 min czytania

Autor

Paula Kozaczuk

Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Kłótnie w związku: wzorce, pierwsze minuty i powrót do rozmowy

Szybka odpowiedź

Cytowane tu badania opisują przebieg kłótni w związku, a nie samą liczbę sporów. W badaniu 124 par świeżo poślubionych pierwsze 3 minuty rozmowy o konflikcie wystarczyły do przewidzenia, czy małżeństwo przetrwa 6 lat. Po kłótni liczy się powrót do zwykłej rozmowy. Przy przemocy nie zaczyna się od terapii par. Przy bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112, w sprawie przemocy na Niebieską Linię: 800 120 002.

Pierwsze 3 minuty rozmowy o konflikcie pozwoliły przewidzieć w badaniu 124 par, czy małżeństwo przetrwa kolejne 6 lat.
Badanie 263 par pokazało, że niepewne przywiązanie wiązało się z niższym zadowoleniem ze związku przez wzorce rozmowy: dopominanie się, wycofanie lub oba naraz.
Przeciążenie emocjami pośredniczyło w badaniu 96 par między niepewnym przywiązaniem a wycofaniem lub wrogością w kłótni.
Terapia par ma w metaanalizie 58 badań duży wpływ na zadowolenie ze związku oraz na komunikację.
Gdy partner Cię kontroluje, poniża lub Ci grozi, chodzi o przemoc, a nie o kłótnię, i terapia par nie jest pierwszym krokiem.

Kasia pyta wieczorem, czy Michał zadzwonił do jej mamy. Michał odpowiada: „Znowu zaczynasz”. Po dwóch minutach rozmawiają już o tym, kto w tym domu robi więcej. O telefonie nikt nie pamięta. Ten przykład jest wymyślony. Pokazuje jednak coś, co badacze par próbują uchwycić. Kłótnia zaczyna się od jednej sprawy i toczy się własnym torem.

Ten artykuł należy do przewodnika Terapia par.

Kłótnie w związku: czy są normalne?

Badania par opisują przebieg kłótni, a nie samą liczbę sporów. Obserwatorzy kodują ton rozmowy. Sprawdzają też, jak partnerzy reagują na siebie nawzajem.

W badaniu 124 par świeżo poślubionych rozmowa o konflikcie została zakodowana jako emocje pozytywne oraz negatywne (Carrère, Gottman, 1999). Takie pomiary dają odpowiedź na pytanie, jak przebiegała kłótnia. Nie mówią, ile kłótni w związku jest zwyczajnych.

Wzorzec dopominania się i wycofania z badań par małżeńskich oraz spadek zadowolenia po narodzinach dziecka opisuje tekst o kryzysie w związku. Ten tekst dotyczy samej kłótni.

Co badanie mówi o pierwszych minutach kłótni?

W badaniu 124 par świeżo poślubionych pierwsze 3 minuty rozmowy o konflikcie wystarczyły do przewidzenia, czy małżeństwo przetrwa 6 lat (Carrère, Gottman, 1999).

Rozmowy kodowano systemem opisu emocji Specific Affect Coding System. Podzielono je na pięć odcinków po 3 minuty. W każdym policzono emocje pozytywne i negatywne osobno. Policzono też ich różnicę.

U mężów trafność prognozy rosła w kolejnych 12 minutach rozmowy. U żon pozostawała na tym samym poziomie.

Badanie było obserwacyjne. Nie sprawdzało, czy zmiana sposobu rozpoczynania rozmów zmienia wynik. Zauważ więc po prostu, jak zaczyna się Wasza rozmowa o trudnej sprawie: od opisu sprawy czy od oceny drugiej osoby.

PsychoLogic

Lęk przed szkołą. Jak wspierać dzieci i nastolatków?

Wszystkie odcinki

Kłótnie w związku: jakie wzorce opisują badania?

Badanie 263 par śledziło przez rok trzy wzorce komunikacji w konflikcie. Niepewne przywiązanie wiązało się w nim z niższym zadowoleniem ze związku u obojga partnerów, a pośredniczyły w tym te wzorce. Wyniki różniły się zależnie od płci w parze.

Lefebvre i in. (2026) pokazali też, że stresujące wydarzenia życiowe modyfikowały związek przywiązania ze wzorcami rozmowy. Tabela zestawia wzorce z wynikami.

Wśród czterech zachowań Gottmana (krytyka, pogarda, postawa obronna, mur milczenia) pogarda miała najwyższą siłę i pośrednictwo w sieci powiązań, a postawa obronna najwyższy oczekiwany wpływ. Ten wynik pochodzi z analizy kwestionariuszy 780 irańskich par (Hashemi i in., 2025). Badanie było opisowe i z jednego kraju.

Wzorzec rozmowy	Co robią partnerzy	Wynik badania 263 par
Dopominanie się i wycofanie	Jedna osoba naciska lub krytykuje, druga się wycofuje lub broni	Pośredniczył między niepewnym przywiązaniem a niższym zadowoleniem obojga partnerów
Wzajemne dopominanie się	Obie osoby naciskają	Pośredniczył między niepewnym przywiązaniem a niższym zadowoleniem obojga partnerów
Wzajemne wycofanie	Obie osoby unikają rozmowy	Pośredniczył między unikaniem w przywiązaniu a niższym zadowoleniem obojga partnerów

Co robi z kłótnią przeciążenie emocjami?

W badaniu 96 par w ostatnim trymestrze ciąży przeciążenie emocjami pośredniczyło między niepewnym przywiązaniem a zachowaniem w kłótni (Morgan, Woodin, 2026). Autorzy nazywają je formą rozregulowania emocji w parze.

U mężczyzn lęk w przywiązaniu wiązał się z wycofaniem w kłótni przez ich własne przeciążenie emocjami. U kobiet ten sam lęk wiązał się z wrogością w kłótni, także przez własne przeciążenie.

Wynik dotyczy par różnej płci w ciąży, więc nie opisuje każdej pary. Pokazuje mechanizm do sprawdzenia w rozmowie z parą. Chodzi o pytanie, czy źródłem wycofania lub wrogości jest przeciążenie emocjami.

Co mówi o stylu emocji w kłótni 14-letnia obserwacja par?

W 14-letniej obserwacji 79 par rozwiodło się 21, a wśród nich wybuchowy styl emocji wiązał się z krótszym małżeństwem, neutralny z dłuższym (Gottman, Levenson, 2002).

Pierwszy czynnik to nieuregulowane gwałtowne emocje pozytywne lub negatywne. Drugi to neutralny styl emocji. W grupie par, które się rozwiodły, przewidywał on dłuższe małżeństwo.

Analiza była eksploracyjna: autorzy zbudowali model po fakcie na 21 parach. Nie pokazuje on, jak często oba style występują u par, które zostają razem.

Badanie dotyczyło stylu emocji w rozmowie, a nie ciszy po kłótni. Sprawdź, czy po milczeniu wracacie do rozmowy.

PsychoLogic

Jak skutecznie regulować emocje?

Kłótnie w związku: jak wrócić do rozmowy?

W badaniu małżeństw obserwowanych przez 4 lata emocje w rozmowie pozytywnej po kłótni przewidywały rozwód z trafnością 92,7 procent, a emocje w samej kłótni z trafnością 82,6 procent (Gottman, Levenson, 1999).

Streszczenie badania nie podaje liczby par. Wynik pochodzi z jednej próby, więc nie jest prognozą dla Waszego związku. Badacze nie sprawdzali też, czy planowanie powrotu do rozmowy zmienia wynik.

Cztery kroki to przykład oparty na opisanych obserwacjach, a nie na testach interwencji:

1Zacznij następną trudną rozmowę od opisu sprawy, nie od oceny drugiej osoby.
2Zauważ, czy w tej rozmowie jedna osoba naciska, a druga się wycofuje.
3Po kłótni wróćcie do zwykłej rozmowy na inny temat, na przykład o dniu albo o planach.
4Jeśli ten sam spór wraca mimo prób, umówcie konsultację.

Czy terapia par pomaga przy kłótniach?

Terapia par ma w metaanalizie 58 badań duży wpływ na zadowolenie ze związku oraz na komunikację (Roddy i in., 2020). Pary czekające na terapię nie poprawiły się istotnie.

Przegląd z 2026 roku objął 40 badań. Żaden model terapii par nie spełnił kryteriów silnego poparcia według standardu Chambless. Siedem modeli, w tym poznawczo-behawioralny, uzyskało poparcie umiarkowane. Autorzy wskazują za mało dużych badań i brak niezależnych replikacji (Jackson i in., 2026).

Wniosek jest więc ostrożny. Terapia par poprawia komunikację i zadowolenie. Żaden model nie ma jednak silnego poparcia w tym przeglądzie.

Kiedy kłótnie w związku oznaczają przemoc?

Gdy partner Cię kontroluje, poniża Cię, grozi Ci lub Cię bije, chodzi o przemoc, a nie o kłótnię. Terapia par nie jest wtedy pierwszym krokiem. Najpierw liczy się bezpieczeństwo osoby, która przemocy doznaje. Strach przed partnerem po kłótni to powód, żeby zadzwonić pod numery poniżej.

Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoń pod 112. W sprawie przemocy zadzwoń na Niebieską Linię: 800 120 002, bezpłatnie przez całą dobę. Gdy zagrożenia życia nie ma, a potrzebujesz pilnej rozmowy, zadzwoń pod 800 70 2222 albo pod 116 123. Oba numery działają całą dobę według strony Ministerstwa Zdrowia na gov.pl.

Opis przemocy psychicznej i procedury Niebieskiej Karty znajdziesz w osobnym tekście.

Jak umówić terapię par w PsychoNovatis?

Terapię par prowadzą w PsychoNovatis Marcela Kwiecień oraz Paula Kozaczuk, stacjonarnie w Lublinie albo online. Pracujemy w nurcie poznawczo-behawioralnym.

Przed terapią właściwą odbywają się zwykle 3-4 konsultacje, zależnie od przypadku. Sesja trwa 50 minut. Online działamy wyłącznie przez szyfrowane kanały Medfile oraz ZnanyLekarz. Stawki znajdziesz w cenniku.

W zespole nie ma psychiatry. Decyzje o lekach zapadają u lekarza psychiatry poza placówką.

Bibliografia

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji. Przy przemocy w związku terapia par nie jest pierwszym krokiem, a przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia należy zadzwonić pod 112. PsychoNovatis nie prowadzi leczenia psychiatrycznego ani farmakoterapii.

Często zadawane pytania

Co badania mówią o pierwszych minutach kłótni?

W badaniu 124 par świeżo poślubionych pierwsze 3 minuty rozmowy o konflikcie pozwoliły przewidzieć, czy małżeństwo przetrwa 6 lat. Badanie było obserwacyjne i nie sprawdzało, czy zmiana początku rozmowy zmienia wynik.

Co oznacza, że w kłótni jedna osoba milknie?

W badaniu 96 par w ciąży wycofanie mężczyzn w kłótni wiązało się z ich własnym przeciążeniem emocjami. U kobiet przeciążenie wiązało się z wrogością. Wynik dotyczy tej próby i nie opisuje każdej pary.

Czym jest wzorzec dopominania się i wycofania?

Jedna osoba naciska lub krytykuje, a druga się wycofuje lub broni. W badaniu 263 par pośredniczył on między niepewnym przywiązaniem a niższym zadowoleniem ze związku u obojga partnerów.

Czy terapia par pomaga przy kłótniach?

Metaanaliza 58 badań wykazała duży wpływ terapii par na zadowolenie ze związku. Wpłynęła ona także na komunikację. Przegląd z 2026 roku nie znalazł jednak modelu z silnym poparciem.

Czy kłótnie w związku mogą być przemocą?

Tak. Gdy partner Cię kontroluje, poniża lub Ci grozi, chodzi o przemoc, a nie o kłótnię. Terapia par nie jest wtedy pierwszym krokiem.

Gdzie szukać pomocy, gdy boję się partnera?

Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoń pod 112. W sprawie przemocy zadzwoń na Niebieską Linię: 800 120 002, bezpłatnie przez całą dobę. Całodobowe wsparcie w kryzysie psychicznym to 800 70 2222 oraz 116 123.