Kiedy do psychiatry: sygnały pilne i takie, przy których umawiasz wizytę

Kiedy iść do psychiatry?

Do psychiatry idź, gdy objawy psychiczne trwają tygodniami albo utrudniają pracę, związek lub sen. Przy głosach lub urojeniach idź od razu. Psychiatra jest lekarzem. Rozpoznaje zaburzenia psychiczne oraz decyduje o leczeniu, także lekami. Najpilniejsze są zagrożenie życia i objawy psychozy, pozostałe sygnały pozwalają umówić wizytę.

Tabela nie służy do stawiania sobie rozpoznania. Ocenę objawów prowadzi lekarz.

Czy myśli samobójcze to powód, by iść do psychiatry?

Myśli samobójcze są powodem do pilnego kontaktu z lekarzem, także z psychiatrą, a przy bezpośrednim zagrożeniu życia do telefonu pod 112. NHS radzi osobie, której trudno porozmawiać z bliskimi, żeby zadzwoniła do lekarza w sprawie pilnej wizyty. Przy poważnym skrzywdzeniu się albo przeczuciu, że za chwilę do tego dojdzie, wzywa się pomoc alarmową.

Wytyczne NICE dla lekarzy zalecają pilne skierowanie do specjalistycznej opieki przy znacznym, bezpośrednim ryzyku dla siebie lub innych (rekomendacja 1.2.9). Przy ocenie ryzyka samobójczego zalecają rozważyć skierowanie do specjalistów (rekomendacja 1.2.12). Leczenia depresji nie wstrzymuje się z powodu ryzyka. To zalecenie dla lekarzy.

PsychoLogic

Jesienna chandra czy depresja sezonowa?

Wszystkie odcinki Subskrybuj kanał

Czy głosy i urojenia to powód, by iść do psychiatry?

Głosy, których nikt inny nie słyszy, oraz silne przekonania, których inni nie podzielają, to objawy psychozy, przy których NHS zaleca natychmiastową wizytę u lekarza, a rozpoznanie stawia lekarz psychiatra. NHS opisuje też zaburzone myślenie i mowę: myśli napływają bardzo szybko, więc mowa staje się chaotyczna.

NHS wskazuje, że wczesne leczenie może być skuteczniejsze. Lekarz kieruje do specjalisty zdrowia psychicznego. Czas ma znaczenie. NICE zaleca skierowanie do specjalistycznych służb przy depresji z objawami psychotycznymi (rekomendacja 1.12.1). Gdy objawy stwarzają ryzyko dla osoby, dzwonisz pod 112.

Kiedy smutek i brak energii to sprawa dla psychiatry?

Smutek, który utrzymuje się tygodniami lub miesiącami, a nie kilka dni, to powód do wizyty u lekarza, także u psychiatry. NHS wymienia trwałe poczucie nieszczęścia i beznadziei oraz utratę zainteresowania dawnymi przyjemnościami. Do objawów fizycznych należą stałe zmęczenie i gorszy sen.

Zauważenie tych objawów nie jest rozpoznaniem, bo depresję rozpoznaje lekarz. NICE zaleca lekarzowi omówić z pacjentem wcześniejsze okresy podwyższonego nastroju, aby ustalić, czy depresja może być częścią choroby dwubiegunowej (rekomendacja 1.2.7).

Czy skrajne zmiany nastroju wymagają wizyty u psychiatry?

Skrajne zmiany nastroju, które trwają długo albo wpływają na codzienne życie, to według NHS powód do wizyty u lekarza, który przy podejrzeniu zaburzenia dwubiegunowego kieruje do psychiatry. Wysoki nastrój obejmuje między innymi mniejszą potrzebę snu oraz szybkie myśli. Do objawów należy też impulsywność, na przykład wydawanie dużych sum.

Leczenie obejmuje leki stabilizujące nastrój oraz terapię rozmową, na przykład CBT. Leków nie przerywasz bez zalecenia lekarza, nawet gdy czujesz się lepiej. Jeśli leczenie nie pomaga, wracasz do lekarza prowadzącego.

PsychoLogic

Czy czujesz niepokój nawet wtedy, gdy nic się nie dzieje?

Jak umówić się do psychiatry bez skierowania?

Do lekarza psychiatry w trybie ambulatoryjnym umawiasz się samodzielnie, bo skierowanie nie jest potrzebne. Tak wskazuje pacjent.gov.pl, także dla centrów zdrowia psychicznego. Poradnia zdrowia psychicznego oferuje poradę i diagnozę lekarza psychiatry. Bez skierowania można też zgłosić się w celu leczenia uzależnienia lub współuzależnienia.

1. 1Sprawdź, czy w miejscu Twojego zamieszkania działa centrum zdrowia psychicznego. Jeśli tak, zgłoś się do jego punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego. Osoby pełnoletnie nie muszą się wcześniej rejestrować.
2. 2W przypadkach pilnych termin w centrum ma być ustalony nie później niż 72 godziny od zgłoszenia.
3. 3Jeśli centrum nie działa na Twoim obszarze, umów się na poradę psychiatry w poradni zdrowia psychicznego.
4. 4Przy bezpośrednim zagrożeniu życia nie umawiaj wizyty, tylko dzwoń pod 112.

Czy przed psychiatrą trzeba iść do psychologa albo lekarza rodzinnego?

Przed wizytą u psychiatry nie musisz iść do psychologa ani do lekarza rodzinnego, bo skierowanie do lekarza psychiatry w trybie ambulatoryjnym nie jest potrzebne. Konsultacja psychologiczna w PsychoNovatis służy do oceny objawów i wyboru dalszej drogi. Psycholog zaleca konsultację psychiatryczną, gdy widzi do niej wskazania, a nie z automatu.

Psychiatry w zespole nie ma, a farmakoterapia odbywa się poza placówką. Różnice między tymi dwiema ścieżkami porównuje osobny tekst.

Co przygotować na wizytę u psychiatry?

Na wizytę u psychiatry przygotuj informacje o tematach, które według NICE lekarz omawia z pacjentem przy ocenie depresji. NICE wymienia te tematy w zaleceniu o ocenie depresji (rekomendacja 1.2.7) i dotyczą one historii zdrowotnej i życiowej pacjenta. Dobrze zapisać je przed wizytą, na przykład w telefonie:

• wcześniejsze epizody depresji oraz inne zaburzenia psychiczne lub choroby
• wcześniejsze okresy podwyższonego nastroju
• dotychczasowe leczenie i to, jak na nie reagowałaś lub reagowałeś
• stresujące lub traumatyczne wydarzenia z ostatniego czasu albo z przeszłości
• leki, które przyjmujesz

Jak zacząć w PsychoNovatis i gdzie szukać pomocy w kryzysie?

Jeśli nie wiesz, czy to sprawa dla psychiatry, w PsychoNovatis zaczynasz od konsultacji psychologicznej, a po niej prowadzimy terapię w nurcie poznawczo-behawioralnym. Przed terapią właściwą odbywają się średnio 3-4 konsultacje, zależnie od przypadku. Sesja trwa 50 minut. Spotykamy się w Lublinie albo online przez Medfile i ZnanyLekarz.

Przyjmujemy dorosłych i młodzież od 15 roku życia. Psychoterapię prowadzą psycholożki i psychoterapeutki w trakcie szkolenia. Stawki znajdziesz w cenniku, a specjalistki na stronie zespołu.

Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112. Bez takiego zagrożenia, gdy objawy są ostre, zgłoś się na izbę przyjęć lub SOR. Gdy potrzebujesz pilnej rozmowy, działa całodobowa linia wsparcia 800 70 2222. Szersze wskazówki opisuje osobny tekst o kryzysie psychicznym.