Kryzys w związku: co mówią badania o spadku zadowolenia, kłótniach i terapii par

Co to jest kryzys w związku?

Kryzys w związku to potoczne określenie okresu, w którym zadowolenie z relacji wyraźnie spada. W literaturze naukowej o terapii par mówi się o parach doświadczających niezadowolenia z relacji, po angielsku „distressed couples” (Bradbury, Bodenmann, 2020). Skuteczność terapii par mierzy się zmianą zadowolenia ze związku oraz komunikacji i bliskości emocjonalnej (Roddy i in., 2020).

Kiedy w związku pojawia się pierwszy kryzys?

Badania nie mierzą kryzysu w związku, tylko zadowolenie ze związku, które obniża się po narodzinach pierwszego dziecka. Metaanaliza 37 badań wykazała niewielki spadek od ciąży do 11 miesięcy po porodzie (Mitnick i in., 2009). W badaniach trwających 12-14 miesięcy spadek był umiarkowany.

Metaanalizy różnią się w ocenie par, które nie zostały rodzicami (tabela). Nie wskazują momentu, w którym kryzys zaczyna się u konkretnej pary.

PsychoLogic

Tracisz zainteresowanie, gdy partner(ka) zaczyna się starać?

Ten sam temat w podcaście PsychoLogic

Wszystkie odcinki Subskrybuj kanał

Kto się dopomina, a kto wycofuje w kryzysie w związku?

Przy kryzysie w związku bada się między innymi wzorzec dopominania się i wycofania. Jedna osoba naciska, krytykuje, skarży się. Druga się wycofuje lub broni. W literaturze wzorzec nosi nazwę demand/withdraw. W badaniu 31 par małżeńskich obie osoby częściej się dopominały, gdy rozmowa dotyczyła zmiany, której same chciały (Christensen, Heavey, 1990).

Role zależały więc od tematu. Każda osoba częściej wycofywała się, gdy rozmowa dotyczyła zmiany, której chciał partner. W tej próbie mężczyźni byli ogółem bardziej wycofani niż kobiety, ale kobiety nie były ogółem bardziej dopominające się niż mężczyźni.

W badaniu 48 par spadek zadowolenia żon po 2,5 roku przewidywało wycofanie mężczyzn oraz wzorzec „kobieta się dopomina, mężczyzna wycofuje” w rozmowach o sprawach zgłoszonych przez kobiety (Heavey, Christensen, Malamuth, 1995).

Czy terapia par pomaga w kryzysie w związku?

Terapia par w kryzysie w związku ma w metaanalizie 58 badań z udziałem 2092 par duży wpływ na zadowolenie ze związku, a pary czekające na terapię nie poprawiły się istotnie. Terapia wpłynęła też na komunikację i bliskość emocjonalną, a poprawa w większości utrzymywała się w obserwacji po terapii.

Większe początkowe niezadowolenie wiązało się z większą poprawą (Roddy i in., 2020). Metaanaliza obejmowała wyłącznie pary różnej płci.

Według przeglądu z 2020 roku z terapii behawioralnej oraz skoncentrowanej na emocjach korzysta 60-80 procent par w kryzysie. Efekty są słabsze w praktyce klinicznej niż w badaniach kontrolowanych, a po zakończeniu terapii słabną u około połowy par (Bradbury, Bodenmann, 2020).

Wskazania do terapii par opisuje tekst Kiedy iść na terapię par. Zdradę w związku opisuje osobny tekst Zdrada w związku.

Jak przebiega terapia par w kryzysie w związku?

Terapia par w kryzysie w związku to sesje dla obojga partnerów, które trwają 50 minut. Terapeutka nie jest sędzią i nie staje po żadnej ze stron. Jej zadaniem jest pokazać mechanizm, który uruchamia się między wami, i pomóc go zmienić. Pilnuje też, żeby oboje mieli równą przestrzeń do mówienia.

Praca w PsychoNovatis przebiega w czterech etapach:

1. 1Faza diagnostyczna, czyli poznanie dynamiki relacji: średnio 3-4 spotkania, zależnie od przypadku.
2. 2Praca nad wzorcami komunikacji i rozwiązywaniem konfliktów.
3. 3Odbudowa zaufania, bliskości i wzajemnego zrozumienia potrzeb.
4. 4Faza utrwalania wypracowanych zmian.

Czy kryzys w związku rodziców wpływa na dzieci?

Konflikt rodziców w kryzysie w związku wpływa na dzieci, a skutki zależą od sposobu prowadzenia konfliktu: od milczenia po przemoc. Przegląd Harolda i Sellers z 2018 roku wymienia wyniki emocjonalne, behawioralne, społeczne i szkolne dzieci oraz ich późniejsze relacje. Skutki dotyczą także dzieci rodziców, którzy już nie mieszkają razem.

Co zrobić, gdy w kryzysie w związku pojawia się przemoc?

Jeśli w kryzysie w związku pojawia się przemoc, zadzwoń na Niebieską Linię pod numer 800 120 002, bezpłatny telefon czynny przez całą dobę. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoń pod numer 112. Niebieska Linia udziela konsultacji telefonicznych oraz mailowo lub listownie. Nie prowadzi spotkań indywidualnych.