Autor
Martyna Jakubiszak
Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)
Terapia online czy stacjonarna: co mówią badania i jak wybrać
Psychoterapia przez wideo i internetowe programy terapeutyczne zostały porównane z terapią w gabinecie w kilku metaanalizach. Wyniki dotyczą skuteczności, a nie wygody. Odległość od gabinetu, czas na dojazd i miejsce do rozmowy ocenisz samodzielnie.
Ten artykuł należy do przewodnika Terapia online.
Czy terapia online jest tak samo skuteczna jak stacjonarna?
Metaanaliza badań z losowym doborem wykazała, że psychoterapia depresji prowadzona przez wideo daje wyniki porównywalne z psychoterapią w gabinecie (g = 0,04; przedział ufności od -0,12 do 0,20). Odsetek osób, które przerwały leczenie, nie różnił się istotnie. Autorzy wnioskują, że terapia przez wideo może być skuteczną alternatywą dla spotkań w gabinecie przy objawach depresji (Giovanetti i in., 2022).
Redukcja objawów w 12 badaniach o psychoterapii przez wideo była według drugiej metaanalizy nie gorsza niż w gabinecie (SMD = -0,03). Wszystkie 12 prac opisało dobre wyniki leczenia (Norwood i in., 2018).
Odrębna metaanaliza objęła 20 badań z udziałem 1418 osób, które otrzymywały internetowy program terapii poznawczo-behawioralnej ze wsparciem terapeuty albo tę terapię w gabinecie. Nie wykazała różnicy (g = 0,05). Autorzy zastrzegają, że dla większości pojedynczych zaburzeń porównań jest jeszcze mało (Carlbring i in., 2018).
Czy przez ekran można zbudować dobrą więź z terapeutą?
Więź terapeutyczna przy psychoterapii przez wideo nie została w metaanalizie 12 badań wykazana jako równoważna z więzią w gabinecie: różnica wyniosła -0,30 odchylenia standardowego i nie była istotna statystycznie. Przedział ufności (od -0,67 do 0,07) sięgał poza przyjęty margines równoważności (-0,50), więc badanie nie rozstrzyga tej kwestii (Norwood i in., 2018).
Wszystkie 12 prac opisało jednak dobrą więź między terapeutą a pacjentem.
PsychoLogic
Terapia poznawczo-behawioralna: czyli CBT bez tajemnic
Ten sam temat w podcaście PsychoLogic
Czym różni się terapia przez wideo od programu internetowego?
Badania opisują dwa rodzaje terapii zdalnej: sesje z terapeutą przez wideo oraz internetowy program terapii poznawczo-behawioralnej prowadzony ze wsparciem terapeuty. Sesja przez wideo jest spotkaniem w czasie rzeczywistym, tylko przeniesionym na ekran. Program internetowy to materiały i ćwiczenia, a terapeuta wspiera ich wykonywanie.
Przegląd z 2019 roku stwierdza, że internetowa terapia poznawczo-behawioralna ze wsparciem terapeuty jest skuteczniejsza niż oczekiwanie na leczenie w zaburzeniach lękowych i w depresji. Wykazuje też tendencję do skuteczności porównywalnej z terapią w gabinecie (Andersson i in., 2019).
Sesje online w PsychoNovatis są spotkaniami przez wideo, a nie programem internetowym. Odbywają się przez szyfrowane połączenie w systemach Medfile i ZnanyLekarz.
Od czego zależy wybór terapii: online czy stacjonarnie?
Poza wynikami badań o wyborze między terapią online a stacjonarną decydują odległość od gabinetu oraz czas na dojazd, a także miejsce do rozmowy. Sesja trwa 50 minut w obu formach. Sesja online wymaga urządzenia z dostępem do internetu i spokojnego miejsca. Przebieg sesji online opisuje osobny tekst.
| Twoja sytuacja | Co to oznacza dla wyboru |
|---|---|
| Gabinet jest daleko albo dojazd zajmuje dużo czasu | Sesja online trwa tyle samo, a dojazd odpada |
| W domu nie masz miejsca, w którym nikt Ci nie przerwie | Sesja online wymaga takiego miejsca, więc wybierz gabinet |
| Chcesz poznać specjalistkę w gabinecie | Przy rezerwacji wybierasz lokalizację: sesję online, gabinet na Wrotkowie albo gabinet w Śródmieściu |
Czego badania nad terapią online jeszcze nie rozstrzygają?
Autorzy metaanaliz sami wskazują ograniczenia: dla większości pojedynczych zaburzeń porównań terapii zdalnej z terapią w gabinecie jest mało. Pozostałe luki dotyczą więzi z terapeutą oraz wyboru formy dla konkretnej osoby, a także działań niepożądanych. Wyniki opisują średnie w grupach, a nie pojedynczą osobę.
- więź terapeutyczna przy psychoterapii przez wideo: nie wykazano równoważności z gabinetem (Norwood i in., 2018)
- wybór formy: autorzy metaanalizy z 2022 roku piszą o potrzebie dalszych badań, które ustalą, komu pomaga bardziej która forma (Giovanetti i in., 2022)
- internetowe programy terapeutyczne: znacząca mniejszość osób doświadcza działań niepożądanych, a odsetek pogorszeń jest podobny jak przy terapii w gabinecie i niższy niż w grupach kontrolnych (Andersson i in., 2019)
Jak umówić terapię online lub stacjonarną w PsychoNovatis?
PsychoNovatis prowadzi psychoterapię w dwóch gabinetach w Lublinie oraz online przez wideo. Gabinety są na Wrotkowie i w Śródmieściu. Sesje online odbywają się przez szyfrowane połączenie w systemach Medfile i ZnanyLekarz, a sesja trwa 50 minut niezależnie od formy. Przyjmujemy dorosłych oraz młodzież od 15. roku życia.
Przed terapią właściwą odbywa się średnio 3 do 4 konsultacji, zależnie od przypadku. Wizyta jest prywatna i nie jest refundowana z NFZ, a stawki znajdziesz w cenniku.
Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112. Drogi pomocy w kryzysie opisuje osobny tekst.
Bibliografia
- Giovanetti A. K., Punt S. E. W., Nelson E. L., Ilardi S. S. (2022), Teletherapy Versus In-Person Psychotherapy for Depression: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials, Telemedicine and e-Health 28(8), 1077-1089
- Norwood C., Moghaddam N. G., Malins S., Sabin-Farrell R. (2018), Working alliance and outcome effectiveness in videoconferencing psychotherapy: A systematic review and noninferiority meta-analysis, Clinical Psychology & Psychotherapy 25(6), 797-808
- Carlbring P., Andersson G., Cuijpers P., Riper H., Hedman-Lagerlöf E. (2018), Internet-based vs. face-to-face cognitive behavior therapy for psychiatric and somatic disorders: an updated systematic review and meta-analysis, Cognitive Behaviour Therapy 47(1), 1-18
- Andersson G., Titov N., Dear B. F., Rozental A., Carlbring P. (2019), Internet-delivered psychological treatments: from innovation to implementation, World Psychiatry 18(1), 20-28
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z psychologiem ani lekarzem. Wybór formy terapii warto ustalić podczas konsultacji. Psychoterapia nie zastępuje pomocy w nagłym zagrożeniu życia: w takiej sytuacji zadzwoń pod 112.
Często zadawane pytania
Czy terapia online jest równie skuteczna przy każdym problemie?
Badania tego nie rozstrzygają. Metaanaliza Giovanettiego dotyczy depresji, a metaanaliza Carlbringa obejmuje różne zaburzenia, ale jej autorzy zaznaczają, że dla większości pojedynczych zaburzeń porównań jest mało.
Co oznacza wynik g = 0,04 w badaniach?
Wskaźnik g mierzy wielkość różnicy między dwiema formami terapii w odchyleniach standardowych. Wartość bliska zera, jak 0,04 czy 0,05, oznacza praktycznie brak różnicy między terapią zdalną a terapią w gabinecie.
Przez jakie programy prowadzicie sesje online?
Sesje online prowadzimy przez wideo, w szyfrowanym połączeniu w systemach Medfile i ZnanyLekarz. Nie korzystamy z ogólnodostępnych komunikatorów. Sesja trwa 50 minut.
Czy w terapii online może dojść do pogorszenia?
Przegląd z 2019 roku o internetowej terapii poznawczo-behawioralnej opisuje znaczącą mniejszość osób z działaniami niepożądanymi. Odsetek pogorszeń był podobny jak przy terapii w gabinecie i niższy niż w grupach kontrolnych. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
Czy psychoterapia pomoże w nagłym kryzysie?
Psychoterapia to regularna praca, a nie pomoc w nagłym zagrożeniu życia. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112. Gdy zagrożenie nie jest bezpośrednie, zgłoś się na SOR lub do izby przyjęć albo zadzwoń na całodobową linię wsparcia 800 70 2222.
mgr Martyna Jakubiszak
Psycholog, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (wts.)
Trauma i kryzys emocjonalny to obszary szczególnie bliskie mojej pracy. Pomagam, gdy dotychczasowe sposoby radzenia sobie przestają wystarczać.
