Zdrada w związku: reakcja, etapy po ujawnieniu i wyniki terapii par

Szybka odpowiedź

Zdrada w związku może wywołać objawy stresu pourazowego: w badaniu 73 młodych dorosłych 45,2 procent zgłosiło objawy wskazujące na prawdopodobny zespół stresu pourazowego związany ze zdradą. Pary po zdradzie zaczynały terapię par z większym obciążeniem, ale pół roku po jej końcu nie różniły się statystycznie od pozostałych par.

Objawy stresu pourazowego po zdradzie zgłosiło 45,2 procent z 73 młodych dorosłych w nieformalnych związkach, a przegląd systematyczny z 2025 roku stwierdził, że wyniki nie były spójne we wszystkich badaniach.
Wywiady z osobami po zdradzie w małżeństwie opisały trzy etapy po ujawnieniu: emocjonalną kolejkę górską, moratorium i widoczne próby budowania zaufania.
W badaniu 145 par ze zdradą i 385 par bez zdrady pary po zdradzie zaczynały terapię z większym niezadowoleniem, ale pół roku po jej końcu nie różniły się statystycznie od pozostałych.

Badania opisują zdradę w związku jako doświadczenie, które może wywołać objawy stresu pourazowego. Skutki terapii par po zdradzie bada się w pracach od sześciu par po 145 par w badaniu z Niemiec i Austrii.

Ten artykuł należy do przewodnika Terapia par.

Czy reakcja na zdradę w związku przypomina traumę?

Po zdradzie w związku mogą pojawić się objawy stresu pourazowego: w badaniu 73 młodych dorosłych po zdradzie w nieformalnym związku 45,2 procent zgłosiło objawy wskazujące na prawdopodobny zespół stresu pourazowego związany ze zdradą. Objawy te wiązały się z objawami depresji (Roos i in., 2019).

Badanie objęło wyłącznie osoby niebędące w małżeństwie, ze średnią wieku około 19 lat, które doświadczyły zdrady w ciągu ostatnich pięciu lat. Przegląd Earle i in. (2025) objął dziewięć prac o stresorach w relacjach intymnych. Dwie dotyczyły zdrady. Zdrada może według niego prowadzić do istotnych klinicznie objawów stresu pourazowego, ale wyniki nie były spójne we wszystkich badaniach.

Lonergan i in. (2021) przeprowadzili wywiady z 13 osobami zdradzonymi, które ukończyły badanie kliniczne nowego leczenia zaburzenia adaptacyjnego po zdradzie. Uczestnicy opisali zdradę jako szokującą i destabilizującą. Trudno im było zrozumieć siłę własnych reakcji. Wyjaśnienie ich w ramach traumy i PTSD przyniosło poczucie jasności, potwierdzenia i ulgi.

Dlaczego ludzie zdradzają w związku?

Do zdrady w obecnym związku przyznało się 23,2 procent mężczyzn i 19,2 procent kobiet w badaniu 918 osób w monogamicznych związkach (Mark i in., 2011). Za zdradę badacze uznali kontakt seksualny z kimś innym niż partner. Mógł on zagrozić związkowi lub go zranić.

U obu płci ze zdradą wiązały się cechy osobowości seksualnej. Chodzi o skłonność do pobudzenia i hamowania seksualnego. U kobiet dodatkowo wiązały się z nią niskie szczęście w związku i niska zgodność postaw oraz wartości seksualnych. Zmienne demograficzne, na przykład stan cywilny czy religijność, miały mniejsze znaczenie. Model wyjaśniał 17 procent zmienności u mężczyzn i 21 procent u kobiet.

Metaanaliza Ghiasi i in. (2024) objęła 17 badań z udziałem 13 666 osób. Wyższy poziom lęku i unikania w przywiązaniu wiązał się w niej ze zdradą w małżeństwie (r = 0,18). Wyniki dotyczą grup, nie przyczyn konkretnej zdrady.

PsychoLogic

„Nie chcę być ciężarem”: samotność seniorów, której często nie zauważamy

Wszystkie odcinki

Jakie etapy następują po ujawnieniu zdrady?

Wywiady z osobami po zdradzie w małżeństwie opisały trzyetapowy proces po ujawnieniu. Zaczyna się od emocjonalnej kolejki górskiej. Potem następuje moratorium. Dopiero po nim widoczne są próby budowania zaufania (Olson i in., 2002). To badanie jakościowe oparte na pogłębionych wywiadach.

Badanie z 2026 roku objęło 1151 osób, które zdradziły, i 2278 osób zdradzonych, korzystających z treści o odbudowie po zdradzie. Droga do pozostania w związku nie była liniowa ani jednakowa: bywała krótka i prosta albo długa i zawiła (Nickerson i in., 2026). Badani korzystali z treści o odbudowie po zdradzie, więc nie reprezentują wszystkich par po zdradzie.

Czy terapia par pomaga po zdradzie w związku?

Terapia par po zdradzie w związku dała w badaniu 145 par poprawę. Pary ze zdradą zaczynały terapię z większym niezadowoleniem i objawami depresji. Pół roku po jej końcu nie różniły się statystycznie od par bez zdrady (Atkins i in., 2010). Porównano je z 385 parami, które zgłosiły się z innych powodów.

Mniejsze badania pokazały podobny kierunek zmian (tabela). Wyniki dotyczą grup par i nie dają gwarancji dla konkretnego związku.

Badanie	Liczba par	Wynik po terapii
Gordon i in. (2004), terapia zintegrowana	6	Większość par była mniej obciążona emocjonalnie i małżeńsko, a zdradzeni partnerzy zgłaszali większe przebaczenie
Atkins i in. (2010), terapia par w Niemczech i Austrii	145 ze zdradą, 385 bez zdrady	Pary ze zdradą zaczynały z większym niezadowoleniem i objawami depresji, a pół roku po terapii nie różniły się statystycznie od pozostałych
Peluso i in. (2026), terapia metodą Gottmana	35	Istotna statystycznie poprawa u obojga partnerów między początkiem a końcem terapii

Jak przebiega terapia par po zdradzie w PsychoNovatis?

Zdrada należy do trudności, z którymi pary zgłaszają się na terapię par w PsychoNovatis. Sesje trwają 50 minut, a przychodzicie na nie oboje. Pierwsze spotkania, średnio 3-4 zależnie od przypadku, to faza diagnostyczna. Dalsza praca obejmuje odbudowę zaufania. Dotyczy też bliskości i wzajemnego zrozumienia potrzeb.

Terapeutka nie decyduje, czy zostać razem: decyzja należy do partnerów. Jeśli tylko jedno z was chce przyjść, można zacząć od terapii indywidualnej, w której też da się pracować nad relacją. Opis usługi znajdziesz na stronie Terapia par, a o kryzysie w związku pisze osobny tekst Kryzys w związku.

Terapia par Kryzys w związku

Co zrobić, gdy reakcja na zdradę jest bardzo silna?

Po zdradzie silne objawy, które utrzymują się albo utrudniają codzienne funkcjonowanie, są powodem do konsultacji psychologicznej. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod numer 112. Gdy zagrożenia życia nie ma, ale potrzebujesz pilnej pomocy, jedź na izbę przyjęć lub SOR albo zadzwoń na całodobową linię wsparcia 800 70 2222. Szersze zasady opisuje tekst Kryzys psychiczny: gdzie szukać pomocy.

Kryzys psychiczny: gdzie szukać pomocy

Bibliografia

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie służy do samodzielnej oceny własnych objawów. Ocena objawów wymaga rozmowy ze specjalistą, a formalne rozpoznanie medyczne i decyzje o leczeniu należą do lekarza. Wyniki badań dotyczą grup, nie przesądzają o sytuacji konkretnej pary. PsychoNovatis nie prowadzi leczenia psychiatrycznego ani farmakoterapii.

Często zadawane pytania

Ile trwa odbudowa po zdradzie?

Badania, które przywołujemy w tym tekście, nie podają jednego czasu odbudowy. W badaniu z 2026 roku droga do pozostania w związku po zdradzie nie miała jednego przebiegu: bywała krótka i prosta albo długa i zawiła.