Terapia parArtykuł
6 min czytania
Marcela Kwiecień

Autor

Marcela Kwiecień

Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Samotność w związku: skąd się bierze i co możesz zrobić

Samotność w związku: skąd się bierze i co możesz zrobić

Niedziela, 19:00. Ona z książką, on z telefonem, metr od siebie na tej samej kanapie. Nikt się nie kłóci, a któreś z nich myśli: mieszkam z kimś, kto nie wie, co się ze mną dzieje. Takie wieczory nie mają nazwy w klasyfikacjach chorób. Badacze mierzą jednak samotność w małżeństwie i jej związek ze stresem oraz nastrojem.

Ten artykuł należy do przewodnika Terapia par.

Samotność w związku: co to znaczy?

Samotność w związku nie jest rozpoznaniem medycznym, lecz opisem poczucia braku kontaktu z partnerem mimo jego obecności.

Opisują ją osoby, które mają z kim zjeść kolację, ale nie mają z kim porozmawiać o tym, co je martwi. Logistyka może działać bez zarzutu. Rozmowy kończą się na tym, kto odbierze dziecko, co kupić na obiad.

O szerszym spadku zadowolenia z relacji pisze tekst o kryzysie w związku.

Czy można czuć się samotnie obok partnera?

Według NHS wiele osób czuje się samotnie w związku lub spędzając czas z przyjaciółmi i rodziną. Samotność nie wymaga bycia samemu przez cały czas.

Poczucie samotności obok partnera dotyczy potrzeby kontaktu, rozmowy albo zrozumienia, która pozostaje niezaspokojona. NHS wymienia wśród okoliczności, które mogą prowadzić do samotności, ważne wydarzenia życiowe, takie jak kupno domu, narodziny dziecka czy planowanie ślubu.

PsychoLogic

„Nie chcę żyć”: co powiedzieć, gdy słyszysz to od swojego dziecka?

Wszystkie odcinki

Co badania mówią o samotności i stresie w parze?

W siedmiodniowym badaniu 155 par małżeńskich (Frye-Cox i Yorgason, 2026) samotność zmieniała związek między codziennym stresem a zadowoleniem ze związku. Zmieniała go inaczej u żon, a inaczej u mężów.

U mężów codzienne wahania samotności nasilały związek stresu z niższym zadowoleniem ze związku. U żon, które zgłaszały niższą średnią samotność, większy stres wiązał się z niższym zadowoleniem, a u tych o wyższej samotności zależność nie osiągnęła istotności statystycznej.

Badanie objęło heteroseksualne pary małżeńskie i miało charakter obserwacyjny, więc pokazuje powiązania, a nie przyczyny. Wynika z niego, że związek stresu z oceną małżeństwa różni się zależnie od poziomu samotności. Inaczej wygląda u żon, a inaczej u mężów.

Jak samotność w związku łączy się z depresją?

W badaniu 307 par małżeńskich z Turcji (614 osób; Akçıl i Erdinç, 2026) samotność małżeńska wiązała się z większą wrażliwością na depresję. Pośredniczyło w tym przekonanie, że szczęście jest kruche.

Zależność wystąpiła zarówno w obrębie jednej osoby, jak również między partnerami. Widać ją u mężów i u żon. Autorzy zauważają, że małżeństwo na ogół wspiera dobrostan psychiczny, a mimo to można odczuwać głęboką samotność w bliskiej relacji.

Badanie było przekrojowe i oparte na samoopisie, więc nie dowodzi, że samotność wywołuje depresję. Autorzy sugerują, że praca nad przekonaniem o kruchości szczęścia w terapii par może pomagać w zapobieganiu pogłębianiu się objawów.

Samotność w związku czy depresja: po czym poznać i co robić?

Według NHS do lekarza należy zgłosić się, gdy niski nastrój trwa ponad 2 tygodnie albo gdy próby radzenia sobie samemu nie pomagają. Rozpoznanie depresji stawia lekarz.

Objawy depresji opisuje osobny tekst.

Co zauważaszCo możesz zrobić
Czujesz się samotnie przy partnerze, a poza tym Twój nastrój jest wyrównanyPorozmawiaj o tym z partnerem; NHS radzi też rozmowę z przyjacielem, osobą z rodziny, lekarzem lub terapeutą
Niski nastrój utrzymuje się ponad 2 tygodnie albo własne sposoby nie pomagająUmów wizytę u lekarza (NHS)
Pojawiają się myśli o odebraniu sobie życiaPrzy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112; gdy zagrożenia życia nie ma, ale potrzebujesz pilnej rozmowy, zadzwoń całodobowo pod 800 70 2222 lub 116 123
Boisz się reakcji partnera, który Cię kontroluje, upokarza albo Ci groziNajpierw bezpieczeństwo: Niebieska Linia, 800 120 002, całą dobę, a przy zagrożeniu życia lub zdrowia 112

PsychoLogic

Tracisz zainteresowanie, gdy partner(ka) zaczyna się starać?

Co możesz zrobić dziś, gdy czujesz samotność w związku?

NHS radzi mówić o uczuciach z przyjacielem, osobą z rodziny, lekarzem lub terapeutą. Radzi też dołączyć do grupy lub zajęć wokół tego, co lubisz. Ostrzega, że alkohol, papierosy, hazard, narkotyki jako sposób na samotność mogą pogarszać zdrowie psychiczne.

Rozmowę z partnerem możesz zacząć od jednego zdania o swoim uczuciu, a nie o jego winie. Zamiast „nigdy ze mną nie rozmawiasz” możesz powiedzieć: „czuję się samotnie, kiedy wieczorem każde z nas siedzi z telefonem”. Pierwsze zdanie opisuje zarzut, drugie opisuje Ciebie i daje drugiej osobie coś, na co może odpowiedzieć.

Kiedy rozważyć terapię par przy samotności w związku?

NICE zaleca rozważyć behawioralną terapię par u osób z depresją, które mają problemy w relacji z partnerem, jeśli te problemy mogą przyczyniać się do depresji albo zaangażowanie partnera może pomóc w jej leczeniu (NICE NG222, 2022). Zalecenie dotyczy depresji, a nie samotności w związku jako takiej.

Terapia par pracuje nad relacją, a nie nad tym, które z Was ma rację. W PsychoNovatis obejmuje cztery etapy: diagnozę relacji; pracę nad komunikacją i konfliktami; odbudowę zaufania i bliskości; utrwalanie zmian. Terapię par prowadzą Marcela Kwiecień i Paula Kozaczuk, stacjonarnie w Lublinie albo online.

Wskazania do terapii par opisuje osobny tekst.

Co robić, gdy partner nie chce terapii?

Terapia par wymaga zgody obojga partnerów, a gdy druga osoba nie chce przyjść, proponujemy terapię indywidualną.

Terapia indywidualna to miejsce, by nazwać, czego Ci brakuje, i sprawdzić, czy poczucie samotności dotyczy tylko tego związku. Jeśli towarzyszy Ci od dawna i w różnych relacjach, opisują je teksty o deprywacji emocjonalnej i o poczuciu wyobcowania.

Pierwszym krokiem jest konsultacja. Przed terapią właściwą odbywa się średnio 3-4 konsultacje, zależnie od przypadku, a na ostatniej omawiamy kierunek terapii. Wizyta jest prywatna i nie jest refundowana z NFZ, a stawki podaje cennik.

Gdzie szukać pomocy w kryzysie?

Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112.

Gdy zagrożenia życia nie ma, ale potrzebujesz pilnej rozmowy, możesz zadzwonić na całodobową linię wsparcia dla dorosłych w kryzysie psychicznym pod numerem 800 70 2222 albo pod 116 123.

Jeśli poczucie osamotnienia łączy się ze strachem przed partnerem, przemocą lub kontrolą, zadzwoń na Niebieską Linię, 800 120 002, bezpłatnie i przez całą dobę. Terapia par nie jest wtedy pierwszym krokiem.

Bibliografia

  1. NHS, Get help with loneliness (Feeling lonely)
  2. Frye-Cox N., Yorgason J. B. (2026), Stress and loneliness in marriage: does loneliness moderate the effects of daily stress on marital satisfaction?, 1871430
  3. Akçıl S., Erdinç B. (2026), The mediating role of fragility of happiness in the association between marital loneliness and depression sensitivity: an actor-partner interdependence analysis, 1870144
  4. NICE (2022), Depression in adults: treatment and management, NG222, rozdział 1.7 Behavioural couples therapy for depression
  5. Sąd Okręgowy w Krakowie (gov.pl), Wsparcie dla osób w kryzysie emocjonalnym, psychicznym, samobójczym: 800 70 2222 i 116 123
  6. Ogólnopolskie Pogotowie dla Osób Doznających Przemocy Domowej „Niebieska Linia”, niebieskalinia.info

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie służy do samodzielnego rozpoznawania depresji. Rozpoznanie i decyzje o leczeniu należą do lekarza. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia zadzwoń pod 112. PsychoNovatis nie prowadzi leczenia psychiatrycznego ani farmakoterapii.

Często zadawane pytania

Czy samotność w związku zdarza się często?

Według NHS wiele osób czuje się samotnie w związku lub spędzając czas z przyjaciółmi i rodziną. Do poczucia samotności nie trzeba być samemu.

Czy samotność w związku to depresja?

Samotność w związku nie jest rozpoznaniem medycznym i nie oznacza depresji. NHS zaleca wizytę u lekarza, gdy niski nastrój trwa ponad 2 tygodnie albo gdy próby radzenia sobie samemu nie pomagają. Rozpoznanie depresji stawia lekarz.

Czy terapia par pomaga przy samotności w związku?

NICE zaleca rozważyć behawioralną terapię par u osób z depresją, gdy problemy w relacji mogą się do niej przyczyniać. Zalecenie dotyczy depresji, a nie samotności w związku jako takiej. W PsychoNovatis terapia par obejmuje pracę nad komunikacją i konfliktami oraz zaufaniem i bliskością.

Jak powiedzieć partnerowi, że czuję się samotnie?

Zacznij od zdania o swoim uczuciu, a nie o winie partnera, na przykład: „czuję się samotnie, kiedy wieczorem każde z nas siedzi z telefonem”. Takie zdanie opisuje Ciebie i daje drugiej osobie coś, na co może odpowiedzieć.

Co zrobić, gdy partner nie chce iść na terapię?

Terapia par wymaga zgody obojga partnerów. Gdy druga osoba nie chce przyjść, proponujemy terapię indywidualną.

Kiedy dzwonić pod 112?

Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, w tym przy myślach o odebraniu sobie życia połączonych z zamiarem. Gdy zagrożenia życia nie ma, ale potrzebujesz pilnej rozmowy, możesz zadzwonić pod 800 70 2222 albo 116 123.

Marcela Kwiecień

mgr Marcela Kwiecień

Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

Prowadzę terapię par, a jako jedyna w zespole badanie ADHD metodą wywiadu DIVA-5. W pracy łączę CBT z Terapią Skoncentrowaną na Rozwiązaniach.

Zobacz profil