Nagrywanie sesji terapeutycznej: co mówi prawo i jak zapytać terapeutę

Czy pacjent może nagrać sesję terapeutyczną?

Jeśli chcesz nagrać sesję dla siebie, zapytaj terapeutę przed spotkaniem o zasady nagrywania i powiedz, do czego potrzebujesz zapisu. To rada praktyczna, bo żaden przepis nie mówi wprost o nagrywaniu sesji, a rozmowa dotyczy danych o zdrowiu, dóbr osobistych obu stron i tajemnicy zawodowej.

Możesz powiedzieć: „Chcę wracać do ustaleń między sesjami. Czy możemy omówić nagrywanie spotkań na mój własny użytek?”. Rzecznik Praw Pacjenta odpowiada w sprawie wizyty u lekarza, że nagrywanie rozmowy nie jest zabronione, ale lekarza należy uprzedzić. Ta odpowiedź dotyczy lekarza, a nie psychologa czy psychoterapeuty.

Kodeks karny karze zakładanie lub używanie urządzenia do uzyskania informacji, do której sprawca nie jest uprawniony, więc liczy się to, czy masz prawo do uzyskanej informacji, a nie sam fakt nagrywania. Czy konkretne nagranie mieści się w tym uprawnieniu, rozstrzyga sąd.

Kodeks cywilny chroni dobra osobiste, czyli także Twoje i terapeuty: zdrowie, cześć, wizerunek. Przy nagraniu wideo utrwala się wizerunek, a samo uprzedzenie o nagrywaniu nie rozstrzyga, komu wolno później udostępnić zapis. Dlatego te zasady uzgodnij z terapeutą przed pierwszym nagraniem.

Po co nagrywać sesję terapeutyczną i kto ją słucha?

Nagranie służy zwykle dwóm celom: pacjent odsłuchuje je między spotkaniami, żeby lepiej zapamiętać ustalenia, a terapeuta omawia je na superwizji, czyli na spotkaniu z bardziej doświadczonym kolegą po fachu. W ośrodku, gdzie nagrywano sesje rutynowo, 90 procent pacjentów deklarowało słuchanie nagrań między sesjami.

Pacjenci i terapeuci widzieli zaletę w lepszym zapamiętywaniu treści sesji, a wady w kwestiach praktycznych i skrępowaniu. Terapeuci częściej niż pacjenci obawiali się, że odsłuchiwanie będzie dla pacjenta przykre. To wyniki ankiety z jednego ośrodka terapii zaburzeń lękowych, więc pokazują deklaracje i opinie, a nie skuteczność nagrywania.

Odsłuchanie nagrania w domu jako przypomnienia ustaleń to cel osobisty i RODO go nie obejmuje. Udostępnianie nagrania innym osobom to już inna sytuacja.

PsychoLogic

„Nie chcę żyć”: co powiedzieć, gdy słyszysz to od swojego dziecka?

Wszystkie odcinki Subskrybuj kanał

Czy nagrywanie sesji zawsze wymaga zgody?

RODO zalicza dane o zdrowiu, także psychicznym, do kategorii szczególnych, których przetwarzanie jest zakazane, chyba że zachodzi jeden z wyjątków. Wyraźna zgoda w konkretnym celu jest jednym z nich, ale nie jedynym, więc warto zapytać, na jakiej podstawie ktoś proponuje nagrywanie.

Zapis sesji psychoterapii zawiera takie informacje. Inny wyjątek dotyczy przetwarzania niezbędnego do zapewnienia opieki zdrowotnej i leczenia przez osobę objętą tajemnicą zawodową. Który wyjątek obejmuje konkretne nagranie, zależy od jego celu i od tego, kto nagrywa.

Praktyczne pytania do terapeuty brzmią więc: w jakim celu nagrywa się sesje i na jakiej podstawie.

Jaka ma być zgoda na nagrywanie sesji terapeutycznej?

Zgoda, na której opiera się nagranie, musi być dobrowolna, konkretna, świadoma i jednoznaczna. Możesz ją wycofać w dowolnym momencie, równie łatwo jak ją wyrazić, nawet po wielu sesjach. Wycofanie działa od tej chwili i nie zmienia legalności nagrań zrobionych wcześniej.

Czy musisz się zgodzić? Jeśli ktoś uzależnia rozpoczęcie terapii od zgody na nagrywanie, możesz zapytać, dlaczego nagranie jest niezbędne do wykonania usługi, bo przy ocenie dobrowolności zgody liczy się to, czy usługa nie jest od niej uzależniona bez potrzeby.

Czy tajemnica psychologa obejmuje nagranie sesji?

Tak. Ustawa o zawodzie psychologa nakłada na psychologa obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z klientem, uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu, a obowiązek ten nie jest ograniczony w czasie, czyli trwa także po zakończeniu współpracy. Nagranie sesji jest zapisem takich informacji, więc obejmuje je ten sam obowiązek.

Wyjątki to poważne zagrożenie zdrowia lub życia klienta albo innych osób oraz sytuacje, w których tak stanowią ustawy. Ustawa nie ma osobnego przepisu o nagrywaniu sesji, więc zasady nagrywania ustalasz z terapeutą w granicach opisanych wyżej przepisów.

PsychoLogic

Tracisz zainteresowanie, gdy partner(ka) zaczyna się starać?

Co o nagrywaniu sesji mówi kodeks etyczny psychoterapeutów?

Kodeks Etyczny Psychoterapeutów Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego to zbiór zasad dla psychoterapeutów zrzeszonych w tym towarzystwie, a nie przepis prawa. Wymaga on uprzedniej pisemnej zgody pacjenta na włączenie osób szkolących się w terapię i na wykorzystanie jego dokumentacji, w tym zapisu audio i wideo. Zgodę można w każdej chwili wycofać bez konsekwencji.

Wykorzystanie materiału z terapii do badań lub nauczania, także na superwizji, wymaga zgody pacjenta, jeśli pozwala go zidentyfikować. Psychoterapeuta ma regularnie korzystać z superwizji i poinformować pacjenta o takiej możliwości; fakt superwizji i jej osobę ujawnia, gdy pacjent o to zapyta. Proces superwizji razem z dokumentacją jest objęty tajemnicą, a dokumentację z diagnozy i sesji terapeuta musi zabezpieczać.

Naruszenie zasad kodeksu może skutkować postępowaniem dyscyplinarnym przed sądami koleżeńskimi towarzystwa. Jeśli nie wiesz, czy Twój terapeuta do niego należy, zapytaj, jakimi zasadami etycznymi się kieruje i czy zgoda na nagrywanie ma mieć formę pisemną.

Jak zapytać terapeutę o nagrywanie sesji?

Zapytaj wprost, przed sesją albo na jej początku, o cel nagrania, osoby mające do niego dostęp, okres przechowywania i sposób wycofania zgody. Psycholog ma obowiązek poinformować klienta o celu postępowania i jego przebiegu oraz uzyskać akceptację planowanych czynności, więc takie pytanie jest uzasadnione na każdym etapie terapii.

Nie wiesz, jak zacząć? Dopasuj pytanie do swojej sytuacji.

Co zapamiętać o nagrywaniu sesji terapeutycznej?

Przed nagrywaniem zapytaj terapeutę o cel nagrania, osoby mające do niego dostęp i zasady przechowywania. Jeśli nagranie opiera się na Twojej zgodzie, musi ona być wyraźna, konkretna i możliwa do wycofania. Nagranie sesji dla siebie uzgodnij z terapeutą, bo dobra osobiste chronią obie strony rozmowy.

Opisane zasady dotyczą osób dorosłych. Przy osobie niepełnoletniej, także od 15. roku życia, zasady wyrażania zgody na nagrywanie ustal z terapeutą. To nie jest porada prawna, a stan przepisów opisany jest na 1 listopada 2026 roku.