- Baza wiedzy
- Terapia rodzinna online: czy działa i jak przebiega

Autor
Magdalena Pliżga-Szwajgier
Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)

W artykule
- Czy terapia rodzinna online działa?
- Dla jakich problemów rodzin są dane o terapii online?
- Jakie ograniczenia mają badania o terapii rodzinnej online?
- Czy terapia rodzinna online rozwiązuje problem dojazdu i terminów?
- Kto może wziąć udział w terapii rodzinnej online?
- Kiedy terapia rodzinna online nie wystarcza?
- Co zrobić dziś, żeby zacząć terapię rodzinną online?
- Bibliografia
- Często zadawane pytania
Terapia rodzinna online: czy działa i jak przebiega
Spis treści
- 01Czy terapia rodzinna online działa?
- 02Dla jakich problemów rodzin są dane o terapii online?
- 03Jakie ograniczenia mają badania o terapii rodzinnej online?
- 04Czy terapia rodzinna online rozwiązuje problem dojazdu i terminów?
- 05Kto może wziąć udział w terapii rodzinnej online?
- 06Kiedy terapia rodzinna online nie wystarcza?
- 07Co zrobić dziś, żeby zacząć terapię rodzinną online?
- 08Bibliografia
- 09Często zadawane pytania
Czy terapia rodzinna online działa?
Terapia rodzinna online dała w analizie wielu badań wyniki równoważne spotkaniom stacjonarnym przy problemach z zachowaniem dzieci i przy depresji rodzica. Rodziny, które ją miały, radziły sobie też lepiej niż te, które dostały zwykłą opiekę, materiały do czytania albo czekały w kolejce.
Przegląd wszystkich badań, obejmujący także inne wyniki dotyczące relacji i zdrowia psychicznego, wskazał ten sam kierunek. Autorzy oceniają dowody skuteczności terapii rodzinnej online jako umiarkowane do silnych.
Dla jakich problemów rodzin są dane o terapii online?
Dane z porównań terapii online i stacjonarnej dotyczą dwóch obszarów: problemów z zachowaniem dzieci i depresji rodzica. W obu wyniki były równoważne, więc rodzina, która wybiera ekran zamiast gabinetu, nie traci na skuteczności. Dotyczy to jednak tych dwóch obszarów, a nie każdego problemu rodzinnego.
Dla innych problemów rodzin przegląd wskazuje ten sam kierunek, ale takiego porównania nie policzono. Nie oznacza to, że terapia online przy innych trudnościach nie działa, tylko że brakuje na to twardych danych.
Jakie ograniczenia mają badania o terapii rodzinnej online?
Badania nad terapią rodzinną online mają ograniczenia: wytyczne towarzystw zawodowych opierały się na założeniach, bo brakowało powtórzonych dowodów. Skupiały się głównie na sprawach organizacyjnych, a mało na samym procesie, czyli na tym, jak pracuje się z rodziną przez ekran.
Doświadczeni terapeuci rodzinni opisali warunki, w których online poprawia zaangażowanie rodziny. Wskazali też zastrzeżenia: budowanie relacji i ograniczanie ryzyka wymagają dostosowania pracy. Autorzy przeglądów zalecają dalsze badania, które porównają wyniki terapii zależnie od formy spotkań.
Czy terapia rodzinna online rozwiązuje problem dojazdu i terminów?
Opieka na odległość łagodzi część barier, które utrudniają rodzinom terapię w gabinecie, na przykład brak opieki nad dziećmi i trudności z ustaleniem wspólnego terminu. Dla rodziny, w której każdy ma inny grafik, spotkanie z różnych miejsc bywa jedyną możliwością, żeby zebrać się razem.
Przegląd o terapii par i rodzin przez telezdrowie opisuje też kwestie etyczne i praktyczne tej formy. Opiera się na przykładach z praktyki klinicznej, a nie na badaniu skuteczności.
Kto może wziąć udział w terapii rodzinnej online?
W terapii rodzinnej online może wziąć udział cała rodzina albo jej część, bo nie każdy musi być na każdym spotkaniu. Skład ustalasz z terapeutą, a rodzice mogą przyjść bez dzieci, gdy sprawa dotyczy ich ról albo gdy dziecko nie chce uczestniczyć.
Terapeuci rodzin najczęściej pracują w gabinecie z więcej niż jednym członkiem rodziny. Prowadzą też sesje indywidualne oraz osobne spotkania, na przykład z rodzicami bez dzieci, gdy jest to właściwe. Długość i format ustalają wspólnie terapeuta i rodzina.
Kiedy terapia rodzinna online nie wystarcza?
Przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112, a przy przemocy w rodzinie pod Niebieską Linię, 800 120 002, bezpłatnie przez całą dobę: terapia online nie jest pomocą w nagłym zagrożeniu. Gdy zagrożenia życia nie ma, a potrzebujesz pilnej rozmowy, zadzwoń pod 800 70 2222 albo zgłoś się na SOR lub do izby przyjęć.
Co zrobić dziś, żeby zacząć terapię rodzinną online?
Pierwszy krok do terapii rodzinnej online to ustalenie w rodzinie, kto weźmie udział w pierwszym spotkaniu, i wybór terapeuty, który prowadzi sesje przez ekran. Zanim zaczniecie, warto zapytać terapeutę, jak buduje relację z rodziną na odległość i jak postępuje, gdy pojawia się ryzyko.
- 1Zapytaj w rodzinie, kto chce przyjść na pierwsze spotkanie.
- 2Wybierz terapeutę, który prowadzi terapię rodzinną online.
- 3Przed pierwszą sesją zapytaj, jak terapeuta dba o bezpieczeństwo rozmów i co robi, gdy pojawia się ryzyko.
- 4Po pierwszych spotkaniach ocencie razem, czy ta forma Wam odpowiada.
Bibliografia
- McLean SA i in. (2021), Exploring the Efficacy of Telehealth for Family Therapy Through Systematic, Meta-analytic, and Qualitative Evidence, Clinical Child and Family Psychology Review 24, 244-266
- Wrape ER, McGinn MM (2019), Clinical and Ethical Considerations for Delivering Couple and Family Therapy via Telehealth, Journal of Marital and Family Therapy 45, 296-308
- European Family Therapy Association, What is family therapy
- Ministerstwo Zdrowia, gov.pl, Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną (05.12.2024)
- Niebieska Linia, Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani psychologiem. Rozpoznanie medyczne i decyzje o leczeniu należą do lekarza. Terapia online nie jest pomocą w nagłym zagrożeniu: przy zagrożeniu życia dzwoń pod numer 112.
Często zadawane pytania
Czy terapia rodzinna online jest tak skuteczna jak stacjonarna?
W analizie wielu badań wyniki były równoważne przy problemach z zachowaniem dzieci i przy depresji rodzica. Dla innych problemów rodzin takiego porównania nie policzono.
Czy w terapii rodzinnej online muszą uczestniczyć wszyscy członkowie rodziny?
Nie. Na spotkania może przyjść cała rodzina albo jej część.
Czy na terapię rodzinną online mogą przyjść sami rodzice?
Mogą. Terapeuci rodzin prowadzą też osobne spotkania, na przykład z rodzicami bez dzieci.
Jakie bariery łagodzi terapia rodzinna online?
Przegląd o telezdrowiu wymienia brak opieki nad dziećmi i trudności z ustaleniem terminu.
Czy terapia rodzinna online jest dobrym wyborem przy przemocy w rodzinie?
Przy przemocy pierwsze jest bezpieczeństwo, a dopiero potem wybór formy terapii: przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112, a w sprawie przemocy pod Niebieską Linię, 800 120 002.

mgr Marcela Kwiecień
Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)
Prowadzę terapię par, a jako jedyna w zespole badanie ADHD metodą wywiadu DIVA-5. W pracy łączę CBT z Terapią Skoncentrowaną na Rozwiązaniach.
Tekst napisała Magdalena Pliżga-Szwajgier.



